ACIBADEM HAYAT www.acibadem.com.tr http://www.acibadem.com.tr/hayat
  • Çocuklarda zatürre ile ilgili bilmeniz gerekenler

    Daha çok zatürre olarak bilinen hastalık pnömoni, virüs veya bakterilerin akciğerde yarattığı enfeksiyondur. Geliştirilen aşılar ve tedaviler sayesinde geçmişte ölümcül olan zatürre günümüzde daha kolay tedavi ediliyor. Ancak gelişmekte olan ülkelerde 0-4 yaş arasındaki çocuk ölümlerinin ikincil nedeni olması nedeniyle ebeveynleri hala korkutuyor. Dünyada her yıl yaklaşık 10-20 milyon arasında çocuk, zatürre nedeniyle hastaneye yatırılıyor ve bunların yaklaşık 2 milyonu da yaşamını kaybediyor. Türkiye’de ise ilk yaşta hastaneye yatışların yüzde 30-50’sinin nedenini zatürre oluşturuyor. Tüm çocuk hastaların zatürreye yakalanma oranı da yaklaşık yüzde 40 olarak gösteriliyor. Özellikle son 25 yılda zatürreye neden olan bakterilere karşı geliştirilen aşılarla birlikte Türkiye’de ölüm oranlarını ciddi oranda düştü. Aşılar sayesinde negatif tablo değişse de ebeveynler korkmaya devam ediyor. Ancak alınabilecek önlemlerle riskleri ortadan kaldırmak mümkün. Acıbadem International Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, ebeveynlerin çocuklarını zatürreden korumak için alabileceği önlemleri anlattı ve önemli uyarılarda bulundu.

     

    Zatürre neden olur?
    Ciddi gelişmeler neden olsa da zatürre hala yaşam kayıplarına neden oluyor. Doktora gitmekte geç kalınması, aşılanmaların doğru yapılamaması ve göçler nedeniyle hayat kaybı yaşanıyor. Sorunun bu boyutta devam etmesinin bir diğer nedeni ise influenza haricinde birçok virüse bağlı zatürreye karşı hala bir aşının bulunamaması. Influenza aşısının risk gruplarında yapılması viral pnömonilerin büyük bir kısmını engelleyebiliyor. Aşılarla bakteriyel zatürre kontrol altına alınabiliyor. Sanayileşme ve endüstriye bağlı hava kirliliğinin artması gibi nedenlerle mikroplar havada daha uzun süre kalıyor ve dolayısıyla daha fazla enfekte olunuyor. Bunun yanında çocukların daha küçük yaşlardan itibaren kreşe gitmesi, alerjilerin artması, dünyanın her yerine seyahatler kolaylaştığı için mikropların artık çok daha rahat yer değiştirebilmesi gibi nedenlerden dolayı birçok enfeksiyon hastalığı gibi zatürre de devam ediyor.

     

    Zatürre bulaşır mı?


    Sonbahar ve kış aylarında çocuklarda sıkça görülen zatürre bulaşıcıdır. Solunum yoluyla alınan bakteri veya virüs üst solunum yolunda tutulmuyorsa direkt akciğere inerek enfeksiyon yaratıyor. İyi beslenmeyen, hastalıklar nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflamış olan, alerjik yapısı bulunan çocukların zatürre geçirme riski daha yüksek oluyor. Özellikle 0-1 yaş arası çocuklarda öksürük refleksleri çok zayıftır ve göğüs kafesini iyi kullanamadıkları için mikropları dışarı atamazlar. Bu nedenle 0-1 yaş arası bebekler en riskli gruptur. Bağışıklık sistemi gelişimi tamamlanmamış olan 1-5 yaş arasındaki çocuklar ise ikinci en riski grubu oluşturuyor.


    Zatürre aşısı ne zaman uygulanır?
    Hastalığa karşı ilk önlem aşılanmadır. Sağlıklı beslenme, düzenli uyku gibi bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi de büyük öneme sahip. Türkiye’de de yaklaşık 25 yıllık kullanılan karma aşının içinde zatürre nedenlerinden biri olan hemofilüs influenzaya karşı da aşılama yapılıyor. Çocukların rutin aşı takviminde de yer alan ve içinde bir tip pnömoni mikrobuna karşı aşının da olduğu karma aşının 2’nci, 4’üncü, 6’ncı aylarda ve 18’inci ay mutlaka uygulanması gerekiyor. Bir de 2’nci, 4’üncü, 6’ncı ay ve 1 yaşında da zatürre aşısı yapılıyor. Ayrıca, viral zatürrelerden korunmak için de özellikle 6 ay ila 3 yaş arasında çocuklara grip aşısı yapılması öneriliyor. Bununla birlikte, farklı hastalıklara bağlı olarak, bağışıklık sistemi düşmüş ya da dalağı alınan, özel kan hastalıkları gibi sağlık sorunları olan kişilere özel bir pnömoni aşısı yapılması ve duruma göre tekrarlanması önem taşıyor. Bu aşı da kalıcı hastalığı olan kişilerde 5 yılda bir tekrarlanırken, geçici hastalığı olan kişilerde o hastalık döneminde yapılıyor.



    Çocuklarda zatürre belirtisi: Düşmeyen ateş


    Ateş pek çok enfeksiyonda olduğu gibi bu hastalıkta da ilk belirti olarak ortaya çıkıyor. Özellikle 0-5 yaş arası çocuklarda belirgin bir hastalık hali olmasa da 3 gün boyunca tedaviye rağmen düşmeyen ateşin uyarıcı olması ve zaman kaybedilmeden hekime başvurulması gerekiyor. Bununla birlikte öksürük, burun akıntısı, beslenme zorluğu, huzursuzluk hali de diğer belirtiler arasında.

     

    En az iki kere zatürre geçirdiyse…
    Ateş ve diğer belirtileri her çocukta aynı şikayetler gözlenmeyebiliyor. Akciğer alt loblarında ortaya çıkan enfeksiyonlarda öksürük hiç görülmeyebilirken ateşle birlikte karın ağrısıyla da kendini gösterebiliyor. Bu nedenle, çocukta ateşin nedeni tam olarak bulunmadığında bazen akciğer filmleri bile yeterli olamayabiliyor. Bu durumda daha ayrıntılı görüntülemeye ihtiyaç duyulabiliyor. Yılda iki ve üzeri zatürre geçiren çocuklarda başta kistik fibroz olmak üzere, yabancı cisim aspirasyonu, reflü, bağışıklık sistemi bozukluğu gibi altta yatan farklı sorunları araştırmak gerekiyor. Zatürre sadece bir akciğer problemi değil. Kalbi de yorduğu için kalp yetmezlikleri oluşturabiliyor. Bu nedenle özellikle çok fazla akciğer enfeksiyonu geçiren çocukların kalbinin de kontrolü önemli.



    Zatürre tedavisi


    Alınan mikrobun yapısı, çocukta altta yatan farklı hastalıkların olması, beslenme ve uyku düzeni, bağışıklık sisteminin gücü, yaşam şartları gibi birçok etken aynı virüs ya da aynı bakteri kaynaklı zatürrenin bile farklı bir seyir izlemesine neden olabiliyor. Bu nedenle her çocuk bu hastalığı farklı şekilde geçiriyor. Muayene bulguları ve çocuğun genel durumuna göre kan sayımı ve enfeksiyon değerlerine göre antibiyotik tedavisi planlanıyor. Çok endikasyon yoksa ve hastalığın tekrarlama durumu yoksa akciğer filmi tercih edilmiyor. Genelde ağır zatürre ise damardan antibiyotik, daha hafif tipiyse ağızdan antibiyotikle tedavi uygulanıyor. Atipik pnömoniler gibi bazı hastalarda kombin antibiyotik tedavisi de gerekebiliyor.


    Zatürre kaç günde geçer?
    Tedavi genelde 10 gün içinde tamamlansa da bu süre çocuğun genel durumuna göre değişiyor. Çocukta solunum sıkıntısı yaşanıyorsa, oksijen düzeyi düşükse, beslenme güçlüğü yaşanıyorsa, kontrol altına alınamayan ateş, kusma ya da sürekli sıvı kaybı söz konusuysa tedavinin hastanede gözlem altında sürdürülmesi tercih ediliyor.



    Zatürreye karşı bunlara dikkat!

     

    • Özellikle kış aylarında çocukları kapalı alanlarda ve hasta çocukların olduğu alanlara götürmeyin.
    • Çocukların beslenmesinde tüm besin öğelerinden mutlaka tüketmesine özen gösterin.
    • Çocukların yanında kesinlikle sigara içilmemesi ve içilen bir ortamda bulundurulmasına dikkat edin.
    • Zatürreden korunmak için aşıları aksatmayın.
    • Zamanında tanı alıp tedavi edilen zatürrede oldukça hızlı iyileşme sağlanabiliyor.
    • Zatürre tedavisi süresinde çocukların mutlaka dinlenmesini sağlayın.
    • Tedavi sırasında ve gündelik yaşam içinde çocukların bulunduğu alanları sık sık havalandırın.

     

    Video: Zatürre nedir?

     

     

    İlginizi çekebilir

    Çocuklarda zatürre belirtisi

    Sağlıksız ofis ortamı zatürreye davetiye çıkarıyor!

    Zatürre tedavisi nasıl yapılır?

    Çocuklarda öksürüğün kronik hale geldiği nasıl anlaşılır?

    Çocuklarda görülen kış hastalıkları


    Paylaş
En Çok Görüntülenen Bilgiler