ACIBADEM HAYAT www.acibadem.com.tr http://www.acibadem.com.tr/hayat
  • Güneş çarpmaları

    Yaz aylarında güneş çarpmaları çok sık görülür. Yüzde 50 oranında ölümcül olabilen güneş çarpmalarında ateş 41 derecenin üstüne çıkar ve bununla birlikte kusma, şiddetli baş ağrısı, şuur dalgalanmaları yaşanır. Güneş çarpması vakalarında ateşi hızlı bir şekilde düşürmek için hastayı hemen gölgeye taşımak, soğuk suyla yıkamak gerekir. Ağızdan bol bol su ve soda vermek, soda yoksa beş bardak suyun içerisine bir çay kaşığı tuz eklemek de ilk yapılacak müdahaleler arasında yer alır. Böylece hastanın kaybettiği sıvı yerine konmuş olur. Daha sonra vakit kaybetmeden hastayı en yakın sağlık kuruluşuna götürmek gerekir.


  • Boğulmalar

    Yaz döneminde en sık göletlerin olduğu ya da şehir içinde su kanalları olan yerlerde boğulmalara rastlanır. Yüzme bilmeyen kişilerin denize, havuza ya da gölete girmemeleri boğulmaları engellemenin en önemli yoludur. Boğulma vakalarında ilk müdahaleyi mutlaka ilkyardım eğitimi almış kişilerin yapması gerekir. Böyle bir durumda ilk yapılması gereken şey kişinin solunumuna bakıp kendinde olup olmadığını anlamaktır. Eğer nefes alıp, vermiyorsa bu kalbin çalışmadığını gösterir. Bu durumda temel yaşam desteği denilen, dış kalp masajı ve suni solunum ile kalbi çalıştırarak, beyne oksijen gitmesini sağlamak için mutlaka bir sağlık ekibi aranmalıdır.


  • Tansiyon rahatsızlıkları

    Sıcak havalarda vücutta sıvı kaybı olduğu için tansiyon düşmesi ya da bayılma görülebilir. Baygınlık geçiren bir hastayı sırtüstü yatırmak, ayaklarını yukarıya kaldırmak veya şuuru açıksa ağızdan bol sıvı vermek gerekir. Özellikle sıcak aylarda tansiyon ve diyabet hastalarında kalp krizi, beyin kanaması riski daha çok artar. Çünkü sıcak havada damarlar genişler. Özellikle yaşı ilerlemiş, tansiyonu ve kalp hastalığı olan kişilerin güneşin dik geldiği 10.00-14.00 saatleri arasında dışarı çıkmamaları önerilir.


  • Böcek sokmaları

    Kişinin hangi böcek tarafından sokulduğunu bilmek önemlidir. İlk olarak solunum açık mı değerlendirmek, sonrasında ısıran hayvanın cinsine göre tedavi yapmak gerekir. Eğer kene sokmasıyla karşılaşıldıysa o bölgeye dokunulmadan bir sağlık kuruluşuna başvurmak önerilir. Keneye bağlı Kırım Kongo enfeksiyonu belirtileri arasında şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma, ateş ve döküntü gelir. Akrep ya da örümcek ısırdığında ise bölgeyi ne kadar az hareket ettirirseniz zehir vücuda daha az karışır. O bölgeyi hareketsiz bırakmak, kesmemek, emmemek gerekir. Uzvu hareketsiz bırakarak, dolaşımı azaltarak ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Bazı arı tipleri ise iğnelerini soktukları yerde bırakırlar. O iğnenin arkasında bir zehir kesesi bulunur ve bu zehri sürekli olarak vücuda akıtır. 15 saniye içerisinde iğne çıkartılırsa arı kişiye daha az zarar vermiş olur.


  • Alkol komaları

    Alkol komalarında şuur açıksa, kişi kusuyorsa yapacak çok fazla bir şey bulunmaz. Hastaya bol bol sıvı vermek ve kişiyi yan çevirerek kusmuğunun akciğere kaçmasını engellemek gerekir. Ayrıca alkol alan kişiler bilinçsiz hareket edebilir. Bu nedenle kişinin düşmesini ve araba kullanmasını da engellemek önem taşır. Soru sorup, konuşmaya çalışarak kişinin komada olup olmadığını anlayabilirsiniz. Eğer kişi sorularınıza cevap veremiyorsa koma hali düşünülerek en yakın sağlık merkezine başvurmalısınız.


  • Düşmeler

    Daha çok çocuklarda görülen bu kaza sırasında kolda, bacakta ya da herhangi bir uzuvda şekil bozukluğu varsa kazazedeyi hareket ettirmeden iki karton kullanarak yaralı bölgeyi sabitlemek gerekir. Kanama varsa ve bölge kirli görünüyorsa ılık suyla temizlenmeli ve kanıyorsa temiz bezle üzerine doğrudan bastırılmalıdır. Turnike denilen yöntem ise çok önerilmez çünkü dolaşımı etkiler ve var olan diğer dokulara zarar verebilir.


  • Güneş yanıkları

    Güneş yanıklarıyla karşılaşıldığında yapılan en büyük yanlışlardan biri yanığa yoğurt ya da diş macunu sürmektir. Diş macunu asidik bir yapıya sahip olduğu için cilde daha fazla zarar verir, yoğurt sürmek de kişiye bir fayda sağlamaz. Güneş yanıklarında amaç deriyi nemlendirmek ve ağrıyı azaltmak olmalıdır. Ağrıyı azaltmanın en iyi yolu ise yanan bölgeyi soğuk suya tutmaktır. Sonrasında ise mutlaka bir uzmana başvurmak gerekir.


  • Omurga yaralanmaları

    Yaz aylarında omurga yaralanmaları daha çok motorsiklet kazaları ve sığ sulara balıklama atlama sonucu meydana gelir. Bu tip yaralanmaları önlemek için derinliği bilinmeyen yerlere balıklama dalınmaması gerekir. Korumasız olan boyun bölgesinde meydana gelen yaralanmalarda kol ve bacaklarda hissizleşme gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Boyunda bir yaralanma ile karşılaşıldığında, bir kartonu boynun şekline göre kesip, boynu destelemek, kişiyi sert bir zemine sırtüstü yatırarak baş, gövde ve bacakları aynı düzleme koymak gerekir. Boyun hareketleri engellenirse yeni bir yaralanma da önlenmiş olur.


  • Kalp masajı gerekebilir

    Boğulma tehlikesi ile karşı karşıya kalan bir kişiye ilk yardım uygulaması yaparken ilk aşamada yan çevirerek ağzındaki suyun boşaltılması önerilir. Ancak kesinlikle kişiyi ters çevirmemek ve karnına bastırmamak gerekir. Aksi takdirde hastanın midesindeki suyu boşaltmaya çalışırken kusmasına ve bunun akciğerine kaçmasına neden olunabilir. Hasta hiç hareket etmiyor ve hiçbir şekilde yanıt vermiyorsa, solunum yaptığına dair bir işaret yoksa; ilk yapılması gereken 112'yi aramak ve kalp masajı yapmaktır. Boğulma riski yaşayan kişi sudan kendi çabasıyla çıksa bile hastaneye gitmesi önerilir.


  • Su oyuncaklarındaki kazalar

    Deniz üzerinde sürat motorunun arkasına takılan çeşitli şişme oyuncaklarda gerçekleşen çarpışmalar karın içi organ yaralanmaları, kafa travmaları ile kalça çıkığı gibi yaralanmalara neden olabilir. Kadınlarda genital bölgede travma ve kesiler de görülür. Böyle kazalarda hastayı en hızlı şekilde hastaneye ulaştırmak gerekir. Su parklarında yaşanan kazalar da yaz kazaları arasında önemli bir yer tutar. Su kaydıraklarından kayarken alınabilecek önlemlerin başında baş aşağı kaymamak gelir. Çok dik kaydıraklarda hızlanıldığında bacakları ya da elleri kullanarak yavaşlamaya çalışmak da alınabilecek önlemler arasındadır. Birbirinin üstüne düşmemek için kaymaya başlamadan önce inilecek yeri görmek, havuza düştükten sonra düşülen yeri hemen terk etmek gerekir. Su kazaları arasında sığ suya atlanması, kafanın tramplene ya da düşme sonucu yere çarpılması nedeniyle oluşan yaralanmalar da yer alıyor. İki metrenin altındaki sulara balıklama atlanmamalıdır.
    Su kaydıraklarındaki kazalarda yara büyükse, kanama devam ediyorsa, eklem bölgesinde geniş bir yara ise, cildin altındaki doku görünüyorsa mutlaka hastanede tedavi edilmesi ve son beş yıl içinde yapılmadıysa tetanos aşısı yapılması gerekir. Daha ağır vakalarda hastayı sarsmadan ve oynatmadan konuşmak, vücut ısısının düşmemesi için üzerini örtmek ve o sırada 112’yi arayarak hızlı bir şekilde hastaneye ulaşmasını sağlamak önem taşır.