Sık Sorulan Sorular

1- Ameliyatı bir robot mu yapıyor?
Çocukluğumuzdan beri robot kavramı bize hep çekici gelmiştir. Şimdi robotik cerrahi deyince akla şu sorular geliyor: Ameliyatı bir robot mu yapıyor? Yani ameliyatın aşamaları robota öğretiliyor ve robot bunları kusursuz bir şekilde uyguluyor mu? Bu soruya rahatlıkla ‘hayır’ diyebiliriz. Ameliyatı yapan robot değil yine bir cerrah: Cerrah robota komut veriyor. Robot, cerrahtan aldığı komutlara eş zamanlı olarak ameliyatı yapıyor.

2- Açık cerrahi, laparoskopik cerrahi ve robotik cerrahi arasında ne gibi farklar bulunuyor?
Açık cerrahi ameliyatlarında, cerrah ameliyat edilecek organa ulaşmak için uzun bir kesi yapıyor ve bunu genişletiyor. Laparoskopik cerrahide ise organa ulaşmak için, küçük kesiden, standart bir monitöre bağlı olan kamera, elle yönetilen enstrümanlar sokuluyor ve operasyon bu şekilde yürütülüyor.
Robotik cerrahi sisteminde de, tıpkı laparoskopik cerrahide olduğu gibi kamera ve enstrümanlar yine küçük kesilerden sokuluyor; fakat farklı teknolojik özellikleri olan bu enstrümanların görüntü ve hareket kabiliyetleri de son derece yüksek. Ancak yine de, bazı operasyonları gerçekleştirmek için en uygun teknik ‘açık cerrahi’, bazıları için ‘laparoskopik cerrahi’ bazıları için de ‘robotik cerrahi sistemi’ olabiliyor.

3- Robotik cerrahi ameliyatlarında ameliyat kesileri nerede oluyor ve operasyon ne kadar sürüyor?
Ameliyat kesilerinin yeri ve süresi tamamen yapılacak operasyonun türüne bağlı olarak değişiyor. Çoğu batın (karın) ameliyatında, birkaç cm’lik kesiler, 4-6 adet olmak üzere karın bölgesinde bulunuyor. Robotik cerrahi operasyonları, açık cerrahi operasyonlarına kıyasla bir miktar daha uzun sürebiliyor. Bunun nedeni ameliyatın hazırlık aşamasının uzun olması.

4- Robotik cerrahi, açık veya laparoskopik cerrahi kadar güvenli mi?
Robotik cerrahi çok yeni bir yöntem olmasına rağmen bazı alanlarda açık veya laparoskopik cerrahinin yerini aldı. Ameliyat deneyimli cerrahlarca yapıldığında son derece güvenli kabul ediliyor.

5- da Vinci, günümüzde hangi ülkelerde kullanılıyor?
Günümüzde, pek çok gelişmiş ülkede da Vinci Robotik Cerrahi Sistemi kullanılıyor. Tüm dünyada yaklaşık 3 bin adet robot bulunuyor. Robotik cerrahiyi kullanan ülkeler arasında ABD, Kanada, Avusturya, Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hindistan, Hollanda, Romanya, Suudi Arabistan, Singapur, İsveç, İsviçre, İngiltere ve Avustralya sayılabilir.

6- da Vinci Robotik Cerrahi Sistemi’nin FDA (A.B.D. Gıda ve İlaç Dairesi) onayı var mı?
ABD Gıda ve İlaç Dairesi, da Vinci Robotik Cerrahi Sistemi’nin çok fazla sayıda cerrahi operasyonda güvenle kullanımına onay vermiştir.

7- Bu tip sistemlerin gelişmesi bir gün cerrahların varlığını gereksiz kılabilir mi?
Sistemin adında robot kelimesi olmasına rağmen aslında operasyonu baştan sona gerçekleştiren cerrahlar. Aslında burada bir ‘master-slave’ yani ‘usta-çırak’ ilişkisi bulunuyor. Robotik sistem, cerrahın el hareketlerini spontan şekilde taklit eden, gerçeğe dönüştüren bir araç. Bu sistemin önceden programlanması ve cerrahsız kullanılması mümkün değil.

8- da Vinci Robotik Cerrahi Sistemi’nde cerrah, operasyonu hastanın başında değil, bir konsolda oturarak yapıyor. Acaba ileride hastadan daha da uzaklaşması, operasyonu başka bir şehirden ya da ülkeden yapması mümkün olabilir mi?
Aslında şu anda bile teorik olarak bu, mümkün. Ancak günümüzde canlı yayınlarda bile görüntü karşı tarafa bir ya da birkaç saniyelik gecikmelerle gidiyor. Bu durumun da operasyonda riskli durumlara yol açabileceği düşünülüyor.

9- da Vinci’yi kullanan cerrah, ameliyatı ‘sanal görüntü’ üzerinde mi gerçekleştiriyor?
Hayır, bu sistemde cerrah operasyonu hastadan birkaç adım ileride gerçekleştirse de, görüntüler ve yapılan işlemler tamamen gerçek. Sadece cerrah, çalıştığı bölgeyi kameralar aracılığıyla görüyor ve buradaki işlemler robotik cerrahi enstrümanları aracılığıyla yapıyor. İşlem tamamen eş zamanlı olarak yürütülüyor ve her şey cerrahın kontrolü dahilinde gerçekleştiriliyor.

10- Bu sistemle ameliyatı yapan bir cerrah, hastanın organ ve dokularını dokunuyormuş gibi hissedebilir mi?
Evet, sistemin teknolojik donanımları bunu mümkün kılıyor. Kullanılan enstrümanlarda ‘feedback’ yani ‘geri bildirim’ olarak tanımlanabilecek bir özellik var ve bu özelliğin 3 boyutlu görüntüyle birleşmesi, cerrahın doku ve organlara dokunuyormuş gibi hissetmesini sağlayabiliyor.