Ücretsiz Danışma Hattı Her Perşembe 10.00-11.00

Alkol Bağımlılığı

  1. Ana Sayfa
  2. Bağımlılık Yapıcı Maddeler
  3. Alkol Bağımlılığı
Alkol Bağımlılığı

Alkol, tarih boyunca insanlık tarafından çeşitli amaçlar için kullanılmıştır. Sosyal olarak kullanımı son derece yaygındır.

Yanlış bilinen şeylerin başında “her gün ve yüksek alkollü içecek” tüketilmesi halinde alkolün tehlike oluşturduğu gelir. Oysaki “hafta sonu kullanıcıları” olarak tabir edilen ve tatil günü gibi belirli günlerde çok yoğun alkol alan kişilerin yaşadığı tehlikeler diğer kullanıcılara göre daha fazladır.

Alkolün Zararları

Alkol bağımlılığı sonucu oluşacak tehlikelerin arasında; çeşitli araç kazaları, zehirlenmeler, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve bilinç kararması (black out) bulunmaktadır. Bu da en zararlı kullanım biçimlerinden biri sayılır ve hayati tehlikeler içeren bir durumdur.

Uzun süre ve yüksek miktarda alkol tüketimi ise doku hasarları ve fiziksel bağımlılığın da eklendiği alkol kullanım sorunlarına sebep olur.

Alkolün etkileri kan alkol düzeyine göre değişir;

  • 50-80 %mg: Kaygının azalması, neşelilik
  • 80-200 %mg: Yürümekte zorluk, duygusal dalgalanmalar
  • 200-500 %mg: konuşma bozukluğu, bilinç kararması, koma
  • >500 %mg: ölüm

Kullanılan alkol miktarına bağlı olarak; başta beyin olmak üzere tüm organlar, alkolün zararlı etkilerine maruz kalır. Bu sebeple uzun dönem etkiler tüm bedeni kapsar:

  • Beyin işlevlerini etkiler: Denge, hareket kabiliyeti, düşünme, duygusal değerlendirme, karar verme ve diğer bilişsel işlevler.
  • Karaciğer ve mide bağırsak sistemi hastalıkları: Kansere varabilen rahatsızlıklara sebep olabilir.
  • Beslenme bozuklukları: Çeşitli vitamin eksiklikleri ve sendromlar.
  • Diğer hastalıklar: Kalp ve damar hastalıkları, beyin kanaması.

Vücutta alkol miktarının azalmasına bağlı olarak gelişen alkol yoksunluğu hayatı tehdit edebilecek ciddi bir tablo oluşturabilir. Yoksunluk belirtilerinin şiddeti kişin alkol kullanım miktarı ve süresine bağlıdır.

Tipik alkol yoksunluk belirtileri şunlardır:

  • Kaygı, uykusuzluk
  • Titreme, terleme, ateş
  • Kusma, hızlı kalp atışı

Daha ciddi bağımlılık durumlarında ise yoksunluk belirtileri;

  • İşitsel, görsel duyu bozuklukları (halüsinasyon)
  • Bilinç değişiklikleri
  • Epileptik nöbet

Alkol bağımlılığı durumunda alkolün hem vücuda kronik zararları, hem de yoksunluğun ciddi sonuçları nedeniyle doktor kontrolünde bırakılması önerilir.

Alkol Bağımlılığı Belirtileri

Alkol bağımlılığı belirtileri, kullanım miktarı ve biçimi yanında alkol kullanımında etkilenmeyle ilişkilidir. Çok sık ve çok fazla içen kişi, risk altındadır. Riskli içme miktarları kadınlar ve erkeklerde değişmekte olup erkekler de haftada 14 kadeh şarap ve kadınlarda 7 kadeh şaraptan fazla alkol tüketmek riskli kullanım ile ilişkilidir. Eğer bir günde yoğun alkol alınıyorsa da risk ortaya çıkar. Erkekler günde 4 ve kadınlar 3 kadeh şaraptan fazla içiyorsa bağımlılıktan şüpheleniriz.

Tolerans dediğimiz bu durum, eskiden kullanılan miktar alkolün eski etkiyi yapamaması anlamına gelmektedir, kişi bu sebeple de alkol kullanım miktarını arttırmaya başlar. Diğer bir fiziksel belirti ise kişinin alkol kullanmaya ara verdiğinde, ellerde titreme, terleme, uykusuzluk, huzursuzluk gibi yoksunluk belirtileri yaşamasıdır.

Bu yoksunluk belirtilerini ortadan kaldırmaya çalışan kişi erken saatlerde alkol kullanmaya başlayabilir, en ciddi durumlarda kişi uyanır uyanmaz alkol almaya ihtiyaç duyabilir. Kişinin riskli durumlarda, gebe iken veya alkol kullanmaması gereken bir sağlık sorunu varken yine de alkol kullanması da kontrol kaybını ve alkol kullanım sorununu düşündürür. Kişinin aklına alkolün düşmesi ve bir hamile bir kişinin aşermesi gibi aklından alkolü çıkaramaması, en önemli bağımlılık kriterlerinden biridir. Tedavide de göz önünde tutulması gereken en kritik sorunlardan biridir, çünkü tekrar başlamayla yakından ilişkilidir.

Kişinin çok sık alkol almaması alkol kullanım sorun olmadığını göstermez. Kimi durumlarda kişi alkolü ayda birden daha sık almaz ancak aldığında çok ciddi miktarlarda kullanır ve bu kullanım biçimi çok ciddi zararlarla ilişkilidir. Trafik kazaları, gasp veya darba uğramak bunlardan bazılarıdır.

Özet olarak kişinin alkolden ne kadar zarar gördüğünü araştırılması ve kullanımı kontrollü tutması gerekmektedir. Bunu yapamayan kişi alkolle ilgili sorun yaşıyordur.

Alkol Bırakma Yöntemleri

Alkol bağımlılığında tıbbi tedavi çok önemli bir yer tutar. Alkolü bırakabilmek için öncelikle yoksunluk dönemi tedavisi verilmeli daha sonra ise tekrar başlamanın engellenmesi için çaba harcanmalıdır.

Yoksunluk dönemi hayatı tehdit edebilen riskler ortaya çıkarabilmektedir. Kullanım süresi, kullanım miktarı ve daha önceki yoksunluk dönemleri göz önünde bulundurularak yatarak tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Alkol kullanımının karaciğer ve diğer organ sistemlerine verebileceği zararlar da bu değerlendirmede önemli yer tutar.

Bu dönemde alkol yoksunluğunu hafifleten benzodiazepin türü ilaçlar kullanılır ve dikkatlice doz azaltılarak kesilir. Ani kesilmeler ölümcül olabilen epilepsi nöbetlerine yol açabilir.

Alkol kesildikten sonra kişinin alkol kullanmasına sebep olan ruhsal sebepler ve davranışsal etkiler değerlendirilerek uygun düzenlemeler yapılmalıdır. Tekrar başlamayı engellemekte kullanılan ilaç tedavileri olmakla birlikte, kişinin motivasyonu yüksek olması halinde destekleyici görev yaparlar.

Alkol kullanıldığında rahatsız edici etkiler ortaya çıkararak alkol kullanımına engel olması için de kullanılan bir ilaç mevcuttur. Kişi bu ilacı düzenli kullandığında, alkol alırsa yaşayacağı olumsuz yaşantıyı bilir ve olumsuz etkilerle karşılaşmamak için alkol almaz. Bu ilaç ancak kişinin bilgisi dahilin de kullanılabilir.

Aynı gün çok yoğun alkol kullanan kişiler için de önleyici bir ilaç tedavisi mevcuttur. Kişi alkol alacağı gün alkol öncesi bu ilacı kullanacak olursa, alacağı miktarı kontrol edebilmektedir. Ancak kişinin bu kontrol konusunda istekli olması gerekmektedir.