Ücretsiz Danışma Hattı Her Perşembe 10.00-11.00

Kafein Bağımlılığı

  1. Ana Sayfa
  2. Bağımlılık Yapıcı Maddeler
  3. Kafein Bağımlılığı
Kafein Bağımlılığı

Kahve kullanımı yaygındır ve giderek yaygınlaşmaktadır. Dünya çapında sudan sonra en sık tüketilen sıvı olduğu bilinmektedir. Ayrıca kafeinin birçok ürüne ekleniyor olması, kafein kullanımını birçok alana taşımaktadır. Kahve ve çay dışında, enerji içecekleri, çeşitli ilaçlar, kolalı içecekler gibi birçok farklı türde kafein alım yolu mevcuttur.

Yoğun kafein kullanımı kaygı, sinirlilik, huzursuzluk, çarpıntı, uykusuzluk, mide barsak sistemi sorunları, titremeler, psikomotor huzursuzluk, kimi durumlarda ölüme sebebiyet verebilir. Kişiler kafeinli ürünleri tüketirken çoğunlukla başka maddeler de tüketmektedir. Kafeinin zehirlenmeye yol açan ve ölüme yol açabilen dozları olduğu düşünülmektedir.

Bu dozlar çok net ortaya konmamış olmakla birlikte 100 bardak kahvenin bir günde tüketilmesinin zehirlenmeye yol açması beklenmektedir. Ancak kişinin kullandığı, nikotin veya alkol gibi diğer maddeler, hayati tehdit için önemli rol oynar. Hayati düzeylere beslenme yoluyla değil, ilaç içerikleri sebebiyle ulaşılır.

Kafein enerji, bilişsel yeteneklerde artış, dikkat ve konsantrasyon artışı, fiziksel performans ve bazen fiziksel egzersiz miktarını yüksek tutmak için kullanılmaktadır. Kafein günlük hayatın düzenine diğer uyuşturucu maddeler gibi dramatik bir zarar vermemekle birlikte, psikolojik ve fiziksel bağımlılık yaptığı bilinmektedir.

Tolerans gelişimi ile kafein düzeyinin arttırılması ve bedensel rahatsızlıkların ortaya çıkmasına yol açan dozlarda kullanımla sonuçlanır. Kalp damar sistemine etkileri ile akut ve kronik hastalıklar ortaya çıkabilir. Kan basıncı değişiklikleri hem kalp atımını hem de damarsal tepkilerdeki değişikliklerle ortaya çıkar.

Kafeinin Etkileri

En yaygın tüketilme biçimi kahve olan kafein, dünya üzerindeki en yaygın bağımlılık yapıcı maddedir. Kolalı içecekler, çikolata, kakao, enerji içecekleri ve tabi ki çay da kafein içermektedir. Kafein uyarıcı bir madde olup kişiler uyanıklık veya dikkat artışı amacıyla bu maddeyi tüketebilir.

Kafein alındıktan 15 dakika sonra kişilerde aşağıda belirtilen etkiler baş gösterir:

  • İlk olarak sinir sistemini uyarır, vücut enerjisi artar, dinçlik verir.
  • Kan basıncını ve nabzı arttırır, kas hareketlerini yavaşlatır.
  • Kan damarlarını daraltır ve mide asit seviyesini arttırır.

Kafeinin Zararları

Kişinin sürekli ve fazla kafein kullanması uzun dönemde aşağıdaki sorunlara yol açar:

  • Yüksek tansiyon
  • Kalp ritim bozuklukları
  • Panik veya kaygı ataklarına sebep olma
  • Mide ülseri
  • Uykusuzluk

Kafein kullanımının aniden kesilmesi ise yoksunluk belirtilerine sebep olabilir:

  • Baş ağrısı
  • Yorgunluk, halsizlik, sersemlik
  • Konsantrasyon eksikliği, isteksizlik
  • Huzursuzluk, mutsuzluk

Ülkemizde çok yaygın olarak tüketilen çay başta olmak üzere, kahve ve kolalı içeceklerin bağımlılık yapıcı etkileri olduğunu bilmek önemlidir. Aniden kesilmesi halinde yaşanan dikkat dağınıklığı, isteksizlik gibi hallerinde yoksunluk olduğunu bilmek, sağlık sorunları yaşamadan kafein konusunda dikkatli olmak önemlidir.

Kafein Bağımlılığı Belirtileri

Kafein bağımlılığında kişi, abartılı miktarlarda kafein tüketmeye başlar, tüm sağlıkla ilgili konuları göz ardı eder. Çoğunlukla birden fazla kafein kaynağını tüketir. Örneğin kahve ve enerji içeceklerini birlikte tüketir.

Tüm fiziksel bağımlılık yapan maddelerde olduğu gibi, kişi ilk başta olumlu gördüğü uyanıklık etkisine ulaşmak için kafein tüketirken, bir zaman sonra kafein tüketmediğinde yorgunluk ve bitkinlik hissetmeye başlar.

Bu kez sıradan bir dikkati sağlayabilmek için yüksek miktarlarda kafein tüketmek gereklidir. Duygu durumu yakından etkileyen kafeinin uzun süreli kullanımı kaygı bozukluklarına yol açabilir. Aynı zamanda duygu durum ve davranışsal değişiklikler de yoğun ve uzun süreli kafein kullanımının sonuçlarıdır.

Kafein tüketmeye yönelik ani ve yoğun istek de kişilerin karşılaşabileceği sorunlardandır. Aşerme diye tabir ettiğimiz bu durum, yoğun kafein kullanımı sonrasında ara verildiğinde, yoğun ve ani bir istek, akıldan atılamayan maddeye ulaşma düşüncesi ile karakterizedir.