Rahim ağzı kanseri düzenli tarama ve aşılama ile önlenebilen tek kanser türüdür. Kanserli hücrelerin daha oluşmadan erken tanıyla tespit edilmesi önem taşıyor. Bu nedenle kadınların 21 yaşından itibaren düzenli aralıklarla Pap smear (smir okunur) testi, 30 yaşından sonra ise HPV testi ile Pap Smear testi birlikte tarama yaptırması gerekiyor.

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. M. Faruk Köse, rahim ağzı kanseri bulaşma yolları, belirtileri ve kanserden korunma yolları konusunda bilinmesi gerekenleri anlatıyor.



  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    1 Rahim ağzı kanserinin nedeni nedir?

    HPV yani İnsan Papilloma Virüsü’nün neden olduğu rahim ağzı iltihabı, rahim ağzı kanserinin en önemli etkenidir. Cinsel yolla bulaşan HPV virüsünün birçok türü bulunmasına rağmen sadece 15 tipi kanser yapabilir.

    Ancak her HPV iltihabı geçiren kadının kanser olacağı anlamına gelmiyor. Kadınların yüzde 80’i, hayatlarının herhangi bir döneminde HPV ile karşılaşıyor. Ancak iltihap geçirenlerin sadece yüzde 1 ila 3’ünde kanserle karşılaşıyor.

    Korunmasız cinsel ilişki, erken cinsel ilişkiye başlama, erkek veya kadının çok kişiyle ilişkide bulunması, çok çocuk doğurma, sigara içimi, uzun süreli steroid hormonu kullanımı HPV’nin bulaşma riskini artırıyor.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    2 Neden kadınlar daha çok risk altında?

    HPV, kadınlarda ve erkeklerde çoğu zaman belirti vermezken, bazı tipleri genital siğillere neden olabiliyor. HPV’nin bazı türleri kadınlarda rahim ağzı kanserine yol açıyor. Rahim ağzı kanseri tüm dünyada kadınlar arasında görülen en yaygın kanserlerden biri. Erkeklerde ise çok nadir olarak penis kanseri ve anal kanserlere yol açıyor.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    3 Rahim ağzı kanseri nasıl belirti verir?

    Rahim ağzı kanserleri erken dönemde belirti vermiyor. Bu nedenle düzenli tarama hayati önem taşıyor.

    Belirti verdiği durumlarda en sık görülen yakınma vajinal kanama ve kanlı lekelenme. Menopoz döneminde görülen kanamalarda da rahim ağzı kanserinden şüphelenilebiliyor. Kanserin ilerlediği durumlarda idrar yapma ve dışkılama zorluğu, bacak ağrısı, bacaklarda su toplaması durumları ortaya çıkabiliyor.

    Bu belirtiler rahim ağzında polip, miyom, yara ve iltihabi reaksiyon sonucu da gelişebiliyor. Vajinal kuruluk ve vajinal duvar esnekliğinin bozulduğu durumlarda da yine bu soruna rastlanabiliyor. Bu nedenle bu belirtilerle karşılaştıysanız bir jinekoloğa danışmanızda fayda var.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    4 Rahim ağzı kanserinden nasıl korunabilirim?

    Korunmada iki önemli basamak var: Birincil korunma aşılar ve ikinci korunma taramadır.

    HPV aşıları, en çok kansere neden olan HPV tipleri ile siğillere neden olan HPV tiplerine karşı kesin koruyucudur. Kız ve erkek çocukları 9 yaşından sonra aşılanabilir. Erkekler 25 yaşına kadar aşılanabilirken, kadınlarda aşı her yaşta yapılabilir.

    İkincil korunma HPV testi veya PAP smear testi ile taramadır. HPV testi 25 yaşından sonra yapılmalı, daha önce yapılmamalıdır. HPV testi ve PAP smear testi rahim ağzından alınan sürüntüden bakılır.

    Rahim ağzı kanseri taraması dünyada kabul görmüş en etkili taramadır. Tarama sayesinde kanser oluşmadan 15-20 yıl önce bazı değişiklikler tespit edilip gereken yapılırsa kansere gidişe dur denebilmektedir.

    Aşı yaptırmış kadınlarda HPV veya PAP smear taraması devam etmelidir. Çünkü aşının içerisinde bulunmayan HPV tipleriyle kanser riski az da olsa vardır.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    5 PAP smear testi hangi aralıklarla yapılmalı?

    • 21-29 yaş kadınlar üç yılda bir kez smear testi yaptırmalı,

    • 25 yaş üzeri kadınlar sadece HPV testi ile başlayıp gerekirse PAP smear bakılabilir,

    • 30 yaş ve üzerinde olan kadınlar ise, 5 yılda bir tekrarlanacak şekilde smear testi ile birlikte HPV testinin yapıldığı ikili test (Co-test olarak da adlandırılıyor) ile taranmalı. Tarama 65 yaşına kadar sürdürülmeli.

    HPV testinin yapılamadığı durumlarda, 3 yılda bir yalnız smear ile tarama kabul edilebiliyor. Belirlenen bu tarama aralıkları, patolojik smear sonucu (normal olmayan smear) olması halinde değişim gösterebiliyor.

  • Devamını Oku

    Kapat

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    6 Pap smear ve HPV testinin farkı nedir?

    HPV testi PAP smear’de bozukluklar başlamadan bize bilgi vermektedir. HPV testi negatif ise beş yıl sorun çıkmayacak demek iken PAP smear sonucu negatif çıktığında yanılma payı vardır. PAP smear testi değerlendiren kişinin tecrübesiyle yakın ilgiliyken HPV bir laboratuvar testi olduğundan güvenilirliği yüzde 99’un üzerindedir.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    7 Smear testi sonuçlarında hücre değişimi ya da HPV varlığı kanser olacağıma işaret midir?

    PAP smear bozuklukları muhakkak kanser anlamına gelmez. Erken dönem bozukluklar (düşük dereceli bozukluklar) % 60 kendiliğinden iyileşir ve kesinlikle tedavi gerektirmez. Yüksek dereceli bozukluklar bile kanser veya kanser başlangıcı demek değildir. Yüksek dereceli bozukluklar tedavi edildiklerinde kansere gidiş önlenebilir.

  • 8 Biyopsi ve kolposkopi işlemleri ne zaman yapılır? Bu işlemler acı ve ağrılı mıdır?

    Kolposkopi işlemi rahim ağzındaki bazı düşük dereceli bozukluklar ile tüm yüksek dereceli bozukluklarda yapılmalıdır. Biyopsi, kolposkopi sırasında asetik asit (elma sirkesi) tatbik edildiğinde beyazlayan yerlerden yapılır. Bazen rahim ağzı kanalından tanı amaçlı küretaj gerekir.

    Kolposkopide biyopsi ve rahim ağzından küretaj işemi bir miktar ağrı verebilir ki bu kişiden kişiye değişir.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    9 Rahim ağzı kanserine karşı geliştirilen HPV aşılarının koruyuculuğu ne kadar?

    Günümüzde 3 farklı koruyucu HPV aşısı kullanılıyor. Bunlardan birincisi; sadece en çok rahim ağzı kanseri yapan iki HPV tipine karşı koruması olan ikili aşı. İkincisi ikili aşıda var olan tiplerin yanında erkek ve kadında siğillere neden olan HPV tiplerine karşı da koruması olan dörtlü aşıdır. Dörtlü aşının kapsadığı HPV tipleri, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 70’inden sorumlu tutulan HPV 16 ve HPV 18’in yanında, genital siğillerin yaklaşık yüzde 90’nından sorumlu olan ve kanser ile ilişkili olmayan HPV 6 ve HPV 11’i de içermektedir. Üçüncüsü ise erkek ve kadında siğillere neden olan HPV tipleri yanında kansere neden olan ek yedi HPV tipine karşı koruması olan dokuzlu aşı. Dokuzlu aşı henüz Türkiye’ye girmemiştir. Ancak kısa sürede girmesi beklenmektedir.

  • 10 Soruda Rahim Ağzı Kanserinden Korunma

    10 Rahim ağzı kanserine karşı geliştirilen HPV aşılarının koruyuculuğu ne kadar?

    Yapılan çalışmalarda, her üç aşının da içerdiği tiplerle ilişkili rahim ağzı kanserinin öncül lezyonlarını ve kanseri yüzde 100 oranında engellediği gösteriliyor. Cinsel olarak aktif olmayan yani HPV ile hiç karşılaşmamış kadınlarda bu oran en yüksek düzeye ulaşıyor. En başarılı etki için çocukluk döneminde aşılanmakta fayda var. Çocukluk dönemi için önerilen yaş 11-12 arası. En erken aşılama yaşı 9 yaştır. Çocukluk döneminde yaptırmamış olanların 25 yaşına kadar mutlaka aşı yaptırmaları gerekiyor. Dörtlü ve dokuzlu aşı hem erkek hem de kadınlara yapılabilirken ikili aşı sadece kız çocukları ve kadınlara yapılabilir. Kadınlarda tüm aşılar her yaşta yapılabilirken erkeklerde üst sınır 25 yaştır.

    HPV aşısı birçok ülkede standart tarama programları arasında yer alıyor. Aşının 2017 içinde Türkiye’de de ve 11-12 yaş çocuklar için tarama programlarına alınması planlanıyor.