Acıbadem  Hemoroid ve Anorektal Hastalıklar Merkezi
YAŞAM KALİTESİNİ TEKRAR YAKALAMAK MÜMKÜN

Yaşam kalitesini tekrar yakalamak mümkün

Doktora bile gitmeye çekinilen ama yaygın hastalık: Gaz ve Dışkı Tutamama
YAŞAM KALİTESİNİ TEKRAR YAKALAMAK MÜMKÜN

Toplumda yaygın bir hastalık olan 'gaz ve Dışkı Tutamama' kişiyi sosyal yaşantısından alıkoyduğu gibi deri hastalıkları, enfeksiyon hatta depresyona bile yol açabiliyor. Ancak çaresi yok değil! Olmadık zamanlarda ortaya çıkan bu soruna karşı uzmanların önemli uyarıları ve önerileri var...

Utanılan hastalıklar arasında yer alan hatta kişinin kendine bile itiraf etmeye çekindiği gaz ve Dışkı Tutamama, toplumda yaygın görülen bir hastalık. Yaşam kalitesini son derece bozuyor, kişiye sosyal hayatı zehir ediyor, ilerleyen dönemlerde de deri problemleri, enfeksiyon hatta depresyon gibi sağlık problemlerine yol açıyor. İşgücü kaybı da cabası. Acıbadem Fulya Hastanesi Anorektal Hastalıklar ve Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Özdal Ersoy, kişilerin genellikle 'dayanamayacak noktaya gelince' doktora gittiklerini ancak yanlış yapıldığını, toplumda özellikle ileri yaşlarda yaygın görülebilen bu hastalığın tedavi edilmesi ile yaşam kalitesini tekrar yakalamanın mümkün olduğunu belirtiyor. Sürekli gaz çıkarma ihtiyacı hisseden, olmadık zamanlarda istem dışı gaz hatta dışkı kaçıran bu nedenle sosyal hayatı biten pekçok kişi var. Dışarıda ve gittikleri misafirliklerde birşey yemeye, uzun süren seyahatlere çıkmaya çekiniyor hatta pekçoğu sosyal yaşamına nokta koyuyor! Bu sorunun ileri yaş, inflamatuar bağırsak hastalığı gibi hastalıklar, diyabet hastalığı, bazı nörolojik hastalıklar (Alzheimer, Multiple Skleroz, felç, omurilik hastalıkları gibi), makatta fissür (çatlak) veya fistül (makatla ilişkili içinden iltihap akan tüneller) veya hemoroid sebepli yapılmış makat bölgesi ameliyatlarına bağlı oluşabildiğini belirten Dr. Ersoy, kadınlarda ise sebebin sıklıkla normal yolla yapılan doğumlar sonrası geliştiğini vurgulayarak "Özellikle doğum sırasında bebek çıkartılırken vakum veya forseps kullanılması, bebeğin 4 kg üstünde olması, doğumun zor ve uzun geçmesi,  doğum kanalında ileri derecede yırtık ve travma olması doğum sonrası veya ileri yaşlarda bu sorunun ortaya çıkma riskini artırabiliyor" diyor.

Öksürük, hapşırık, yük kaldırma tetikliyor

Araştırmalar gaz ve Dışkı Tutamamanın toplumda yüzde 18'i bulduğunu, kadınlarda ise bu oranın yüzde 24'e çıkabildiğini gösteriyor. Özellikle 65 yaş sonrası bu oran artıyor. Bu sorunu olan kişiler hele de karın için basıncını arttıran yük kaldırma, ağır eşya çekme, öksürme ve hapşırma, koşma sırasında daha kolay gaz ve dışkı kaçırıyor. Kaçırmanın derecesi ve tipi hastadan hastaya değişebiliyor. Tanı koyabilmek için kişi önce muayene ediliyor ve kaçırmanın derecesi belirlendikten sonra özellikli testlerle sorunun makattaki kas yapısında mı, o bölgedeki sinirlerde mi ya da her ikisinde mi olup olmadığı irdeleniyor. Bu incelemelerin doğru ve eksiksiz yapılması, başarılı tedavinin ilk koşulu olarak gösteriliyor.

Gelişen teknoloji başarıyı artırıyor

Dr. Özdal Ersoy, dış kas tabakasından geçirilmiş ameliyatlar ya da doğum travmasına bağlı büyük bir kesilme-yırtılma varsa, bu kasın onarılması gerektiğini, bunların teknik olarak özellikli ameliyatlar olduğunu belirtiyor. Son verilere göre kas onarımı tek başına uzun vadede yeterli olmuyor ve onarımdan bir süre sonra ve doğum yapmış kadınlarda doğumdan sonra kas egzersizlerine başlamak gerekiyor. Son yıllardaki bazı teknolojik gelişmeler tedavinin başarısını artırıyor. Bu gelişmelerden biri biofeedback yöntemi. Bu yöntemde hastaya evtipi cihazlarla evinde ya da hastane ortamında doktor-hemşire eşliğinde , özel bir yazılımla, bilgisayar aracılığıyla çok titiz bir biofeedback (hastaya makat kaslarını düzgün kullanmasını ve kasmasını öğreten bir yöntem)  prosedürü uygulanıyor. Gatekeeper Enjeksiyonu yönteminde  ise, makat kasları arasına özel bir cerrahi teknik ile özel dolgu maddesi enjeksiyonu uygulanıyor. Hastanede yatış gerektirmeyen bu işlem, çok iyi bir doku uyumuyla anal kanal içinde şişerek, dikkatlice seçilmiş hasta grubunda özellikle gaz kaçırma sorununu çözmeye yardımcı oluyor. Özellikle iç kasta kesilme/incelme olan vakalarda tercih ediliyor; çünkü iç kasın cerrahi olarak onarılması mümkün olmuyor. Aynı şekilde makat kaslarına botoks uygulaması da yapılabiliyor, ancak botoksun kısa süreli etkili olması için sıklıkla tercih edilen bir yöntem değil. PTNS (Posterior Tibial Sinir Stimülasyonu) yönteminde ise, ayak bileği üzerinden tibial sinire ayarlanmış hafif elektriksel sinir uyarıları verilerek, pelvik sinir iletiminin güçlendirilmesi sağlanıyor. Sinir iletiminde sorun olan vakalarda (özellikle doğum travmasına bağlı sinir iletim zafiyetlerinde)  diğer yöntemler kullanılsa dahi %65-75 tedavi başarısı olan  PTNS ilave güçlendirme/rehabilitasyon amaçlı kullanılıyor.  Transanal irrigasyon (hastanın kendi kendine lavman yapması) ise diğer yeni bir tedavi yöntemi. Bu yöntem sayesinde hasta,  doktor veya hemşire tarfından detaylıca eğitildikten sonra, özel şekilde tasarlanmış aletlerle hergün tuvalette kendisine lavmanını yapıp barsağının son kısımlarını temizleyerek gün boyu Dışkı Tutamamasını önleyebilmekte. Özellikle omurilik yaralanmasına bağlı veya nörolojik hastalıklar sebepli dışkı kaçıran hastalarda bu yöntem daha çok tercih ediliyor. Bu tedavilere ek olarak hastayı gün içinde olabilecek kaçırmalardan korumak amaçlı makatın içine yerleştirilen makat tıkaçlarından da faydalanılıyor. Bu yöntemlerin hiçbiri hastaya ağrı ya da zarar vermiyor. Hiçbir yöntem etkili olmuyorsa en son çare olarak nadir de olsa hastaya kolostomi açılması gündeme gelebiliyor.
Teknik yöntemlerle yapılan tüm ileri tedavilerin yanında her hastaya muhakkak barsak ve düzenli tuvalete gitme eğitimi, kaçınılması gereken gıdalar ve aktiviteler, kişisel anal bakım ve hijen desteği ve ilaç destekleri de tedavinin bir parçası.          

Çocuklarda normal olmayan gaz kaçırma


Gaz ve Dışkı Tutamama, kadın ve erkeklerde genellikle farklı mekanizmalar çerçevesinde gelişiyor. Kadınlarda özellikle ilk doğumda hem anal kaslarda hem sinirlerde oluşabilen hasarlar (doğum travması vs) genç yaşlarda kişinin idare edebilmesine karşın ileri yaşlarda giderek artan tarzda sorun yaratabiliyor. Erkeklerde ise gaz ve Dışkı Tutamama çoğunlukla geçirilmiş anal fistül ya da fissür yada hemoroid cerrahisi, nörolojik hastalıklar, diyabet gibi sistemik hastalıklar zemininde gelişiyor. Çocuklarda ise 'kaka kaçırma' 5 yaşından sonra normal kaka tutmada yetersizlik olarak tanımlanıyor. Okul çağı çocuklarında, erkeklerde kızlardan yüzde 1 oranında daha fazla görülüyor. Bu hastalık genellikle kronik kabızlık, büyük dışkının makatta aşırı sertleşmesi ile birlikte gelişiyor. Çocuklardaki bu sorunun tedavisini çocuk üroloji ve cerrahi uzmanları gerçekleştiriyor.

Gaz ve kaka kaçırmada Kegel egzersizi

Bu sorunun tedavisinde öncelikle hastanın Kegel egzersizi yapması istenebiliyor. 1940’lı yıllarda Dr. Arnold Kegel tarafından geliştirilen bu egzersizin temel amacı  pelvik (çatı kemiği) taban kaslarının güçlendirilmesi. Makat kaslarının güçlendirilmesi için de aynı yöntem uygulanabiliyor. Egzersizde; 5 set halinde, her sette 15-20 kez olmak üzere toplamda 75-100 arası makat kaslarının özel teknikle sıkılıp gevşetilmesi isteniyor. Bu egzersizin günde 4 kez tekrarlanması öneriliyor. Bu egzersizler EMG-biofeedback (ev tipi cihazlar) ya da görsel-işitsel biofeedback tedavilerine oranla daha basit ve kalite kontrolu daha zor olmasına karşın, teknoloji gerektirmemesi avantajına sahip. Normal yolla doğum yapan her kadına (doğum travmalı olsun ya da olmasın) doğum sonrası makat kaslarının güçlendirilmesi için bu egzersizlerin verilmesi önemli.

12.09.2014 - NTVMSNBC

Uzmana Danışın

0212 306 46 98
anorektalhastaliklarmerkezi@acibadem.com.tr
YUKARI
Websitemizde yer alan bilgiler Acıbadem Hayat Yayın Kurulu tarafından oluşturulmuştur. Bu bilgiler tedavi edici amaç taşımamaktadır.
Güncelleme Tarihi 05.12.2016
HIZLI RANDEVU TALEBİ

ACIBADEM, iletişim formlarının kullanımı sırasında talep ettiği bu kişisel bilgileri, site kullanıcılarıyla iletişime geçmek amacıyla kullanabilir. Kullanıcılar bu sözleşme ile kendileri ile kurulacak her türlü iletişime (arama, sms, e-posta vb.) onay vermiş sayılır. Gönderilecek e-postaları almak istemezseniz, dilediğiniz zaman gönderdiğimiz e-postaların alt kısmında bulunan "E-posta listemizden çıkmak için tıklayınız" linkine tıklayarak e-posta üyeliğinden tek tıkla, kolayca çıkabilirsiniz.

Kullanım koşullarını kabul ediyorum.