Radyoterapi cihazı ile MR bir araya gelince...
Kanser Tedavisinde Akıllı Radyoterapi ile
Tümöre
Tam İsabet!
MR-LINAC Nedir? Nasıl Uygulanır?

ANLIK ve SÜREKLİ GÖRÜNTÜ…
HASSAS IŞINLAMA

MR eşliğinde radyoterapi imkanı sunan
MR-LINAC yöntemi sayesinde, tedavi sırasında hareketli organlardaki tümörler bile tam isabetle ışınlanıp yok edilebiliyor. Tümör ışınlanırken çevresindeki sağlam dokular büyük bir hassasiyetle korunuyor.

MR-LINAC nedir?

MR-LINAC özel görüntü ve ölçümlerle hedefleme yaparak tümörü ışınlarla yok eden bir “akıllı radyoterapi” yöntemidir. Klasik radyoterapiye göre daha gelişmiş bir donanıma sahip olan MR-LINAC, radyoterapiye eklenen MR (Manyetik Rezonans) sayesinde hastaya ve radyasyon onkoloğuna yeni ve önemli kazanımlar sağlıyor.

Tedavi sırasında hastanın nefes alması gibi, tümörün yerinin değiştiği durumlarda bile ışının hassasiyetle tümöre odaklanabilmesini sağlıyor ve tam isabetle tümörü yok edebiliyor. Radyasyon onkoloğu ise tümörü bir cerrahın ameliyat sırasında gördüğü gibi net bir şekilde görebiliyor ve yine bir cerrah titizliğiyle tümörü ışınlayarak yok edilmesini sağlıyor.

MR-LINAC hızlı ve net görüntü alabilen, hareketi algılayarak tedavi planlaması sağlayan “Akıllı Radyoterapi” yöntemidir.

Klasik radyoterapi seansında olduğu gibi hasta cihaza uzanıyor. Ardından daha önce planlanan ışın uygulaması başlıyor.

Hasta yatarken, MR ile fotoğraf ve video şeklinde, sürekli ve anlık görüntüsü alınan tümörün, hareket edip etmediği takip ediliyor.

Tümörün hareket ettiği saptandığında radyasyon onkoloğu, MR görüntülerine bakarak tümör noktasını tespit ediyor ve ışınları yeni hedefe yönlendiriyor.

Radyasyon onkologları, tümörü bir cerrahın ameliyat sırasında gördüğü gibi net bir şekilde görüyor ve yine bir cerrah titizliğiyle ışınlamayı gerçekleştiriyor.

Tedavinin diğerlerine göre daha uzun sürmesi MR çekiminden kaynaklanıyor. MR-LINAC, her seferinde yeniden tedavi planlaması yapabiliyor.

Devamını Oku


MR LINAC
KULLANIM ALANLARI

MR-LINAC tüm radyoterapi uygulamalarında kullanılabilmektedir. Ancak en ideal kullanım bölgesi bu cihazın özelliklerinden en çok yararlanacak olan gövde bölgesindeki kanserlerdir.

Özellikle pankreas, akciğer, göğüs duvarı, meme, karın bölgesi, kalça bölgesinde yer alan hastalıklar bu tedaviden en çok yarar gören hastalıklardır. Bunun nedeni bu bölgelerdeki MR’ın üstün görüntüleme gücüdür.

MR-LINAC ile Tedavi

Tedavi sırasında tümör, anlık ve net olarak görüntülenebiliyor.

Hareketli organlardaki tümörün görüntüsü de anlık ve sürekli olarak alınabiliyor; bu sayede tümöre gönderilen ışın, tümörün hareketine göre yeniden hedeflenebiliyor.

Tümör gerekli olan yüksek ışın dozuyla tedavi edilebiliyor.

Tüm tümörler tam isabetle ışınlanarak yok edilebiliyor..

Bu yöntemle pankreas, karaciğer ve prostat gibi hareketli organların bulunduğu, göğüs ile karın bölgesinde bulunan tümörler büyük bir hassasiyetle ışınlanabiliyor,

Çevre dokulara zarar vermeden tümöre hassas ışınlama yapılıyor,

Tedavi seans süresi kısalıyor.

Normal radyoterapide 30 seans alacak bir hastanın tedavisinin bu süre boyunca aynı şekilde olacağı kabul ediliyordu. Oysa tümörün şekli ve hareketleri değişebileceği gibi, zaman içinde etrafındaki organlar da tümör içine girebiliyordu.

MR-LINAC cihazı tüm bu değişiklikleri görerek, her seansta hastaya özgü tedavi yapabilme imkanı sunuyor.

MR-LINAC tedavisinde yaş sınırlaması bulunmamaktadır.

Yerleşim yeri görülebilen tümöre verilmek istenen doz, MR-LINAC sayesinde kolaylıkla ayarlanabiliyor.

Geçmişte tümörlerin etrafına “emniyet sınırı” veriliyordu ve bu bölüm aslında normal dokulardı.

MR-LINAC ile tümör görülerek ışınlanabildiği için nokta atışı sırasında hedefin görülmesi büyük bir önem taşıyor.

Bu da ancak MR ile sağlanabiliyor ve tedaviler artık “sınır verilmeden” yapılabiliyor.

Başarı oranının yüzde 10’dan, yüzde 90’a çıktığı belirtiliyor.

MR-LINAC ile başta pankreas, prostat, meme, akciğer kanserleri, karaciğer metastazı, ve diğer kanser türlerinin tedavileri gerçekleştiriliyor.

Tüm radyoterapi uygulamalarında kullanılabilen yöntemin etkili olduğu alanlar; gövde bölgesi kanserleri. Akciğer, göğüs duvarı, meme, karın ve kalça bölgesinde yer alan hastalıkların tedavisinde MR-LINAC kullanılıyor.

MR-LINAC'tan sonra yapılan tedavilerde başarılı sonuçlar pankreas kanserinden alınıyor. MR-LINAC ile başarı oranının yüzde 10’dan, yüzde 90’a çıktığı belirtiliyor.

Sıkça Sorulan
Sorular

MR-LINAC tedavisinin klasik radyoterapiden ana farkları nelerdir?

Tedavi sırasında yüksek yumuşak doku görüntüleme özelliği kullanılarak alanında saptanan tümörün yer değiştirmesi ya da normal doku ve organların yer değiştirmesi sorunlarına karşı, tedavi masasında iken hastanın alanlarının yeniden belirlenerek planlamasının saniyeler içinde yapılarak hastanın yeni planlama ile tedavi edilmesidir.

MR-LINAC tedavi sırasında diğer bölgelere zarar verir mi?

MR LINAC’la yapılan tedavilerde tedavi sırasında tümörün her seansta görülmesi nedeni ile çevresine verilen emniyet sınırı çok az olmakta olup, eski teknolojilere göre çevre bölgelere daha az zarar verdiği bilinmektedir.

MR-LINAC tedavisi yaşlı ve sistematik sorunu olan hastalara uygulanabilir mi?

Tedavi için yaş sınırlaması olmamakla beraber hastanın klostrofobisi olması sorun yaratabilmektedir.

Tedavi sırasında hastaya anestezi uygulanıyor mu?

Hastaya anestezi uygulanmasını gerektirecek bir tedavi değildir.

MR-LINAC tedavisinde hazırlık aşaması nasıl yapılmalıdır?

Klasik radyoterapi öncesi olduğu gibi benzer olarak planlama BT ve tanısal amaçlı PET-BT ve MR ile yapılabilmektedir.

MR-LINAC tedavisi tüm tümör türlerinde kullanılabilir mi?

Tüm radyoterapi uygulamalarında kullanılabilir.

MR-LINAC yan etkileri var mıdır?

Uygulanan bölgeye göre normal radyoterapi uygulamalarındaki yan etkilere sahiptir.

MR-LINACLINAC tedavisi gören hastalar çevresine radyasyon yayar mı?

Hayır, radyasyon tedavi odasında uygulanır ve orada ortadan kalkar. Hastayla beraber taşınmaz.

MR-LINAC cihazının en önemli farkı tedavide kullanılan görüntülemenin MR olmasıdır. Diğer bir farkı ise tedavi sırasında yüksek yumuşak doku görüntüleme özelliği kullanılarak tedavi alanında saptanan tümörün yer değiştirmesi ya da normal doku ve organların yer değiştirmesi sorunlarına karşı, hasta tedavi masasında iken hastanın alanlarının yeniden belirlenerek planlamasının saniyeler içinde yapılarak hastanın yeni planlama ile tedavi edilmesidir.

Hekimler

Prof. Dr. Enis Özyar

Radyasyon Onkolojisi


Prof. Dr. Banu Atalar

Radyasyon Onkolojisi


Prof. Dr. Fulya Ağaoğlu

Radyasyon Onkolojisi


Prof. Dr. Meriç Şengöz

Radyasyon Onkolojisi


Prof. Dr. Nuran Beşe

Radyasyon Onkolojisi


Prof. Dr. Ufuk Abacıoğlu

Radyasyon Onkolojisi

MR LINAC Hakkında

MR-LINAC, ışınlama (radyoterapi) sırasında ideal görüntüyü yakalayabilen günümüzün gelişmiş tıbbi cihazlarından biridir.

MR-LINAC’ın çalışma prensibi şu şekilde işliyor: Hasta cihaza yattığında önce MR’ı çekiliyor ve tümörün nerede olduğu görülüyor. Ardından ışınlama başlıyor. Bu hem anlık görüntü, hem de video şeklinde yapılıyor.

Hasta yatarken tümörünün hareket edip etmediği de anlaşılıyor. Gerekirse hastaya nefesi tutturularak, tümör hareketinin durması sağlanıyor. Ama bazı durumlarda kişi nefesini tutsa da tümör hareket edebiliyor. Fakat bu durum MR-LINAC’la takip edilebiliyor.

Geçmişte cerrahlar tümörü, belirli bir bölgeyi açarak ve tümörü görerek çıkarıyordu. MR-LINAC cihazı ise radyasyon onkolojisi uzmanlarını bir anlamda birer cerraha dönüştürüyor.

Önceki yıllarda tümörlü bölge çok iyi görülemediği için etkin radyasyon verilemiyordu. Artık radyasyon onkolojisi uzmanları da neredeyse cerrahi yapar gibi tümörü görebiliyor, yüksek doz ışın verirken çevre dokuları koruyabiliyor.

Radyoterapi uygulamalarının yüzde 90’ı lineer akseleratör denilen Linac cihazıyla yapılıyor. Elektrik enerjisinden X ışını üreterek hastaya veren bu cihaz, hangi bölgeye atış yapılacağını görüntüleme yöntemi sayesinde biliyor.

Geçmişte makinenin üzerine entegre edilmiş cihazlarla film çekilerek görüntüleme yapılıyordu. Sonrasında devreye tomografi girdi. Fakat tüm bu görüntüleme yöntemleri, hastanın tümörünü ya da etrafındaki normal dokuları çok iyi göstermiyordu.

Bunun için de ilgili bölgeye dışarıdan iğneyle girerek, birtakım metal belirteçler konulup tümör dolaylı olarak görülmeye çalışılıyordu. Çünkü yapılan uygulama yumuşak dokuları ve tümörü göstermediğinden, kemiklere göre görüntü alınıyordu.

Dünyada ilk kez 2015’te kullanılan cihazın birinci versiyonu; X ışını değil, kobalt 60 ile çalışıyordu. Ardından X ışınıyla çalışanı geliştirildi.

Eski sistemlerde kullanılan sistemlerin görüntü kalitesinin ideal olmaması nedeni ile hastaya marker yerleştirilmesi, organlar arasına bazı maddeler konması gibi hastaya acı veren girişimler yapılması gerekiyordu. Ayrıca bu işlemlerin maliyeti de oldukça yüksekti.

MR-LINAC Nasıl Uygulanır?

Hastanın planlama BT’si çekildikten sonra MR-LINAC cihazında MR görüntülemesi ve tedavi planlaması yapılıyor. Hasta, tedavi için cihaza uzandığında önce MR’ı çekiliyor ve tümörün yeri saptanıyor. Hastanın o günkü anatomisine göre tümörü ve organlarının yerleri tekrar belirlenip o günkü doz dağılımı kontrol ediliyor. Hastanın tedavisi planlandığı gibi değilse, yeniden planlama yapılıp tedaviye geçiliyor.

Bu yöntemde, nokta atışı sırasında hedefin görülmesi büyük önem taşıyor. Bu da ancak MR ile sağlanabiliyor. Tedavi sırasında oluşabilecek MR gürültüsünü azaltacak kulaklıklar kullanılıyor.

MR-LINAC ile hekimler; tümör ve normal organ hareketini görerek anlık doz ayarlamalarını yapabiliyorlar. Bütün bu işlemler, hasta tedavi masasında iken gerçekleştiriliyor. İşlem, hastaya ekstra iyonize radyasyona maruz bırakmadan gerçekleştiriliyor.

Yöntem, tedavi sırasında hastanın istemsiz nefes alması gibi, tümörün yerinin değiştiği durumlarda bile ışının hassasiyetle tümöre odaklanabilmesini sağlıyor ve tam isabetle tümörü yok edebiliyor. Hastanın nefes tutması istendiğinde, kameradaki görüntülere bakılarak nefes ayarlaması yönlendirilebiliyor. Tedavi süresi 20-60 dakika arasında değişiyor.

MR LINAC Tedavisi Kaç Seans Sürmektedir?

Normal radyoterapide 30 seans alacak bir hastanın tedavisinin bu süre boyunca aynı şekilde olacağı kabul ediliyordu.

Oysa tümörün şekli ve hareketleri değişebileceği gibi, zaman içinde etrafındaki organlar da tümör içine girebiliyordu.

MR-LINAC tedavisi için bir seans sınırlaması olmamakla birlikte genellikle seanslar 4-6 seans arasında sürüyor. Seans aralarında genellikle 1 gün konularak hastalar gün aşırı tedavi ediliyor.

MR-LINAC cihazı tüm bu değişiklikleri görerek, her seansta hastaya özgü tedavi yapabilme imkanı sunuyor. Tedavinin diğer radyoterapi cihazlarından daha uzun sürmesinin sebebi ise MR çekiminden kaynaklanıyor.

MR-LINAC cihazı, tümörleri daha yüksek dozla tedavi edebiliyor. Tedavi sırasındaki değişikliğe göre uygulamayı değiştirmek mümkün olabiliyor.

Normal dokular tümörün olduğu yerlere giriyorsa, onları uzaklaştırmak ya da düşük doz almaları sağlanıyor.

Tümöre, Görerek Işınlama

MR-LINAC ile tümör görülerek ışınlanıyor. Nokta atışı sırasında ise hedefin görülmesi büyük önem taşıyor. Bu da ancak MR ile sağlanabiliyor ve tedaviler artık “sınır verilmeden” yapılabiliyor.

Hasta MR-LINAC cihazına yattığında önce MR’ı çekiliyor ve tümörün nerede olduğu görülüyor. Ardından ışınlama başlıyor. Bu hem anlık görüntü, hem de video şeklinde yapılıyor.

MR-LINAC Hangi Kanser Türlerinde Kullanılabilir?

Lineer akseleratör, tüm tümörlerde kullanılabilse de en yararlı olduğu alanlar; pankreas, akciğer, prostat, karın içi tümörler, karaciğer metastazları ve kanserleri ile diğer birtakım tümörler olarak belirtiliyor.

MR-LINAC'tan sonra yapılan tedavilerde başarılı sonuçlar pankreas kanserinden alınıyor. Başarı oranının yüzde 10’dan, yüzde 90’a çıktığı belirtiliyor.

Tedavide büyük bir devrim olarak nitelendirilen MR-LINAC’ın diğer tümörlere de uygulanabileceği düşünülüyor. Çünkü yerleşim yeri görülebilen tümöre verilmek istenen doz, bu sayede ayarlanabiliyor. Böylece daha iyi tedavi uygulanabiliyor.

MR-LINAC’ın kullanıldığı kanser türleri şunlar;

  • Pankreas kanseri
  • Ameliyat edilemez pankreas kanseri
  • Sınırlı operasyon yapılabilen pankreas kanserleri
  • Kolon kanseri
  • Kolorektal kanserler
  • Pelvik tümörler
  • Rahim ağzı kanseri
  • Rahim kanseri
  • Rahim içi kanseri
  • Karaciğer kanseri
  • Karaciğer metastazları
  • Rektal kanserler
  • Ameliyat edilemez rektal kanserler
  • Böbrek kanseri
  • Böbrek üstü metastazlar
  • Böbrek üstü kanserler
  • Böbrek üstü bezi metastazları
  • Böbrek üstü bezi kanseri
  • Böbrek tümörleri
  • Akciğer kanseri
  • Mide kanseri
  • Yemek borusu - özafogus tümörleri
  • Prostat kanseri
  • Erken evre prostat kanseri
  • Düşük risk prostat kanseri
  • Meme kanseri
  • Erken evre göğüs kanseri
  • Karın tümörleri
  • Hepatobilier kanserleri
  • Liver HCC
  • Yumuşak doku sarkomu
  • Vajin kanseri
  • Renal hücreli kanserler
  • Mesane kanserleri
  • Abdominal tümörler
  • Karın bölgesi kitleler
  • Fallop tüpü kanseri
Detaylı bilgi ve iletişim için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.