HIZLI RANDEVU & BİLGİ TALEBİ

Prostat Hastalıkları Hakkında Genel Bilgiler

  1. Prostat Merkezi
  2. Prostat Hakkında
Prostat Hakkında 45 yaşından itibaren prostat kontrolünüzü yaptırmayı ihmal etmeyin.

Prostat, erkeklerde bulunan ve mesane (idrar kesesi) çıkışına yerleşmiş bir organdır.

Normalde 20 gr. civarı bir ağırlığa sahip olan bu doku özellikle 40 yaşından sonra büyümeye başlar.

Hem iyi huylu hem de kötü huylu prostat hastalıkları sıklıkla görülen hastalıklardır.

Orta yaş üstündeki erkeklerin yarısından fazlası prostatla ilgili bir hastalığa sahip olabilir. Prostat hastalıkları; prostatın iyi huylu büyümesi yani benign prostat hiperplazisi (BPH), prostat kanseri ve prostat iltihabı (prostatit) şeklinde sınıflandırılabilir.

Prostat büyürken idrar yolunu tıkayarak idrar akışını engellemeye başlar. Tıkanıklığın derecesine bağlı olarak erkeklerde idrar yapmayla ilgili bazı şikayetler görülür.

Bu şikayetlerle başvuran hastalarda erken ve doğru teşhis önemlidir. Çünkü bu şikayetler prostat iltihabı (prostatit) ve prostat kanserinde de görülebilmektedir. Bununla beraber hiçbir şikayeti olmayan hastalarda da prostat kanseri tespit edilebilmektedir. Yani prostatla ilgili hastalıkların tanısında sadece şikayetler yeterli olmamaktadır.

Bu sebeplerden dolayı 45 yaşından sonra tüm erkek hastaların, şikayetlerin oluşmasını beklemeden prostatla ilgili kontrol yaptırması önemlidir. Bu şekilde yapılacak bazı tetkik ve tahlillerle, kişinin prostat hastalığı ile ilgili bir öngörüde bulunmak mümkündür.

Bu tahlillerden en önemlisi kanda bakılan Prostat spesifik anitjen (PSA)’dır. Bu tahlille prostat hastalığının kanserle ilişkisi bulunabilir ve erken tanı konulması sağlanabilir.

Prostat Hakkında PSA testi ile prostat kanserinin erken tanısı mümkündür.

PSA Testi Nasıl Bakılır? Değerleri Kaç Olmalıdır?

PSA (prostat spesifik antijen), prostatın kendisi tarafından salgılanan ve semenin (meni) kıvamını sağlayan bir enzimdir. Bu enzim prostat dokusu içinde çok yoğun bir şekilde bulunur.

Normalde prostatik kanallarda ve semende (meni) kanda bulunduğundan çok daha fazla miktarda bulunur. Fakat prostatın hücre bütünlüğünün zarar gördüğü bazı durumlarda kana geçişi artar ve kandaki değeri yükselir. Prostat kanserinde kandaki PSA seviyenin yükselmesinin sebebi de tümöral dokuların bazen prostat hücre bütünlüğünü bozmasıdır.

Kan örneğiyle bakılan bu test ile prostat kanserinin erken tanısı mümkündür. Bu testin kullanılmaya başlamasıyla birlikte prostat kanserine bağlı ölüm oranlarında azalma görülmeye başlamıştır. Fakat kanser dışında da yükselebilmesi bu testin özgüllüğünü ve duyarlılığını düşürmektedir.

PSA değerleri her yıl ortalama 0.05 ng/ml lik doğal bir artış gösterir.

Psa normal değerleri için referans: Hans-Joachim Luboldt , Joachim F. Schindler, Herbert Rubben .Age-Specific Reference Ranges for Prostate-Specific Antigen as a Marker for Prostate Cancer.eau-ebu update series 5 (2007) 38–48.

40-49 yaş için 0 - 2.5 ng/ml

50-59 yaş için 0 – 3.5 ng/ml

60 – 69 yaş için 0 – 4.5 ng/ml

70 yaş ve üzeri için 0 – 6.5 ng/ml

Normal değerleri yukarıda belirtildiği gibi kabul edilir.

PSA, ırka ve prostat hacmine göre de değişebilir. Siyahi erkekler aynı yaş grubundaki beyaz erkeklere göre daha yüksek değerlere sahiptirler. Kanser dışında BPH, prostatit , cinsel ilişki sonrası, biyopsi sonrası, rektal muayene sonrası, idrar yolu enfeksiyonu, idrar yolu girişimleri (sonda takmak) ve ameliyatları sonrası yüksek çıkabilir.

PSA değeri normal seyreden bir erkekte ani PSA yükselmesi genellikle kanser dışı sebeplerle olur. Böyle durumlarda yüksekliğe sebep olan durumun giderilmesi ve üstünden bir süre zaman geçmesi beklenebilir. Kanser dışı yükselen değerlerin normale dönmesi altta yatan sebebe göre değişiklik göstermekle beraber ortalama 3-7 gündür.

Sonuç olarak her PSA yüksekliği kanser olduğu anlamına gelmediği gibi düşüklüğü de kanseri ekarte ettirmek için yetersiz kalır. Değerleri normal sınırda olan her 5 hastadan 1’inde prostat kanseri tespit edildiği unutulmamalıdır.

Bu sebeple prostat kanserinin teşhisinde PSA değeri ile birlikte parmakla prostat muayenesi gündeme gelir. Kanserden şüphelenilen hastalara prostat kanserinin teşhisi için bazı ilave tetkikler yapılabilir.

Prostat Muayenesi Nasıl Yapılır?

Prostat hastalıklarında fizik muayene çok değerlidir. Özellikle rektal muayene prostat hastalıkları hakkında oldukça yol gösterici bulgular sağlar. Hastalar tarafından zor bir muayene olarak bilinir, hatta prostat şikayetleri olan hastaların bir kısmı sırf bu muayeneden çekindikleri için doktora başvurmak istemezler.

Oysa sanıldığı kadar zor bir muayene değildir. Eldiven üzerine kayganlaştırıcı jel sürülerek rektuma işaret parmağı yerleştirilir ve hekimin yaptığı inceleme çok kısa sürer. Bu muayene ile prostatın kıvamı, yüzeyinin düzenli olup olmadığı ve toplam hacmi hakkında değerli bilgiler sağlanır.