Erken ergenlikte hormon tedavisi şart mı?

Erken ergenlik nedir?

Çocukların ergenliğe giriş yaşı genellikle anne babanın ergenlik yaşlarına paralellik gösterse de bazen çocuklar bu döneme erken girebiliyor ve bu durum hem ruhsal hem de fiziksel sağlıklarını olumsuz yönde etkileyebiliyor. Erken ergenliğe giren kızların çok az bir kısmında altta ciddi bir problem yatabiliyor. Erkek çocuklarında ise kafa içi tümörleri gibi ciddi problem riski daha yüksek oluyor.

Erken ergenliği önleyebilirsiniz

• Çocuklarınızı katkılı gıdalardan uzak tutun.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmelerini sağlayın.
• Spora yönlendirin.
• Cinsel uyarılardan koruyun.
• Gerektiğinde uzman bir hekime başvurun.

Ergenlik sürecindeki çocuklar bu besinleri tüketmesin

Ayrıca erken ergenliğin, “endokrin bozucular” olarak isimlendirilen ve hormonal dengeleri bozan, dışarıdan alınan maddelerle ilişkili olabileceğini gösteren araştırmalar da var. Aynı zamanda endokrin bozucular içeren domates, çilek, fındık, salatalık gibi birçok sebze-meyve, hormonla büyütülen hayvanların etleri ile yumurtaların tüketilmesi ve endüstride kullanılan kimyasallarla temas edilmesi de erken ergenliğe yol açabiliyor.

Yaşıtlarından hızlı büyüyen çocukların sorunları

Ergenliğe erken giren çocukların en büyük sıkıntılarından biri yaşıtlarından farklı gelişmeleridir. Hızlı boy ve kilo artışı, cinsiyet özelliklerinin belirginleşmesi erken ergenlik dönemindeki çocukta açıkça görülürken, yaşıtlarının aynı gelişimi sergilememesi bazı sorunlara neden olabilir. Örneğin beden ile yaş arasındaki uyumsuzluk çocuğu yalnızlığa itebilir, çocuk arkadaş çevresinden dışlanabilir. Ayrıca gelişmiş beden görünümü nedeniyle yaşı da daha büyük algılanıp daha olgun davranmaları beklenebilir. Psikolojik gelişimi buna uygun olmayan çocuklar davranış bozukluğu olan bir çocukmuş gibi değerlendirilebilir.

Erken ergenlikte kilo işareti

Vücut yağ oranının artması ergenlik bulgularının daha erken başlamasına neden oluyor. Özellikle kız çocuklarında fazla kilo erken ergenliğin en önemli etkenlerinden biri olarak nitelendiriliyor.

Erken ergenlikte hormon tedavisi şart mı?

• Ergenliğin ilerleme hızı nasıl?
• Hormonal aktivasyon düşük mü?
• Kemik yaşı nasıl ilerliyor?

Bu sorular ergenliğe erken giren çocuğunuzun tedavisini başlatmadan önce yanıtlarını öğrenmeniz gereken sorulardır. İlerleme hızı yavaş, hormonal aktivasyon düşük, kemik yaşı da aşırı gelişmiyorsa hormon tedavisi önerilmez. Ancak erken cinsel gelişim, beyindeki merkezlerin erken uyarılmasına bağlı ise bu gelişimi önleyen hormon enjeksiyonu tedavisine başvurulabilir. Bu konuda ailelerin en büyük endişesi hormon tedavisinin zararlı olup olmadığıdır. Uzmanlara göre, ayda bir ya da üç ayda bir uygulanan hormon enjeksiyonun etkisi sadece kullanıldığı süre içinde geçerlidir, çocuk ergenlik için uygun yaşa geldiğinde enjeksiyonların kesilmesiyle cinsel gelişim de kaldığı yerden devam edebilir.

Ergenlik yaşı düşüyor mu?

ABD ve Avrupa’da 20. yüzyıl başlarından ortalarına kadar ergenlik yaşı her 10 yılda bir, 2-3 ay kadar öne geldi. Bu değişikliğin nedeni beslenme koşullarının düzelmesi ve çevresel uyaranların etkisiydi. O dönemde ergenlik yaşının düşmesi "yüzyılın eğilimi" olarak yorumlandı. Ancak yapılan araştırmalarda 1970’lerden bu yana ergenlik yaşında önemli bir değişiklik olmadığı gözleniyor. Türkiye'de son yıllarda kız çocuklarında meme gelişimi yaşı biraz düşse de ilk adet yaşı son 30 yılda değişmedi. Araştırmacılar Türk kızları için ortalama adet yaşının 12,5 olduğunu belirtiyor.

Erken ergenlik yaşı ve belirtileri

Sivilceleri çıkıyor, elini kolunu nereye koyacağını bilemiyor, olmadık zamanlarda sinirleniyor, vücudundaki değişimlerden utanıyorsa çocuğunuz ergenliğe adım atmış demektir.

Gelişimin kızlarda 8 yaş, erkeklerde 9 yaştan önce meydana gelmesi "erken ergenlik" olarak nitelendirilir.

Ergenlik yaşı

• Kızlarda 8-13 (ortalama 10-10,5), erkeklerde 9-14 (ortalama 11-11,5) yaşları arasında başlar. 3-4 yıl sürer.
• İlk belirtisi kızlarda meme gelişimi, erkeklerde ise testis hacminde artıştır. Bunları pubik bölge ve koltuk altında kıllanma takip eder.
• Kızlarda ilk adet yaşı 10-15'tir (ortalama 12,5). 10 yaşından önce başlayan adete "erken adet" denir.