Daha iyi bir deneyim için konum izni vermelisiniz.
TR

Genel Tanıtım

Kortizon Nedir?

Kortizon, aynı zamanda glukokortikoid adı verilen bir kortikoid hormonudur. Bu hormon insan vücudu tarafından doğal olarak sentezlenir. Bağışıklık sisteminin doğal tepkilerini azaltarak, vücudun göstermiş olduğu iltihaplanma tepkilerini baskılar. Kortizon ağızdan alınan bir ilaç olarak reçete ile satılmaktadır ve yanlış kullanım sonucunda çok ağır tıbbi sorunlara yol açabilecek bir ilaç türüdür.

Kortizon Neden Kullanılır?

Kortizon adrenokortikal yetmezlik yani adrenalin yetmezliği, anemi, astım, başta mevsimsel alerjiler olmak üzere çeşitli alerjik tepkiler, lupus, osteoartrit ve romatoid artrit dahil olmak üzere artrit tipleri, şiddetli sedef hastalığı gibi cilt rahatsızlıkları, ile ülseratif kolit gibi birkaç farklı tıbbi durumun tedavisinde kullanılır. Aynı zamanda bazı hormonların eksikliği durumunda, bu hormonları yerine koyma tedavisi sürecinde de kullanılabilir. 

Kortizon Nasıl Etki Gösterir?

Kortizon, steroid bir ilaçtır. Vücutta bağışıklık sisteminin gösterdiği tepkilerden kaynaklanan şişlik ve iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olur. Bağışıklık sistemi tarafından inflamasyona neden olan moleküllerin salınmasını durdurarak çalışır. 

Kortizonun Yan Etkileri Nelerdir?

Kortizonun sebep olabileceği hafif ve ciddi yan etkiler vardır. Kortizon, diğer ilaç türleri gibi hemen her bireyi farklı etkileyebilir; öte yandan ilacın uygulama yolları, kullanım süresi gibi çeşitli farklılıklar da farklı yan etkilerin daha sık veya seyrek görülmesine neden olabilir.  Bu nedenle olası yan etkiler her zaman bireyin tıbbi geçmişini bilen bir sağlık uzmanına bildirilmelidir. Kortizonun yaygın yan etkileri arasında ;

  • Baş ağrısı
  • Huzursuzluk
  • Kafa karışıklığı
  • Kilo almak
  • Kusma
  • Mide bulantısı
  • Uyku problemi ile ağır terleme, akne yani sivilce, deride incelme ve kızarıklık gibi çeşitli cilt sorunları bulunur.

Bu etkiler birçok vakada, özellikle hafif seyrediyorsa, birkaç gün veya birkaç hafta içinde kaybolabilir. Daha şiddetli seyrettikleri veya kendiliğinden ortadan kalkmadıkları durumlarda doktora başvurulması gereklidir.

Kortizonun ciddi yan etkileri arasında;
  • Alerjik reaksiyonlar
  • Çocuklarda büyüme yavaşlaması
  • Sindirim sistemi sorunları
  • Glokom
  • Kalp yetmezliği
  • Kas sorunları
  • Nöbetler ile vücudun sıvı ve elektrolit tutmasındaki sorunlar sayılabilir.

Ciddi yan etkileri gösteren bireyler bir an önce doktor aramalıdır. Eğer belirtiler hayati tehlike arz ediyorsa veya birey tıbbi bir acil durum yaşadığını düşünüyorsa acil tıbbi yardım almalıdır. Ciddi yan etkilerin çok sayıda farklı belirti ve semptomları olabilir.

Kortizondan kaynaklanan alerjik reaksiyonların belirti ve semptomları arasında arasında;

  • Deri döküntüsü
  • Kaşıntı
  • Kurdeşen ile yüzde, dudaklarda veya dilde şişme bulunur.

Alerjik reaksiyon gösteren bireyler bir an önce tıbbi yardıma başvurmalıdır. Buna ek olarak alerjik reaksiyon gösteren bireyler, o ilacı asla tekrar kullanmamalıdır, çünkü bir sonraki kullanım vücudun ölüme yol açabilecek kadar ağır bir alerjik tepki vermesine neden olabilir.

Kortizondan kaynaklanan gastrointestinal yani mide ve bağırsak sorunları ile belirtileri arasında;

  • üst mide ağrısı ile siyah, katranlı dışkı belirtileri ve peptik ülser ve mide bulantısı
  • kusma ve üst midede ağrı belirtileri ile pankreatit yani pankreas iltihabı bulunur.
Kortizondan kaynaklanan glokomun belirti ve semptomları arasında;

  • Bulanık görüş
  • Çift görme
  • Göz ağrısı sayılır.
Kortizondan kaynaklanan kalp yetmezliğinin belirti ve semptomları arasında;

  • Nefes darlığı
  • Hızlı kalp atış yani nabız hızı
  • Kollarda ve bacaklarda şişme
  • Yüksek tansiyon görülebilir.
Kortizondan kaynaklanan kas ve kemik sorunlarının belirti ve semptomları arasında;

kas güçsüzlüğü, omurga kemiklerinde kırıklar, osteoporoz ile tendon kopması sayılır. Vücutta sıvı birikmesi ise kortizondan kaynaklanan sıvı ve elektrolit sorunlarının belirtileri arasında görülebilir.

Kortizonun Diğer İlaçlarla Etkileşimleri Nelerdir?

Kortizon bireyin alabileceği diğer ilaçlar, vitaminler, takviyeler veya şifalı olduğu öne sürülen bitkilerle etkileşime girebilir. Etkileşim, başka bir maddenin bir ilacın çalışma şeklini değiştirmesidir. Bu durum hem ilacın etkinliğini azaltabilir, hem de zararlı yan etkilere yol açabilir. Etkileşimlerin önlenebilmesi için bireyin doktoru, bireyin kullandığı tüm ilaçları dikkatli bir şekilde yönetmelidir. Bu nedenle birey doktora aldığı tüm ilaçlar, takviyeler, vitaminler, veya şifalı bitkiler hakkında bilgi vermelidir. 

Kortizon ile birlikte kullanılmaması gereken ilaçlar arasında, öncelikle canlı aşılar bulunur. Kortizon kullanan bir birey canlı aşı aldığında, bağışıklık sistemi aşıdaki zayıflatılmış virüse karşı direnç oluşturamayabilir. Bu nedenle virüs zayıflatılmış olsa dahi bireyin vücuduna yayılabilir ve enfeksiyona neden olabilir.

Kortizon Ne Zaman Kullanılmamalıdır?

Kortizona karşı herhangi bir kullanımda alerjik reaksiyon gösteren bireyler, tekrar kortizon almamalıdır. Tekrar kortizon kullanımı vücudun ciddi sorunlara yol açabilecek düzeyde ağır bir alerjik tepki vermesine neden olabilir.

Halihazırda bakteriyel, fungal yani mantar kaynaklı veya viral enfeksiyonu olan bireyler kortizon kullanmamalıdır. Kortizon vücudunuzun enfeksiyonlara tepkisini zayıflatabilir ve ciddi veya ölümcül sonuçlara yol açabilir. Kortizon aynı zamanda bağışıklık sistemini baskıladığı için enfeksiyonun semptomlarını da örterek ne kadar ağır ve ciddi olduğunun anlaşılmasına engel olabilir. Ancak, bağışıklık sisteminin aşırı tepki gösterdiği kimi enfeksiyon durumlarında, bağışıklık sistemi tepkisinin vücuda vereceği hasarı engellemek için hekim kontrolünde kortizon türevi ilaçlar kullanılabilir.

Kortizon yüksek tansiyon veya kalp sorunları olan bireylerde tansiyonu yükseltebilir veya kalp rahatsızlıklarını daha da kötüleştirebilir. 

Diyabet hastaları doktorlarına kortizonun kendileri için güvenli olup olmadığını sormalıdır. Kortizon kan şekerini artırabilir ve bireyin kan şekeri değerlerinin daha sık ölçülmesi gerekebilir. Buna ek olarak diyabet ilaçlarının dozajında değişiklik gerekebilir. 

Glokom veya göz problemleri olan bireylerde kortizon göz enfeksiyonu gelişmesi riskini artırır. 

Kortizon mideyi ve bağırsakları tahriş edebilir.  Bu da mide veya bağırsak sorunları olan bireylerde durumu daha da kötüleştirebilir. 

Karaciğer sorunları olan veya böbrek problemi olan bireyler kortizonun kendileri için güvenli olup olmadığını doktorlarına sormalıdır. Kortizon bu problemleri de daha ağır hale getirebilir. 

Nöbet geçirenler bireyler, ile psikiyatrik ve duygudurum bozuklukları olan bireyler de kortizonun kendileri için güvenli olup olmadığı konusunda doktorlarına danışmalıdır. 

Tüm bu nedenlerden ötürü, kortizon türevi ilaçlar sadece bireyin tıbbi durumunu bilen bir hekim kontrolünde kullanılmalıdır.

Hamilelikte Kortizon Kullanımı

Hamile olan veya hamile kalmayı planlayan bireyler doktorlarına başvurmalı ve kortizonun gebelikte oluşturabileceği çeşitli riskler hakkında bilgi almalıdır. Kortizon, özellikle gebelik sürecinde yalnızca, ilacın potansiyel yararı göz önüne alındığında potansiyel risk kabul edilebilir ise kullanılmalıdır. Kortizon alırken hamile kalan bireyler derhal doktora başvurmalıdır.

Kortizon anne sütüne geçebilir ve emzirilen bir çocukta yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler arasında büyüme ve gelişmede yavaşlama bulunur. Kortizon kullanımı sırasında emzirme konusunda doktor ile konuşulmalı ve emzirmenin bırakılıp bırakılmayacağı, yoksa kortizol alımının mı durdurulacağı belirlenmelidir. 

Kortizon Nasıl Alınır?

Kortizon hem kısa hem de uzun süreli tedavi süreçlerinde kullanılabilir. Doktor, kortizonu bireyin durumuna göre uygun bir dozaj belirleyerek reçete edecektir. Doktor bu dozajı ve formunu belirlerken bireyin yaşına, tedavi edilen durumun ne olduğuna, durumun şiddetine, varolan diğer tıbbi durumlara, kullanılan diğer ilaçlara ve ilk doza nasıl tepki verildiğine göre karar verecektir. 

Kortizon ile yapılan tedavinin süresi, bireyin tıbbi durumuna bağlı olacaktır. Kortizon reçete edildiği gibi kullanılmazsa, yan etkilerinin görülmesi riski yüksektir. 

Kortizonu aniden almayı bırakan bireyler, yoksunluk belirtileri yaşayabilir. Doktor, kortizon kullanımının bırakılması gerektiğinde dozu zaman içerisinde yavaşça azaltacaktır. Kortizonu hiç almayan bireylerin tedavi gerektiren tıbbidurumu tedavi edilmez ve daha da kötüleşebilir.

Kortizon dozlarının kaçırılması veya ilacın reçete programına uygun alınmaması durumunda ilaçlar işe yaramayabilir ve etkisi azalabilir. Kortizonun etkin olması için tedavi sürecinde bireyin vücudunda her zaman belirli bir miktarın bulunması gerekir.

Aşırı doz ya da fazla kortizon kullanımı vücutta tehlikeli seviyelerde birikime yol açabilir. Kortizonun aşırı dozunun belirtileri arasında hazımsızlık, iştah artışı, sinirlilik, ve uykusuzluk yani uykuya dalma veya uykuda kalma sorunları bulunur. Fazla kortizon aldıklarını düşünen bireyler tıbbi destek aramalıdır. Semptomların şiddetli olması durumunda ise acil tıbbi yardıma başvurulmalıdır.

Doktor aksini belirtmediği sürece kortizon yiyecek ve bir bardak su ile alınmalıdır. Bu mide rahatsızlığını azaltmaya yardımcı olabilir. Kortizon oda sıcaklığında, ışıktan uzak bir yerde tutulmalıdır. Kortizon banyo gibi nemli alanlarda saklanmamalıdır.

Birey ilacını seyahat ederken her zaman yanında taşımalıdır. Uçuşta bagaja verilmemeli, bireyin yanında tutulmalıdır. Havaalanı X-ray makineleri ilaca zarar veremezler. Bireyin havalimanı personeline ilaç için etiket göstermesi gerekebilir, bu nedenle ilacın orijinal reçetesi ve kabının bireyin yanında bulunması gerekli olabilir.

Kortizon arabanın torpido gözünde tutulmamalı veya arabanın içinde bırakılmamalıdır. Özellikle havanın çok sıcak veya çok soğuk olduğu dönemlerde bundan kaçınılmalıdır. 

Kortizon tedavisi sürecinde doktor ve birey sağlık sorunlarını ortak olarak takip etmelidir. Bu, kortizon kullanımı sürecinde bireyin güvende kalmasına yardımcı olmalıdır. Takip edilmesi gereken bazı değerler tansiyon seviyeleri, potasyum seviyeleri ve şeker hastalığı olan bireyler için kan şekeri seviyeleridir.

Kortizon İle Beslenme

Kortizon vücudun tuz ve su tutmasına neden olabilir. Ayrıca potasyum seviyesini de etkileyebilir. Doktor bireyden potasyum takviyesi almasını veya tuz kullanımının azaltılmasını isteyebilir. 

Önemli Uyarı

Kortizon vücudunuzun enfeksiyonlarla savaşma yeteneğini zayıflattığı için özellikle sistemik, yani tüm vücudu etkileyen kortizon ilaçları kullanan bireyler su çiçeği veya kızamık olan insanlardan, özellikle aşı olmadılarsa ve daha önce bu hastalıkları geçirmedilerse uzak durmalıdır.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 22 Ağustos 2021 Pazar Yayımlanma Tarihi: 22 Ağustos 2021 Pazar

KİŞİSEL VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE İŞLENMESİ İLE İLGİLİ BİLGİLENDİRME FORMU

Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. (“Acıbadem”) ve Acıbadem’in hakim ve bağlı şirketleri (hepsi birlikte “Acıbadem Grubu” olarak anılacaktır.) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ilgili mevzuat kapsamında Veri Sorumlusu sıfatıyla, kişisel verileriniz, aşağıda açıklanan çerçevede ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve sair mevzuata uygun olarak işlenebilecektir.

1. Kişisel Verilerin elde Edilmesi, İşlenmesi ve İşleme Amaçları

Kişisel verileriniz Acıbadem Grubu tarafından sağlanmakta olan kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amaçlarıyla ve Acıbadem Grubu şirketlerinin faaliyet konularına uygun düşecek şekilde; sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, çağrı merkezi, internet sitesi, sözlü, yazılı ve benzeri kanallar aracılığıyla elde edilmektedir. Sağlık verileriniz başta olmak üzere özel nitelikli kişisel verileriniz ve genel nitelikli kişisel verileriniz, Grup tarafından aşağıda yer alanlar dâhil ve bunlarla sınırlı olmaksızın bu maddede belirtilen amaçlar ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü şekilde işlenebilmektedir:

Acıbadem Grubu tarafından elde edilen her türlü kişisel veriniz (Özel nitelikli kişisel veriler de dahil fakat bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

İlgili mevzuat uyarınca elde edilen ve işlenen Kişisel Verileriniz, Acıbadem veya Acıbadem Grubu’na ait fiziki arşivler ve/veya bilişim sistemlerine nakledilerek, hem dijital ortamda hem de fiziki ortamda muhafaza altında tutulabilecektir.

2. Kişisel Verilerin Aktarılması

Kişisel verileriniz, Kanun ve sair mevzuat kapsamında ve yukarıda yer verilen amaçlarla Acıbadem ve Acıbadem Grubu tarafından Acıbadem Grubu’na dahil olan şirketler ile, Özel sigorta şirketleri, Sağlık bakanlığı ve bağlı alt birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü ve sair kolluk kuvvetleri, Nüfus Genel Müdürlüğü, Türkiye Eczacılar Birliği, Mahkemeler ve her türlü yargı makamı, merkezi ve sair üçüncü kişiler, yetki vermiş olduğunuz temsilcileriniz, avukatlar, vergi ve finans danışmanları ve denetçiler de dâhil olmak üzere danışmanlık aldığımız üçüncü kişiler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, resmi merciler dâhil sağlık hizmetlerini yukarıda belirtilen amaçlarla geliştirmek veya yürütmek üzere işbirliği yaptığımız iş ortaklarımız ve diğer üçüncü kişiler ile paylaşılabilecektir.

3. Kişisel Veri Elde Etmenin Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel verileriniz, her türlü sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, yukarıda yer verilen amaçlar ve Acıbadem’in faaliyet konusuna dahil her türlü işin yasal çerçevede yürütülebilmesi ve bu kapsamda Acıbadem’in akdi ve kanuni yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa edebilmesi için toplanmakta ve işlenmektedir. İşbu kişiler verilerinizin toplanmasının hukuki sebebi;

Ayrıca, Kanun’un 6. maddesi 3. fıkrasında da belirtildiği üzere sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbı teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

4. Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Haklarınız

Kanun ve ilgili mevzuatlar uyarınca;

Mezkûr haklarınızdan birini ya da birkaçını kullanmanız halinde ilgili bilgi tarafınıza, açık ve anlaşılabilir bir şekilde yazılı olarak ya da elektronik ortamda, tarafınızca sağlanan iletişim bilgileri yoluyla, bildirilir.

5. Veri Güvenliği

Acıbadem, kişisel verilerinizi bilgi güvenliği standartları ve prosedürleri gereğince alınması gereken tüm teknik ve idari güvenlik kontrollerine tam uygunlukla korumaktadır. Söz konusu güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak muhtemel riske uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

6. Şikayet ve İletişim

Kişisel verileriniz teknik ve idari imkânlar dâhilinde titizlikle korunmakta ve gerekli güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak olası risklere uygun bir düzeyde sağlanmaktadır. Kanun kapsamındaki taleplerinizi, “https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html” web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak;

Kanun kapsamındaki taleplerinizi, https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak ve formda belirtilen usullerle tarafımıza iletmenizi rica ederiz.

YUKARI
İçindekiler
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Sağlığınız Sağlığımızdır
20 : 59 : 55