Daha iyi bir deneyim için konum izni vermelisiniz.
TR

Genel Tanıtım

Tetanoz Nedir?

Tetanoz, bireyin sinir sistemini etkileyen, özellikle de çene ve boyun kaslarında ağrılı kas kasılmalarına yol açan clostridium tetani adı verilen bakteriyel bir toksinin neden olduğu ciddi bir hastalıktır. Tetanoz bireyin solunum sistemine müdahale edebilir ve ölümcül bir tehdite yol açabilir.

Halk arasında aynı zamanda kazıklı humma olarak adlandırılan tetanoz belirti ve semptomları antik kaynaklarda da yazılı olan, bilinen en eski hastalıklardan bir tanesidir.

Dünyanın gelişmiş bölgelerinde düzenli uygulanabilen tetanoz aşısı sayesinde tetanoz vakası çok nadir görülürken, aşısını güncellememiş bireyler ve gelişmekte olan ülkeler için halen bir tehdit olarak varlığını sürdürmektedir. Tetanozun aşı ile alınan önlem haricinde doğrudan bir tedavisi yoktur. Bu sebeple yapılan tıbbi müdahaleler tetanoz toksinin etkileri ortadan kalkana kadar komplikasyonları yönetmeye odaklanır.

Tetanoz Türleri Nelerdir?

Tetanoz temel olarak dört tip halinde gözlenir. Bunlara sırasıyla yaygın, yani jeneralize tetanoz, yenidoğan yani neonatal tetanoz, tek bir kas grubunu etkileyen, yani lokal tetanoz ve yüz sinirlerini etkileyen yani sefalik tetanoz adı verilmektedir.

Neonatal tetanoz özellikle steril olmayan uygulamalar ile göbek bağı kesilen bebeklerde gözlemlenir. Lokal tetanoz zaman içerisinde ağırlaşarak jeneralize tetanoz halini alabilir. Sefalik tetanoz ise jeneralize tetanoz türünün bir alt tipidir ve genellikle kafa travması sonrasında görülür.

Nedenleri

Tetanoz Neden Olur?

Tetanoz, toprak, toz ve hayvan dışkısında doğal olarak bulunan Clostridium tetani isimli bakteri sporları tarafından üretilen bir toksinden kaynaklanır. Bu sporlar derinin üst tabakalarını aşan, derin bir et yarasına girdiğinde, güçlü bir toksin olan tetanospazmin üretebilen bakterilere dönüşürler. Bu toksin bireyin kaslarını kontrol eden sinirleri, yani motor nöronları bozar ve bireyde doğrudan tetanozun ana belirti ve semptomları olan kas sertliğine ya da spazmlara neden olabilir.

Neredeyse bütün tetanoz vakaları ya hiç aşılanmamış bireylerde veya 10 yıllık pekiştirme aşılarını uygulamayan bireylerde görülür. Tetanoz, insandan insana bulaşabilen bir hastalık değildir. 

Bununla birlikte çeşitli faktörler tetanoz olma riskini artırabilir. Bunlar arasında öncelikle tetanoza karşı güçlendirici aşı olmama veya aşıları güncel tutmamak, tetanoza neden olan bakterinin sporlarının yaralı dokuya girmesine izin verecek türden bir yaralanma veya çivi, iğne ya da kıymık gibi yabancı bir cismin batması sonucunda yaralanma tetanoz vakalarını gelişmesine yardımcı olacaktır.

Vücut piercingi, dövme, ve enjeksiyon ilaçları dahil olmak üzere delinmeden kaynaklanan yaralar, kurşun yaraları, kemiklerde çoklu kırık, yanık, cerrahi yaralar, enjektör ile uyuşturucu kullanımı, hayvan ısırması, böcek sokması, enfeksiyon geçiren ayak ülseri, diş enfeksiyonları ve aşıları yetersiz olan annelerin bebeklerinin göbek bağında gelişebilecek enfeksiyonlar da tetanoza yol açabilir. 

Tetanoz İle Ortaya Çıkabilecek Komplikasyonlar Nelerdir?

Tetanoz oldukça ciddi sonuçlara yol açabilecek bir hastalık türüdür. Tetanoz toksini bir deva vücutta sinir uçlarına yapıştıysa, bunları temizlemek imkansızdır. Tetanoz enfeksiyonunun tam iyileşmesi süreci yeni sinir uçlarının büyümesini gerektirir ki, bu bir kaç aylık bir zaman dilimini alabilir. 

Tetanoz enfeksiyonu sonucu ortaya çıkabilecek komplikasyonlar arasında öncelikle kemik kırılmaları bulunur. Tetanoz kaynaklı spazmların şiddeti omurganın veya diğer kemiklerin kırılmasına neden olabilir.

Akciğer arterinin tıkanması yani pulmoner emboli de tetanozun bir başka komplikasyonudur. Bireyin vücudunun başka yerlerinden seyahat eden bir kan pıhtısı, akciğer içinde bulunan damarlarda tıkanmaya neden olabilir.

Şiddetli tetanusa bağlı yani tetanik kas spazmları bireyin solunum sistemini etkileyebilir, zorlaştırabilir veya bütünüyle durdurabilir. Tetanoza bağlı solunum yetmezliği en yaygın ölüm nedenidir. Nefes alma zorluğu dolayısıyla ortaya çıkan oksijen eksikliği ayrıca kalp durmasına ve ölüme neden olabilir. Zatürre de başka bir ölüm nedenidir.

Tetanoz Nasıl Önlenir?

Tetanoz aşılanarak kolayca önlenir. Tetanoz aşısı uzun yıllar boyunca güvenli bir şekilde kullanılmaktadır ve çok etkilidir. 

Tetanos aşısı beşli karma aşı yani DaBT-İPA-Hib şeklinde uygulanır. Bu aşının uygulanma dönemleri 2, 4, 6. aylar ile 18. ayda uygulanır. 

Bunlara ek olarak 48. ay, yani dört yaş ila 72. ay yani altı yaş arasında da dörtlü karma aşı yani DaBT-İPA haliyle pekiştirme dozu uygulanır. Yaşı geldiği halde halen ilköğretime başlamamış olan çocukların aşı uygulamaları, ilk girdikleri eğitim ve öğretim döneminde okul aşısı şeklinde gerçekleştirilebilir. 

156. ay, yani on üçüncü yaşta ise erişkin tip difteri - tetanoz yani Td aşısı olarak ayrı bir pekiştirme dozu uygulaması devam etmektedir. Bu pekiştirme aşısı normal şartlar altında yetişkinler için de uygulanan ve bağışıklık sistemini hem difteriye hem de tetanoza karşı güçlendiren bir aşı türüdür. 

Daha önce hiç tetanoz aşısı olmamış erişkinler bu aşıyı olmak için doktora başvurmalıdır. Aşı olmamış bireyler bu aşı prosedürü için birinci doz aşının ardından iki hafta geçmesiyle ikinci doz, sonrasında da altı ay geçmesiyle birlikte üçüncü doz aşının yapılmasına ihtiyaç duyarlar.  Bundan sonra her 10 senede bir yeni bir pekiştirme aşısının tek doz şeklinde yapılması tavsiye edilmektedir.

Tetanoz aşısının yan etkileri özellikle halihazırda zayıf düşmüş olan bireylerin vücutlarında görülebilir. Günümüzde kullanılan tetanoz aşısı, yaptıran bireylerin vücutlarında ateş yükselmesi, baş ağrısı, halsizlik, aşı konumunda uyuşma, kızarıklık veya şişlik, sindirim sistemi sorunları, idrar ve dışkıda kan oluşumu ya da alerjik reaksiyon gibi yan etkiler görülebilir.

Bu yan etkiler tetanoza yol açan bakterinin vücuttaki kuluçka dönemine ilişkin olarak 7 - 21 günlük süreçte çıkarabileceği belirtilere ek olarak görülebilir. Yan etki durumunda doktora başvurulması önemlidir. Ancak tetanozun potansiyel olarak acılı ve ölümcül bir hastalık olduğu göz önüne alındığında aşı yaptırılması hayati önem taşımaktadır.

Özellikle tetanozun yaygın olabileceği bölgelere giden bireylerin aşılarını güncel tutmaları tavsiye edilmektedir. Bunlara ek olarak bütün aşıların düzenli ve güncel bir takviminin tutulması, bireyin sağlığı için oldukça faydalıdır.

Belirtiler

Tetanoz Belirtileri Nelerdir?

Tetanozun belirtileri ve semptomları, tetanoz bakterilerinin bireyin vücuduna genellikle bir yara yoluyla girmesinden birkaç gün ila birkaç hafta sonrasında ortaya çıkar.

Tetanoz bakterilerinin ortalama kuluçka süresi yedi ila 10 gündür. Bu süreçte ortaya çıkan en yaygın tetanoz belirtileri arasında bireyin trismus adı verilen çene kaslarında kasılmalar, spazmlar ve sertlik hissi, boyun kaslarında kasılma ve sertlik hissi, karın kaslarında sertlik, ve yutma zorluğu bulunur. Bunların yanı sıra tipik olarak bir rüzgar ya da yüksek ses, fiziksel temas ya da parlak ışık gibi durumlar tarafından tetiklenen ve birkaç dakika süren ağrılı vücut spazmları da tetanoz semptomları arasındadır.

Tetanozun daha nadir olarak görülen belirti ve bulguları arasında ateş, terleme, yüksek tansiyon ve hızlanan nabız vardır.

Derin ve kirlenen bir yaralanmaya maruz kalan bireyler, özellikle geçen beş yıllık süreç zarfında tetanoz aşısı ya da tetanoz pekiştirme aşısı olmadılarsa doktora başvurmalıdır. Son pekiştirme aşısını ne zaman yaptığından emin olmayan bireyler, mutlaka bu aşıyı yaptırmalıdır.

Tanı Yöntemleri

Tetanoz Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorlar tetanozu fizik muayeneye, bireyin tıbbi ve bağışıklık geçmişine, ve kas spazmları, sertlik ve ağrı gibi belirti ve semptomlara dayanarak teşhis eder. Laboratuvar testleri genellikle tetanoz tanısını daha kolay bir hale getirmez ve fayda sağlamaz.

Tedavi Yöntemleri

Tetanoz Nasıl Tedavi Edilir?

Tetanozun tedavisi yoktur. Tedavi süreci yara bakımı, tetanoz semptomlarını hafifleten ilaçların kullanımı ve bağışıklık sistemini destekleyici bakımdan meydana gelmektedir.

Tetanoz sporlarının büyümesini önlemek için yarayı temizlemek ve tıbbi yara bakımı yapmak hayati önem taşır. Bu bakım kirin, yabancı cisimlerin ve ölü dokunun yaradan çıkarılmasını içerir.

Tetanoz tedavisinde çeşitli ilaçların kullanımı mümkündür. Buna göre doktor bireye tetanoz bağışıklık globulin gibi bir tetanoz antitoksin verebilir. Antitoksin sadece sinir dokusuna henüz bağlanmamış toksinleri etkisiz hale getireceği için halihazırda gelişmiş hasara karşı bir etki oluşturmaz. 

Doktor bireye ayrıca tetanoz bakterileriyle savaşmak ve temizlenmelerini hızlandırmak için oral veya enjeksiyon yoluyla antibiyotik verebilir. Buna ek olarak tetanozlu tüm bütün bireylere, durum teşhis edilir edilmez tetanoz aşısı yapılmalıdır.

Tetanozdan kaynaklanan kas spazmlarını kontrol etmek için güçlü yatıştırıcıların kullanılması da mümkündür. Buna ek olarak magnezyum sülfat ve bazı beta blokerler gibi diğer ilaçlar, kalp atışınız ve nefesiniz gibi istemsiz kas aktivitesini düzenlemek için kullanılabilir. Bu amaç ve sedasyon için ayrıca morfin kullanımı da mümkündür.

Şiddetli tetanoz enfeksiyonu olan bireylerin genellikle yoğun bakım altında kalmaları gerekir. Kullanılan güçlü sakinleştiriciler nefes almayı engelleyerek solunum zorluğuna neden olabileceği için, geçici olarak ventilatöre ihtiyaç duyulabilir.

Tetanoz İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri Ve Evde Bakım

Delinme sonucu meydana gelen yaralar ya da diğer derin kesikler, hayvan ısırıkları veya özellikle kirlenmiş yaralar tetanoz enfeksiyonu riskini artırır. Özellikle en son ne zaman aşılandığından emin olmayan bireyler, derin ve kirli yaralanmalar sonrasında tıbbi yardım almalıdır. Bu yardımı alıncaya kadar bakterileri ve sporları içeride hapsetmemek için yara temizlenmeden bandajlanmamalıdır. 

Doktorunun yarayı temizlemesi, bir antibiyotik reçete etmesi ve bireye tetanoz toksoid için bir doz pekiştirme aşısı yapması gerekebilir. Daha önce aşı olan bireylerin vücudu ise bireyi tetanoza karşı korumak için gerekli antikorları hızla üretecektir.

Daha küçük yaralanmalarda atılacak bir takım adımlar, enfeksiyonu önlemek için yardımcı olabilir. Bunun için öncelikle kanama kontrol altına alınmalıdır. Kanamayı kontrol etmek için doğrudan basınç uygulamak gerekebilir. Yara bölgesi temiz tutulmalıdır. Kanama durduktan sonra yara bölgesi temiz olduğu kesin su ile iyice durulanmalı ve yaranın etrafındaki alan sabunla ve bir bezle temizlenmelidir. Yaranın içine toz, toprak parçası da dahil olmak üzere herhangi bir şey gömüldüyse doktora başvurulmalıdır.

Yaranın temizlenmesinden sonra, ince bir tabaka antibiyotik krem veya merhem sürmek faydalı olacaktır. Bu şekilde kullanılan antibiyotikler yaranın daha hızlı iyileşmesini sağlamasa bile özellikle bakteriyel büyümeyi ve bundan kaynaklanan enfeksiyonu engelleyebilir. Ancak bazı merhemlerdeki bazı bileşenler bazı bireylerde hafif döküntülere neden olabilir. Bir kızarıklık ortaya çıkarsa, merhem kullanımı durdurulmalıdır.

Her ne kadar açık havaya maruz kalmak iyileşmeyi hızlandırsa bile, bandajlamak zararlı bakterileri ve sporları dışarıda tutarak yaranın temiz kalmasına yardımcı olacaktır. Temizlenmiş yaranın kabuk oluşuncaya kadar kapalı tutulması uygun olacaktır.

Pansuman ve bandajın düzenli bir şekilde, günde en az bir defa, pansuman ıslandığında veya kirlendiğinde değiştirilmesi gereklidir. Bu enfeksiyonu önleyebilir. yara bantlarında kullanılan yapıştırıcıya alerjik reaksiyon gösteren bireylerin steril gazlı bez veya kağıt bant kullanması gerekebilir.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 26 Ağustos 2020 Çarşamba Yayımlanma Tarihi: 26 Ağustos 2020 Çarşamba

KİŞİSEL VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE İŞLENMESİ İLE İLGİLİ BİLGİLENDİRME FORMU

Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. (“Acıbadem”) ve Acıbadem’in hakim ve bağlı şirketleri (hepsi birlikte “Acıbadem Grubu” olarak anılacaktır.) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ilgili mevzuat kapsamında Veri Sorumlusu sıfatıyla, kişisel verileriniz, aşağıda açıklanan çerçevede ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve sair mevzuata uygun olarak işlenebilecektir.

1. Kişisel Verilerin elde Edilmesi, İşlenmesi ve İşleme Amaçları

Kişisel verileriniz Acıbadem Grubu tarafından sağlanmakta olan kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amaçlarıyla ve Acıbadem Grubu şirketlerinin faaliyet konularına uygun düşecek şekilde; sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, çağrı merkezi, internet sitesi, sözlü, yazılı ve benzeri kanallar aracılığıyla elde edilmektedir. Sağlık verileriniz başta olmak üzere özel nitelikli kişisel verileriniz ve genel nitelikli kişisel verileriniz, Grup tarafından aşağıda yer alanlar dâhil ve bunlarla sınırlı olmaksızın bu maddede belirtilen amaçlar ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü şekilde işlenebilmektedir:

Acıbadem Grubu tarafından elde edilen her türlü kişisel veriniz (Özel nitelikli kişisel veriler de dahil fakat bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

İlgili mevzuat uyarınca elde edilen ve işlenen Kişisel Verileriniz, Acıbadem veya Acıbadem Grubu’na ait fiziki arşivler ve/veya bilişim sistemlerine nakledilerek, hem dijital ortamda hem de fiziki ortamda muhafaza altında tutulabilecektir.

2. Kişisel Verilerin Aktarılması

Kişisel verileriniz, Kanun ve sair mevzuat kapsamında ve yukarıda yer verilen amaçlarla Acıbadem ve Acıbadem Grubu tarafından Acıbadem Grubu’na dahil olan şirketler ile, Özel sigorta şirketleri, Sağlık bakanlığı ve bağlı alt birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü ve sair kolluk kuvvetleri, Nüfus Genel Müdürlüğü, Türkiye Eczacılar Birliği, Mahkemeler ve her türlü yargı makamı, merkezi ve sair üçüncü kişiler, yetki vermiş olduğunuz temsilcileriniz, avukatlar, vergi ve finans danışmanları ve denetçiler de dâhil olmak üzere danışmanlık aldığımız üçüncü kişiler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, resmi merciler dâhil sağlık hizmetlerini yukarıda belirtilen amaçlarla geliştirmek veya yürütmek üzere işbirliği yaptığımız iş ortaklarımız ve diğer üçüncü kişiler ile paylaşılabilecektir.

3. Kişisel Veri Elde Etmenin Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel verileriniz, her türlü sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, yukarıda yer verilen amaçlar ve Acıbadem’in faaliyet konusuna dahil her türlü işin yasal çerçevede yürütülebilmesi ve bu kapsamda Acıbadem’in akdi ve kanuni yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa edebilmesi için toplanmakta ve işlenmektedir. İşbu kişiler verilerinizin toplanmasının hukuki sebebi;

Ayrıca, Kanun’un 6. maddesi 3. fıkrasında da belirtildiği üzere sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbı teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

4. Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Haklarınız

Kanun ve ilgili mevzuatlar uyarınca;

Mezkûr haklarınızdan birini ya da birkaçını kullanmanız halinde ilgili bilgi tarafınıza, açık ve anlaşılabilir bir şekilde yazılı olarak ya da elektronik ortamda, tarafınızca sağlanan iletişim bilgileri yoluyla, bildirilir.

5. Veri Güvenliği

Acıbadem, kişisel verilerinizi bilgi güvenliği standartları ve prosedürleri gereğince alınması gereken tüm teknik ve idari güvenlik kontrollerine tam uygunlukla korumaktadır. Söz konusu güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak muhtemel riske uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

6. Şikayet ve İletişim

Kişisel verileriniz teknik ve idari imkânlar dâhilinde titizlikle korunmakta ve gerekli güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak olası risklere uygun bir düzeyde sağlanmaktadır. Kanun kapsamındaki taleplerinizi, “https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html” web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak;

Kanun kapsamındaki taleplerinizi, https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak ve formda belirtilen usullerle tarafımıza iletmenizi rica ederiz.

YUKARI
Alt Menü
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Sağlığınız Sağlığımızdır
20 : 59 : 55