HIZLI RANDEVU TALEBİ

Obezite Nedir?

  1. Ana Sayfa
  2. Obezite Nedir?
Obezite Nedir?

Obezite, vücutta sağlığı bozacak ölçüde aşırı ve anormal yağ birikmesidir.

Obezitenin hesaplanmasında boy ve kilo değeri üzerinden yapılan Vücut Kitle İndeksi (VKİ) – Body Mass Index (BMI) hesaplaması kullanılır: Vücut kitle indeksi, kilogram olarak ağırlığın, metre cinsinden boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle elde edilir. Vücut kitle indeksi (beden kitle indeksi) hesaplama değeri 30’un üzerinde olan kişi obez, 40’ın üzeri olan kişi ise morbid obez olarak kabul edilir.

Yağ dokusu tüm sistemi etkileyecek şekilde hormonal ve kimyasal maddeler salgılar. Bazı salgılar iştahın açılmasına, doyma sınırının üste çekilmesine ve obezitenin ilerlemesine sebep olur.

Aşırı kilo alımı sağlığınızı büyük ölçüde tehdit ederken, aynı zamanda hareketlerinizin kısıtlanmasına ve ciddi hastalıklara yakalanmanıza sebep olabilir.



Obezitenin Nedenleri Nelerdir?

Düzensiz ve dengesiz beslenmek, fast-food tarzı yiyecekler tüketmek, spor yapmamak kilo almaya ve bazı hayati organların da yağlanmasına neden olur. Uzun açlık sonrası kontrolsüz yemek yemek, karbonhidrat içerikli yiyecekleri ve şekerli içecekleri çok tüketmek obeziteye neden olan beslenme hatalarından bazılarıdır. Anne ve babanın her ikisi birden kilolu ise çocuklarda obezite görülme ihtimali yüzde 80’dir. Şeker hastalığı, tiroit bezi hastalıkları, böbrek üstü bezi hastalıkları gibi bazı hormonal sebepler obezite nedenleri arasında yer alabilir.

Yağlanmanın önüne geçmek için çocukluk çağından başlayarak sağlıklı beslenme düzeni ve hareketli yaşam tarzının benimsenmesi gerekir.



Dünyada ve Türkiye’de Obezite

Obezite, dünyada özellikle gelişmiş ülkelerin en önemli sağlık sorunlarından biri. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada 1,9 milyar kişi fazla kilolu ve bunların 600 milyonu da obezdir.

Türkiye'de de durum çok farklı değil :

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2015 yılı Vücut Kitle İndeksi araştırmasına göre; ülkemizde her 100 kişiden 20'si, yani her 5 kişiden biri fazla kilolu, yani obez. Türkiye’de obezite 2008 yılında yapılan araştırmaya kıyasla %31,1 oranında artmış durumda. Obezite oranları erkeklerde %15,3, kadınlarda ise 24,5.


Obezite Tedavi Edilebilir Bir Hastalıktır

Dünyada giderek yaygınlaşan obezite, yaşam kalitesini ve süresini anlamlı derecede etkiler. Ancak obezite tedavi edilebilen bir hastalıktır.

Obezitenin tedavisinde diyet eşliğinde egzersiz veya cerrahi yöntemler uygulanır. Uzmanlar, kişiye uygun tedavi yöntemini belirleyerek, kişinin sağlıklı kiloya ulaşmasını ve bu kiloyu korumasını amaçlar.

Obeziteyi yenerek yüksek tansiyon, kalp, uyku apnesi, meme, kalın bağırsak ve prostat kanseri gibi hastalıklarla da savaşabilir, sağlıklı bir yaşama adım atabilirsiniz.


Obeziteyi Yendiğinizde:

Obezite Nedir?


Obezite Testi ve Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Obezite hesaplamada Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite sınıflandırması temel alınır ve Vücut Kitle İndeksi - VKİ (Body Mass Index-BMI) hesaplama yöntemi kullanılır.

Vücut kitle indeksi (VKİ) nasıl hesaplanır ?

VKİ = Ağırlık (Kg) / boyun metre cinsinden karesi

100 kilo ve 1.80 boyundaki biri için hesaplamayı aşağıdaki gibi yapabilirsiniz.

1.8 x 1.8 = 3.24

100 / 3.24 = 30.8

VKİ = 30.8

Dünya Sağlık Örgütü referans aralığına göre 18,5-24.99 arası değerler “normal” sayılır. Vücut kitle endeksi değeri 25’in üzeri fazla kilolu, 30'un üzeri obezite, 40'ın üzeri morbid obezite olarak kabul edilir.




Dünya sağlık teşkilatının VKİ’ye göre obezite sınıflaması:

Değer aralığı Sonuç

18,5 kg/m2 altında olanlar: Zayıf

18,5-24,9 kg/m2: Normal kilolu

25-30 kg/m2: Fazla kilolu

30-35 kg/m2: Tip 1 obez

35-40 kg/m2: Tip 2 obez

40 kg/m2 ve üzerinde olanlar : Morbid obez (İleri derecede obez)

Ayrıca 40 ve üzeri değerler genel olarak morbid obezite olarak tanımlansa da, ek olarak şu şekilde de ayrılabilmektedir:

50 kg/m2 ve üzeri: Süper obez

60 kg/m2 ve üzeri: Süper süper obez

Obezitenin hesaplanmasında vücut tipi önemlidir

Vücut kitle indeksi hesaplamasında yağ oranı, vücut tipi, yağ ve kas dokusu gibi etmenler yer almaz. Bu nedenle uzmanlar obezite hesaplamada beden kitle indeksi ve bel çevresinin ölçümü dışında, metabolizma hızı ölçümü ve detaylı vücut analizleriyle de kişinin obezite sorunu hakkında daha ayrıntılı bilgi elde ederler.

Öncelikle yağ dokusunun vücudun neresinde toplandığını bilmek, obezitenin tanı ve tedavisi için oldukça önemlidir. Yağ dokusunun vücutta birikme şekli; elma tip ve armut tip olmak üzere ikiye ayrılabilir.

Elma tip obezitede yağ göbek çevresinde birikmektedir. Armut tip obezitede ise kalça ve basenlerde biriktiği gözlemlenir. Fakat göbek çevresinde biriken yağın, kalça ve basenlere göre daha tehlikeli ve kalp hastalıklarına yakalanma riskinin daha yüksek olduğu kabul edilir.

Erkeklerde bel çevresi 94 cm’yi geçerse artmış risk, 102 cm’yi geçerse yüksek risk olarak görülür. Bu oran kadınlarda ise 80 cm’yi geçerse artmış risk, 88 cm’yi geçerse yüksek risk olarak kabul edilir.



Detaylı vücut kitle indeksi ile obezite hesaplama

Detaylı vücut kitle indeksi ile obezite hesaplamada yaşınız ve cinsiyetiniz de dikkate alınarak kilonuzun, vücut yağ yüzdenizin ve bel çevrenizin normal değerlerde olup olmadığını öğrenebilirsiniz.



Vücut kitle indeksi dışında neler dikkate alınır?

Vücutta biriken yağlar vücut için zararlı hormonlar üretir. Özellikle bel çevresindeki yağlanma daha fazla sağlık problemine yol açar. Vücut kitle indeksi değerinizin yanı sıra bel çevresi değeriniz, obezitenin derecesi konusunda bilgi verir.

Sağlıklı kas dokusunun zararlı yağ dokusuna oranı da obezite hesaplamada önemlidir. Yetişkin bir erkeğin vücut yağ oranı yüzde 12-18'i, kadınların ise yüzde 20-28 oranında olması beklenir. Vücut yağ oranının erkeklerde yüzde 25; kadınlarda ise yüzde 30'un üzerine çıkması obezite ile ilişkilendirilir.

Siz de obezite hesaplama için bilgilerinizi girin, sağlıklı kiloda olup olmadığınızı ve neler yapabileceğinizi öğrenin.



Obezite ile Mücadele

Dünya sağlık örgütünün yaptığı açıklamaya göre obezite hastalığı en riskli 10 hastalık arasında yer alıyor. Günümüzde sigaradan sonra önlenebilir ölümler arasında obezite hastalığı bulunuyor. Obezite ile mücadele ederken ilk önce beslenme alışkanlıklarınızı ve hayat tarzını değiştirmeniz gereklidir. Obezite ile mücadele ederken dikkat etmeniz gereken risk faktörleri aşağıdaki gibidir.

Çevresel riskler

Günümüzde büyük şehirlerde yaşayan çocukların fiziksel aktiviteleri genellikle kısıtlıdır. Hemen hemen her çocuk sadece okulda beden eğitimi dersinde spor gibi fiziksel aktivitelerde bulunur. Çocuğunuzu daha çok spor yapmaya yönlendirmelisiniz. Çevresel risklerde dikkat edilmesi gerekenlerin başında bilgisayar kullanımı ve televizyon seyretmek gelir. Bu iki durum çocuğunuzun gün içinde daha az enerji tüketmesini ve daha fazla enerji depolamasını sağlar. Ayrıca televizyon veya bilgisayar başında daha fazla abur cubur yemesine olanak tanır. Özellikle reklamlarda gösterilen ve besin değeri açısından bir değeri olmayan yiyeceklerin artırımı da çocuğunuzun kilo almasını sağlar.

Beslenmeye dikkat!

Obezite hastası bir çocuk yaşıtlarına oranla daha fazla yemek yemeyebilir, fakat daha az enerji harcar. Çocuğun enerji tüketiminin az olması kilo aldıran risk faktörlerinin başında gelir. Çocuklarda beslenme vakitlerinin azalması, günde bir ya da iki defa yemek yeme veya karbonhidrat ya yağlı kızartmalar gibi yüksek kalori içeren yiyecekler çocuğun kilo alımında önemli bir faktördür.

Genetik faktörler etkili midir?

Anne ve babanın her ikisinin birden kilolu olması sonucu doğacak çocukta %80 oranında obezite olma riski bulundurur. Eğer sadece biri kilolu ise bu risk %40’lara kadar düşebilir. Unutulmamalı ki obezitenin en büyük sebeplerinden biri çok yemek yeme değil, yenildiği kadar enerji harcamamaktır. Obezite sorunu ile mücadele eden çocukların ailelerinin de fiziksel aktivitelerde daha az bulunduğu gözlemlenmektedir.

Hormonların etkisi

Obezite hastalığı olan çocukların mutlaka bir hormon hastalıkları uzmanı tarafından kontrol edilmesi gereklidir. Obezite hastalığına sahip olan çocukların bazıları; böbrek üstü bezleri, tiroid bezi hastalıkları ve şeker hastalığı gibi hastalıklar sebebi ile obeziteye yakalanabilir.

Morbid Obezite ya da Ameliyat Olunması Gerekecek Düzeydeki Şişmanlık Ne Demek?

Obezite, kişinin tüketebildiğinden fazla kalori almasının sonucunda vücutta normalden fazla yağ depolanmasıdır. Morbid obezite ise ölümcül hastalıklar yaratarak hayatı kısaltan düzeydeki “hastalıklı” şişmanlık ve vücut kitle indeksinin 40’ın üstünde olması olarak tanımlanıyor.

Kimler obezite ameliyatı adayıdır?

VKİ'si 35-40 arası olup aşırı şişmanlığa bağlı tip 2 şeker hastalığı, hipertansiyon, uyku apnesi gibi sorunları olanları da obezite ameliyatı açısından morbid obez kabul ediliyor. Hatta şişmanlığa bağlı “yeni” tip 2 şeker ve metabolizma bozukluğu olan ve VKİ 30 – 35 arasındaki hastalarda bile artık ameliyat yapılması söz konusu.



Morbid obezite neden tehlikeli ?

Damar sertliği ve kolon, meme, böbrek, mesane, pankreas, prostat gibi bazı kanserlere yakalanma açısından obezite net bir risk faktörüdür. Tip 2 şeker, hipertansiyon, kan yağlarında artma, karaciğer hastalığı, uyku apnesi, eklem sorunları, polikistik over gibi onlarca durum morbid obezlerin yakasını bırakmıyor. Damar sertliği bu kişilerde çok erken yaşlarda başlayıp hızla ilerliyor ve enfarktüs (kalp krizi) ya da inme (felç) gibi durumlara davetiye çıkarılmış oluyor. Bu durumlar nedeni ile morbid obezler maalesef yaşıtlarına oranla bariz olarak erken kaybediliyorlar. Ayrıca aşırı şişmanlık özellikle çocuk ve gençlerde ciddi öz güven kaybına ve sosyal problemlere de yol açabiliyor. Morbid obezite önemli bir infertilite yani kısırlık nedeni olabiliyor kadınlarda.

Morbid obezite nasıl tedavi edilmeli?

Morbid obez hastaları için ilk tedavi seçeneği diyettir. Fakat 6 aydan az süren ve en az 2 kez uygulanmış diyetler başarısız olmuşsa eğer artık diyet tedavisine devam edilmemelidir. Bu durumda en etkili tedavi seçeneği ameliyattır ve en kısa süre içinde yapılmalıdır.

Çocuklarda Obezite

Çocuğunuz küçük olmasına rağmen kilo fazlası varsa ve onu her saniye buzdolabının önünde buluyorsanız, çocuğunuza dur demenin vakti gelmiş demektir. Eğer çocuğunuzun yaşıtlarına göre kilolu olduğunu düşünüyorsanız, çocuğunuzun vücut kitle endeksini hesaplayabilirsiniz. Vücut kitle endeksinden çıkan sonuca göre çocuğunuzun obezite sorunu olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Eğer çocuğunuzun kilo sorunu olduğunu düşünüyorsanız mutlaka en kısa sürede bir uzmana başvurunuz. Böylece çocuğunuzun obezite tedavisine erken başlamış olursunuz.

Obezitenin iki önemli maddesi bulunmaktadır. Bunlardan biri tedaviye erken başlaması, diğeri ise az kalori alıp çok enerji harcamaktır.

Dünyadaki en yaygın sağlık sorunlarından biri de obezitedir. Erişkinlerde olduğu kadar çocuklarda da sıklıkla görülmektedir. Kilolu olan çocukların, normal kilodaki çocuklara göre obezite ve morbid obeziteye yakalanma riski daha fazladır. Bü yüzden tedaviye ne kadar erken başlanırsa obezite ile mücadele de o kadar kolay olur.

Obezite çocukların hangi hastalıklara yakalanma riski vardır?

Bugün dünyada yaşları 5 ila 17 arasında değişen 155 milyon kilou, 45 milyon obezite çocuk vardır. Kilosu normal olan çocuklarda metabolik sendromlar görülmezken, aşırı kilolu veya obeziteli çocuklarda; tip 2 diyabet, hipertansiyon, solunum durması ve kalp damar hastalıkları gibi hastalıklar görülebilir.

Onu spora teşvik edin!

Altı yaşından küçük olan çocuklar, günde 2 ila 5 saat arasında televizyon veya bilgisayar başında vakit geçiriyolar fakat, çocukların günde 4 saatten fazla televizyon, tablet veya bilgisayar başında vakit geçirmeleri ilerde obezite sorununa neden olabilir. Televizyon başında 4 saatten fazla geçiren her çocuğun obezite olma riski son derece yüksektir. Çocuklarınızın uyuduğu odada veya yatak odasında televizyon ya da bilgisayar bulunması bu sürenin artmasına neden olabiliyor. Amerikan Pediatri Derneği 2 yaşından küçük çocuklara televizyon izletilmemesi gerektiğini belirtiyor. Eğer çocuğunuz 2 yaşından büyükse günde en fazla 1 veya 2 saatten fazla televizyon başında kalmaması öneriliyor.

Çocuğunuz 2 yaşından büyükse günde 60 dakika kadar orta dereceli egzersizler yaptırılması öneriliyor. Hemen hemen birçok çocuk günlük olarak yeterli fiziksel aktivite yapmaz. Okullarda ise beden derslerinde haftada en fazla 25 veya 30 dakikalık dersler yaptırılır. Bu yüzden çocuğunuzun günlük olarak yeterli fiziksel aktivitede bulunmasını sağlayın.

Çocukların enerji yakması için aktivite mutlaka şart bu da obezite tedavisinde son derece etkilidir. Çocuklara verilen rejim ile birlikte gün içerisinde mutlaka düzenli olarak spor yapmalıdır. Egzersiz programı çocuğunuzun boyuna ve kilosuna özel olarak düzenlenmelidir. Çocuğunuzun gelişimine ve sağlık durumuna göre ezgersizlerin sıklığı ve şiddeti artırılabilir. Programın başında daha hafif egzersizler verilirken, programın devamında seviye seviye şiddeti artabilir. Çocukların günlük olarak fiziksel aktivitesi en az 30 dakikadır. Buna hafif koşu, bisiklet binme, dans, yürüyüş veya diğer spor dalları da dahildir.

Çocuğunuzun günlük olarak yaptığı fiziksel aktiviteler sadece enerji tüketimini artırmadığı gibi aynı zamanda insüline olan direnci de artırır. Bu durum kolestrol, kalp damar hastalıkları ve şekere iyi gelerek hastalıkların oluşumunu ve gelişimini önler.

Obezite hastalığı genetik mi?

Anne ve babanın kilolu olması ilerde çocukların obez olması riskini artıran faktörler arasındadır. Genetik yapının da kilo ile bağlantılı olmasına karşın tek başına sorumlu tutulamaz. Ailelerin yeme alışkanlıkları ve fiziksel aktiviteleri de aşırı kilo ile bağlantalıdır.

Çocuklara hangi diyet uygulanmalıdır?

Çocuklarda obezite tedavisinde farklı diyet önerileri bulunur. Özellikle dergi veya gazetelerde yer alan magazin diyetlerini çocuklarınıza uygulamak kesinlikle yanlıştır. Çocuklara uygulanacak diyet ailenin ve çocuğun yeme alışkanlığına yakın olmalıdır. Özellikle diyet hazırlanırken çocuğu yaşı, boyu, kilosu, günlük aktivite zamanı ve sosyal çevresi göz önünde bulundurulmalıdır. Bütün diyetler genellikle ana ve ara öğünler içermektedir. Diyetin sağlıklı bir şekilde işe yaraması için en önemli unsur öğünlerin atlanmamasıdır. Büyük öğünler yerine az az ve sık sık tercih edilmelidir. Çocuğun büyüme çağı göz önünde bulundurularak kalsiyum, çinko, demir ve vitaminler açısından zengin bir diyet sağlanmalıdır. Bu yüzden çocuğunuzu konusunda uzman bir diyetisyene götürerek tavsiye edeceği listeye göre hareket etmelisiniz.

Sabırsız olmayın

Çocuklarda obezite tedavisi biraz sabır isteyen bir süreçtir ve tedavi sırasında ailenin desteği son derece önemlidir. Çocuğun diyet döneminde ailenin sabırlı davranarak çocuğu yönlendirmesi ve hayal kırıklığına uğramaması gereklidir. Diyet tedavisi gören bir çocuk her hafta kilo veremeyebilir. Çocuğunuzun kilo verememesi diyete uymadığı anlamına gelmez. Bu yüzden tedavi süresinde ona karşı anlayışlı ve sabırlı davranmalısınız.

Çocuklara obezite cerrahisi uygulanır mı?

Çocukluk çağında obezite hastalığı ile mücadele eden çocuklar ilaç tedavisi veya obezite cerrahisi uygulanmaz. Genellikle çocuklara hacim artırıcı ve kalorisi yüksek ürünler verilerek mide şişirilir ve iştah hissiyatı azaltılır. Obezite tedavisinde yavaş ve sağlıklı kilo verme en ideal yöntemdir. Bu yüzden sabırlı bir şekilde tedavinin gözlemlenmesi gerekir. Özellikle büyüme çağındaki çocuklar yavaş kilo verirler. Boyun uzaması ile birlikte boy ve kilosu zamanla normale döner.

Kilo almak nasıl önlenir?

Çocuğunuzun obezite sorunu olduğunu düşünüyorsanız veya obezite sorunu ile karşılaşmamasını istiyorsanız aşağıdaki önerilerden faydalanabilirsiniz.

  • Çocuklarınızın boş zamanlarını spor aktiviteleri ile değerlendirilmelerini sağlayabilirsiniz.
  • Okullarda fiziksel aktiviteler artırılabilir.
  • Aile beslenme davranışını çocuğuna göre değiştirebilir.
  • Özellikle tatlı ve besin değeri yüksek yiyecekler tercih edilebilir.
  • Gazlı ve şekerli içeceklerin tüketimi azaltılabilir.
  • Kısa mesafeler yürünebilir veya bisiklet kullanılabilir.
  • Çocuğunuza spor yapabileceği olanaklar yaratabilirsiniz.
  • Fazla sakız çiğnenmemeli ve yiyecek ödülünden kaçınılmalıdır.
  • Tatlandırıcı veya diyet ürünler sıkça tüketilmemelidir.
  • Okula götürmesi ve sağlıklı beslenmesi için beslenme çantası hazırlayabilirsiniz.
  • Fast foof gibi hazır gıdaların tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Sebze ve meyve gibi yiyeceklerin tüketimi sağlanmalıdır.
  • Obezite oluşmasında en etken sebeplerden biri de hızlı yemek yemektir. Yemek hızlı yenirse, doygunluk hissiyatıda az olur. Bu sebeple yavaş yemek ve besinleri iyice çiğnemek gereklidir.

OBEZİTE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Fazla kilo sorunu olan herkese obezite cerrahisi uygulanamıyor. Mide küçültme ameliyatına kimlerin aday olduğunu belirlemek için, Dünya Sağlık Örgütü tarafından standartları belirlenen Vücut Kitle İndeksi (VKİ) – Body Mass Index (BMI) hesaplaması kullanılıyor. Bu hesaplamada kilonuzun, boy değerinizin karesine bölünmesiyle (kg/m²) Vücut Kitle İndeksi (VKİ) değeri belirleniyor.


  • Facebook ile Paylaşın
  • Twitter ile Paylaşın
- +

İLGİLİ İÇERİKLER


Morbid obezler ilerleyen dönemlerde; uyku apnesi, solunum durma riski, diz problemleri gibi sorunlarla karşılaşabilir. Bu gibi sorunlar kişinin yaşam kalitesini son derece düşürebilir. Ayrıca morbid obezler ufak yerlere oturamaması ve sürekli ayak üstünde duramaması sebebi ile ciddi anlamda asosyallik sorunu ile karşılaşabilir.


Obezite cerrahisi (tıp dünyasında kullanılan bariatrik cerrahi) temel olarak iki prensibe dayanıyor; mide hacminin küçültülmesi ve/veya 'malabsorsiyon' yani yiyeceklerin emiliminin bazı aşamalarda engellenmesinin sağlanması. Obezite cerrahisi yani bariatrik cerrahide mide küçültme ameliyatı üç yöntemle uygulanıyor;

Devamını Oku