Acıbadem Logo

Ampiyem Nedir? Ampiyem Neden Olur?

Ampiyem, akciğerlerin çevresindeki iki zar arasında irin birikmesiyle gelişen ciddi bir enfeksiyondur. En sık zatürre sonrasında ortaya çıkar. Ateş, öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısına neden olabilir. Tanı için görüntüleme yöntemleri ve akciğer zarları arasındaki sıvının incelenmesi kullanılır. Tedavide antibiyotikler ve biriken irinin boşaltılması önemli yer tutar. Tedavinin gecikmesi solunum sorunlarına yol açabileceğinden erken değerlendirme gerekir.

Ampiyem Nedir?

Ampiyem, vücutta normalde irin bulunmaması gereken bir boşlukta irin toplanmasıdır. Tıpta bu terim çoğunlukla akciğerleri çevreleyen zarlar arasındaki alanda irin birikmesini ifade eder. Bu duruma plevral ampiyem de denir.

Plevra adı verilen iki ince zar, akciğerin yüzeyini ve göğüs duvarının iç kısmını kaplar. Zarlar arasında normalde çok az sıvı bulunur. Bu sıvı, nefes alıp verirken akciğerlerin rahat hareket etmesine yardımcı olur.

Enfeksiyon plevra boşluğuna yayıldığında burada biriken sıvı enfekte olabilir ve irin gelişebilir. İrin birikmesi akciğerin tam açılmasını zorlaştırabilir. Ancak plevral efüzyon olarak adlandırılan her sıvı birikimi ampiyem değildir.

Ampiyem Neden Olur?

Ampiyemin en sık nedeni, bakteriyel zatürre sonrasında enfeksiyonun akciğerleri çevreleyen plevra boşluğuna yayılmasıdır. Ancak her zatürre hastasında ampiyem gelişmez. Bazı durumlarda enfeksiyon farklı kaynaklardan da plevra boşluğuna ulaşabilir.

Ampiyem gelişimine yol açabilen diğer durumlar şunlardır:

  • Akciğerde irin birikimiyle seyreden akciğer apsesi

  • Göğüs ameliyatları veya göğüs bölgesindeki yaralanmalar

  • Plevra boşluğuna yönelik bazı tıbbi işlemler sonrasında gelişen enfeksiyonlar

  • Daha nadir olarak tüberküloz veya yemek borusunda oluşan yırtıklar

Bağışıklık sisteminin baskılanması ve bazı kronik hastalıkların bulunması, ciddi enfeksiyon gelişme riskini artırabilir. Ampiyem şüphesinde altta yatan nedenin belirlenmesi, uygun tedavinin planlanmasına yardımcı olur.

Ampiyem Belirtileri Nelerdir?

Ampiyem belirtileri, enfeksiyonun şiddetine ve biriken irinin miktarına göre değişebilir. Belirtiler çoğu zaman zatürreyle benzerlik gösterir.

Ampiyemin başlıca belirtileri şunlardır:

  • Ateş ve titreme: Enfeksiyona bağlı olarak ateş yükselmesi ve üşüme görülebilir.

  • Göğüs ağrısı: Özellikle derin nefes alırken veya öksürürken artan ağrı oluşabilir.

  • Nefes darlığı: Biriken irin, akciğerin genişlemesini zorlaştırarak solunumu etkileyebilir.

  • Öksürük: Kuru veya balgamlı öksürük görülebilir.

  • Halsizlik ve iştahsızlık: Enfeksiyon günlük aktiviteleri zorlaştırabilir.

  • Gece terlemesi ve kilo kaybı: Özellikle uzun süren enfeksiyonlarda ortaya çıkabilir.

Zatürre tedavisine rağmen ateşin sürmesi veya nefes darlığının artması, yeniden değerlendirme gerektirebilir. Şiddetli nefes darlığı, belirgin göğüs ağrısı ya da bilinç değişikliği varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Ampiyem Evreleri Nelerdir?

Akciğer zarları arasında enfeksiyonun gelişimi ve ilerleyişi eksüdatif, fibrinopürülan ve organizsayon olmak üzere genellikle üç evrede değerlendirilir.

Ampiyem evreleri şunlardır:

  • Eksüdatif evre: Plevra boşluğunda iltihaplanmaya bağlı sıvı birikmeye başlar. Sıvı henüz irin içermeyebilir. Bu nedenle erken evredeki her sıvı birikimi ampiyem olarak tanımlanmaz.

  • Fibrinopürülan evre: Enfeksiyon ilerledikçe sıvı koyulaşabilir ve irin oluşabilir. Fibrin adı verilen madde, sıvının farklı bölmelerde birikmesine ve boşaltılmasının zorlaşmasına neden olabilir.

  • Organizasyon evresi: Plevra zarlarında kalın ve sert doku gelişebilir. Bu doku akciğerin genişlemesini kısıtlayarak nefes almayı güçleştirebilir.

Ampiyem Çeşitleri Nelerdir?

En sık karşılaşılan ampiyem türü, akciğerleri çevreleyen plevra boşluğunda gelişen plevral ampiyemdir. Plevral ampiyem, ortaya çıkış nedenine göre şu şekilde tanımlanabilir:

  • Zatürreye bağlı ampiyem: Akciğerdeki enfeksiyonun plevra boşluğuna yayılmasıyla gelişir. En sık görülen durumdur.

  • Ameliyat sonrası ampiyem: Göğüs bölgesinde yapılan bazı ameliyatların ardından enfeksiyon gelişmesiyle oluşabilir.

  • Travma veya tıbbi girişim sonrası ampiyem: Göğüs yaralanmalarından ya da nadiren plevra boşluğuna yönelik işlemlerden sonra ortaya çıkabilir.

Yukarıda değinilen ampiyem grupları hastalığın oluşma nedenini açıklamaktadır. Tedavi planı ise yalnızca nedene değil, enfeksiyonun yaygınlığına, biriken sıvının özelliklerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenmektedir.

Ampiyem Nasıl Teşhis Edilir?

Ampiyem tanısı, kişinin belirtileri, fizik muayene, görüntüleme ve gerektiğinde plevral sıvı analizi birlikte değerlendirilerek konulmaktadır. İncelemeler, sıvı birikiminin enfeksiyonla ilişkisini ve ne kadar yayıldığını göstermeye yardımcı olur.

Tanıda kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

  • Fizik muayene: Hekim solunum seslerini, ateşi, solunum hızını ve genel sağlık durumunu değerlendirir.

  • Akciğer grafisi: Akciğerlerin çevresinde sıvı birikimi olup olmadığını göstermeye yardımcı olur.

  • Ultrasonografi: Sıvının miktarını ve bölmelere ayrılıp ayrılmadığını değerlendirmede kullanılır. Sıvı örneği alınacaksa işleme rehberlik edebilir.

  • Bilgisayarlı tomografi (BT): Sıvının yaygınlığını, plevradaki değişiklikleri ve çevre dokuları ayrıntılı olarak gösterebilir.

  • Plevral sıvı analizi: Gerekli durumlarda sıvıdan örnek alınır. Görünümü, asitlik düzeyi (pH), glikoz, LDH ve mikrobiyolojik testleri incelenebilir.

  • Kan testleri: Tam kan sayımı ve CRP gibi göstergeler, enfeksiyonun değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Plevra boşluğundan alınan örnekte irin görülmesi ampiyemi destekleyen temel bulgudur. İrin görülmese bile sıvı testleri ve görüntüleme sonuçları, tedavi gerektiren plevral enfeksiyonu ortaya koyabilir.

Ampiyem Nasıl Tedavi Edilir?

Ampiyem ciddi bir enfeksiyondur ve genellikle hastanede tedavi gerektirir. Tedavinin amacı enfeksiyonu kontrol altına almak, biriken irini boşaltmak ve akciğerin yeniden rahatça genişlemesini sağlamaktır. Tedavi yaklaşımı hastalığın evresine ve hastanın durumuna göre belirlenir.

Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Antibiyotik tedavisi: Bakteriyel enfeksiyonu kontrol altına almak için antibiyotikler kullanılır. Tedavi, sıvı kültürü ve kişinin klinik durumuna göre düzenlenebilir.

  • Göğüs tüpüyle drenaj: Biriken irin çoğu zaman göğüs duvarından yerleştirilen bir tüp aracılığıyla boşaltılır. Yalnızca antibiyotik kullanımı yeterli olmayabilir.

  • Plevra içi ilaç uygulaması: Tüple boşaltmanın yeterli olmadığı bazı hastalarda, enfekte sıvının daha kolay uzaklaştırılmasını sağlayan ilaçlar birlikte uygulanabilir.

  • Cerrahi tedavi: İrin yeterince boşaltılamıyorsa veya akciğerin genişlemesini engelleyen kalın doku oluşmuşsa ameliyat gerekebilir. Uygun hastalarda video yardımlı kapalı göğüs cerrahisi (VATS) tercih edilebilir.

Tedavi süresince belirtiler, kan testleri ve görüntüleme bulguları izlenir. İyileşme süresi kişiden kişiye değişebilir. Tedavinin gecikmesi, enfeksiyonun ilerlemesine ve kalıcı solunum sorunlarına yol açabileceğinden erken müdahale önemlidir.

Ampiyem Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ampiyem Ne Demek?

Ampiyem, vücutta normalde irin bulunmayan bir boşlukta irin birikmesidir. Terim en sık akciğerleri çevreleyen plevra zarlarının arasındaki enfeksiyon için kullanılır.

Ampiyem Bulaşıcı mı?

Ampiyemin kendisi doğrudan kişiden kişiye bulaşmaz. Ancak ampiyeme neden olan bazı solunum yolu enfeksiyonları, etken mikroorganizmaya bağlı olarak bulaşıcı olabilir.

Ampiyem ile Plevral Efüzyon Arasındaki Fark Nedir?

Plevral efüzyon, akciğerleri çevreleyen zarlar arasında normalden fazla sıvı birikmesidir. Ampiyem ise bu boşlukta irin bulunmasıdır. Her plevral efüzyon enfeksiyon kaynaklı değildir ve ampiyem anlamına gelmez.

Ampiyem ile Zatürre Arasındaki Fark Nedir?

Zatürre, akciğer dokusunun enfeksiyonudur. Ampiyem ise akciğerin çevresindeki plevra boşluğunda irin birikmesidir. Ampiyem çoğu zaman zatürre sonrasında gelişebilir.

Ampiyem Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Tedavi süresi enfeksiyonun şiddetine, irinin ne kadar etkili boşaltıldığına ve kişinin tedaviye yanıtına bağlıdır. Antibiyotik tedavisi genellikle birkaç hafta sürer. Bazı hastalarda daha uzun takip ve tedavi gerekebilir.

Ampiyem Kendiliğinden Geçer mi?

Ampiyemin kendiliğinden düzelmesi beklenmez. Biriken irin ve enfeksiyon, tedavi edilmediğinde ilerleyebilir. Bu nedenle ampiyem şüphesinde gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Ampiyem Risk Faktörleri Nelerdir?

Bakteriyel zatürre, akciğer apsesi, göğüs ameliyatları, göğüs yaralanmaları ve bazı tıbbi girişimler ampiyemle ilişkili durumlardır. Bağışıklık sisteminin baskılanması da riski artırabilir.

Ampiyem İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ampiyem şüphesinde göğüs hastalıkları uzmanına başvurulabilir. Sıvının boşaltılması veya cerrahi işlem gerektiğinde göğüs cerrahisi uzmanı da tedaviye katılabilir.


Acıbadem Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.


Güncelleme Tarihi: 17 Kasım 2026

Yayınlama Tarihi: 17 Kasım 2026


Bilgi talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz.

Size yardımcı olmak için hazırız. Formu doldurun, 24 saat içerisinde dönüş yapalım.

alo acibadem
acibadem canli yardim

Farklı bir konuda yardım mı lazım?

7/24 destek veren uzmanlarımız ile başlatın.

Nasıl yardımcı olabiliriz?

Sizi Arayalım