Boğaz Reflüsü Nedir? Boğaz Reflüsü Belirtileri Nelerdir?

Boğaz Reflüsü Nedir?

Boğaz reflüsü, mide içeriğinin yemek borusunun üst kısmına kadar yükselip yutak ve çevre bölgesine ulaşmasıyla ortaya çıkar. Laringofarengeal reflünün sessiz reflü olarak adlandırılmasının nedeni, hastaların çoğunda tipik mide yanması şikayetinin bulunmamasıdır.

Midedeki asitler gırtlak mukozasını tahriş ederek ses tellerinin zarar görmesine sebep olabilir. Uzun vadede ise kronik ses kısıklığına ve boğazda yabancı cisim hissine yol açabilir. Özellikle sesini yoğun kullanan kişilerde belirtiler daha belirgin hale gelebilir.

Boğaz Reflüsü Neden Olur?

Boğaz reflüsü genellikle mide içeriğinin yukarı kaçmasına neden olan mekanizmaların zayıflaması sonucu ortaya çıkar. Mekanizmaların başında yemek borusu alt ve üst kapakçıklarının (sfinkterlerin) gevşemesi gelir. Kapakçıklar normalde mide içeriğinin yukarı çıkmasını engellerken, işlevleri bozulduğunda mide asidi gırtlağa kadar ulaşabilir.

Boğaz reflüsünün en yaygın nedenleri şunlardır:

• Fazla kilolu olmak veya obezite
• Yağlı, baharatlı veya asitli yiyeceklerin sık tüketimi
• Sigara ve alkol kullanımı
• Yemekten sonra hemen uzanmak veya yatmak
• Geceleri geç saatte yemek yeme alışkanlığı
• Kronik stresin mide asidini artırması
• Gebelik döneminde artan karın içi basınç

Boğaz Reflüsü Belirtileri

Boğaz reflüsü belirtileri, çoğu zaman klasik mide reflüsünde görülen yanma ve ekşime şikayetlerinden farklıdır. Bundan dolayı hastalar genellikle durumlarının farkına varmakta zorlanır. Özellikle sabahları boğazda yanma ve gıcık hissi ile başlayan yakınmalar, gün içinde tekrarlayarak yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Boğaz reflüsü belirtileri arasında şunlar yer alır:

• Ses kısıklığı
• Seste kalınlaşma veya çatallaşma
• Kronik öksürük
• Boğazda takılma hissi
• Sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
• Yutma güçlüğü ve boğaz ağrısı
• Ağız kokusu
• Geniz akıntısı
• Kulak dolgunluğu
• Burun arkasında yanma
• Sabahları yoğunlaşan şikayetler

Boğaz Reflüsü Nasıl Teşhis Edilir?

Boğaz reflüsü tanısı yalnızca belirtilerin değerlendirilmesiyle konmaz. Muayene ve bazı özel testlerle kesinleştirilir. Tanı koyma süreci hem semptomların hem de fiziksel bulguların birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Boğaz reflüsü şu yöntemler ile teşhis edilebilir:

• Ayrıntılı hasta öyküsü alınması: Hekim öncelikle hastanın ses kısıklığı, boğazda takılma hissi, kronik öksürük ve sürekli boğaz temizleme gibi şikayetlerinin süresini ve şiddetini sorgular.
• Fizik muayene ve gözlem: Boğaz ve gırtlak bölgesi incelenerek tahriş, kızarıklık veya ödem olup olmadığına bakılır.
• Laringoskopi (gırtlak endoskopisi): İnce bir kamera yardımıyla gırtlak ve ses telleri doğrudan görüntülenir. Laringoskopi işlemi, boğaz reflüsünün oluşturduğu tahrişin ve ses tellerindeki hasarın görülmesini sağlar.
• pH ölçümü (24 saatlik pH monitorizasyonu): Yemek borusuna yerleştirilen ince bir prob yardımıyla mide asidinin yukarı çıkma eğilimi ölçülür. Asit değerlerinin yükselmesi reflü tanısını güçlendirir.
• İmpedans ölçümü: Yöntem, asidik olmayan mide içeriğinin de boğaza kadar ulaşıp ulaşmadığını gösterir. Özellikle PPI tedavisine rağmen şikayeti süren hastalarda tercih edilir.

Boğaz Reflüsü Tedavisi Nasıl Yapılır?

Boğaz reflüsü tedavisi, hem ilaç kullanımı hem de yaşam tarzı değişikliklerini kapsar. Başarılı bir tedavi için iki yaklaşımın birlikte uygulanması gerekir. Tedavide seçilmiş hastalarda genellikle proton pompa inhibitörleri (PPI) adı verilen ilaçlar kullanılır. İlaçlar mide asidi üretimini azaltarak gırtlakta tahrişi azaltmaya yardımcı olur.

Bazı hastalarda H2 reseptör blokerleri veya antasitler de tercih edilebilir. Tedavi süresi genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir. Belirtiler azaldıktan sonra da yaşam tarzı değişikliklerinin sürdürülmesi nüks riskini azaltır.

Boğaz reflüsü tedavisini desteklemek için uygulanması gereken yaşam tarzı değişiklikleri şunlardır:

• Yemekten sonra en az 2-3 saat uzanmamak.
• Akşam yemeklerini erken saatte ve hafif içerikli tüketmek.
• Kafeinli, gazlı, yağlı ve baharatlı gıdalardan kaçınmak.
• Sigara ve alkol kullanımını bırakmak.
• Yatarken başı hafif yukarıda tutmak.

Boğaz Reflüsü ve Mide Reflüsü (GÖRH) Arasındaki Fark Nedir?

Boğaz reflüsü ve mide reflüsü (GÖRH) sıklıkla karıştırılsa da etkilenen bölgeler ve belirtiler açısından farklılık gösterir.

Boğaz reflüsü ve mide reflüsü arasında şu farklar bulunur:

• Mide reflüsü, mide asidinin yemek borusuna kadar yükselmesiyle oluşur ve göğüs yanması (heartburn) gibi belirtilerle seyreder.
• Boğaz reflüsü (LPR) ise asidin daha yukarı, gırtlak ve yutak bölgesine ulaşmasıyla ortaya çıkar. Bundan dolayı yanma yerine ses kısıklığı, kronik öksürük ve boğazda takılma hissi gibi belirtiler görülür.
• Gastroözofageal reflü (GÖRH) genellikle mide kaynaklıdır, LPR ise solunum yollarını etkileyebilir.

Boğaz Reflüsü (Laringofarengeal Reflü) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Boğaz reflüsü neden sessiz reflü olarak adlandırılır?

Çünkü çoğu hastada tipik mide yanması belirtileri olmaz. Bazen boğaz yakınmaları veya ses kısıklığı gibi belirgin olmayan semptomlarla kendini gösterir.

Sadece ses kısıklığı veya boğaz temizleme isteği boğaz reflüsü belirtisi olabilir mi?

Boğaz reflüsü bazen tek belirti olarak ses kısıklığı veya sürekli boğaz temizleme ihtiyacı ile kendini gösterebilir.

Yemeklerden sonra uzanmak boğaz reflüsünü artırır mı?

Yemekten sonra hemen uzanmak mide içeriğinin yukarı çıkmasını kolaylaştırır. Yatmadan önce en az 3 saat beklenmesi önerilir.

Boğaz reflüsü tedavisi ne kadar sürer?

Hafif vakalarda 4-6 hafta içinde belirgin iyileşme görülebilir. Ancak bazı hastalarda tam düzelme 3-6 ay sürebilir.

Proton pompa inhibitörü (PPI) ilaçlar her zaman etkili midir?

Her hastada aynı etki görülmez. Bazı kişilerde ilaçlarla birlikte yaşam tarzı düzenlemeleri daha belirleyici olur.

Kronik öksürük boğaz reflüsü belirtisi midir?

Uzun süre geçmeyen öksürüğün altında bazı hastalarda sessiz reflü yatabilir.

Hangi yiyecekler boğaz reflüsünü tetikler?

Yağlı, baharatlı, kızarmış yiyecekler, çikolata, nane, kafeinli ve gazlı içecekler bazı kişilerde belirtileri artırabilir.

Boğaz reflüsü tedavi edilmezse ne olur?

Sürekli tahriş sonucu ses tellerinde kronik değişiklikler, kronik larenjit veya yutma güçlüğü gelişebilir.

Çocuklarda boğaz reflüsü görülebilir mi?

Özellikle sık öksüren, ses kısıklığı yaşayan veya beslenme sonrası huzursuz olan çocuklarda görülme olasılığı yüksek olabilir.

Yatarken başı yüksekte tutmak faydalı mıdır?

Başın 10-15 cm kadar yükseltilmesi mide asidinin yukarı çıkmasını azaltmaya yardımcı olabilir ve gece belirtilerini hafifletebilir.