Kulak Kiri (Buşon) Nedir? Kulak Kiri Nasıl Temizlenir?

Kulak Kiri (Buşon) Nedir?

Kulak kiri, dış kulak yolundaki bezlerin ürettiği doğal ve koruyucu bir salgıdır. Kulak kanalını nemli tutar, toz ve mikroplara karşı koruyucu görev görür. Bu salgı fazla birikip sertleşerek kulak yolunu kapattığında ‘buşon’ oluşur ve tıkanıklık hissine yol açabilir.

Kulak Kiri (Buşon) Nasıl Oluşur?

Kulak kiri, dış kulak yolundaki bezlerin ürettiği salgıların dökülen deri hücreleri, toz ve küçük yabancı parçacıklarla birleşmesiyle oluşur. Normalde çene hareketleri ve kulak kanalının kendi temizleme mekanizmasıyla dışarı doğru ilerler. Ancak fazla salgı üretimi, dar kulak kanalı, kulaklık kullanımı veya pamuklu çubukla temizlemeye çalışmak kirin içeri itilmesine ve sertleşerek buşon haline gelmesine neden olabilir.

Kulak kiri doğal bir koruyucu tabaka olsa da bazı kişilerde aşırı üretim, yaşa bağlı kuruluk veya dış kulak yolu yapısı nedeniyle birikerek tıkanıklık oluşturabilir.

Kulak Kiri Neden Birikir?

Kulak kiri, normalde kulak kanalından kendiliğinden dışarı atılır. Ancak fazla salgı üretimi, dar kulak yapısı, yaşa bağlı kuruluk, kulaklık veya işitme cihazı kullanımı ve pamuklu çubukla temizleme alışkanlığı kirin içeri itilmesine, sertleşmesine ve kulak yolunda birikmesine neden olabilir.

Kulaklarda kir birikmesine yol açan nedenler şunlardır:

• Fazla kulak kiri üretimi
• Dar veya kıllı kulak kanalı
• Kulak kirinin kuru ve sert yapıda olması
• Yaşa bağlı kulak salgısının kuruması
• Pamuklu çubukla kulak temizleme
• Kulaklık, kulak tıkacı veya işitme cihazı kullanımı

Kulak kiri birikimi bazen kulak ağrısı, basınç hissi, kaşıntı ve zaman zaman hafif denge şikayetleriyle birlikte seyredebilir.

Kulak Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir?

Kulak tıkanıklığı, kulakta dolgunluk ve basınç hissiyle kendini gösterebilir. Kişi sesleri boğuk duyabilir, işitmede geçici azalma yaşayabilir veya kulakta çınlama, uğultu ve patlama hissi fark edebilir. Bazı durumlarda ağrı, kaşıntı, baş dönmesi, denge sorunu ya da kulaktan akıntı görülebilir.

• Kulakta dolgunluk ve basınç hissi
• Sesleri boğuk duyma
• Geçici işitme azalması
• Çınlama veya uğultu
• Kulak ağrısı
• Kaşıntı
• Baş dönmesi veya denge sorunu
• Kulaktan akıntı

Söz konusu belirtiler başka durumlarla da karıştırılabildiğinden otitis externa, egzama, seboreik dermatit veya dış kulak yolunu etkileyen enfeksiyonlarla ayırıcı tanı yapılması gerekebilir.

Kulak Kiri Nasıl Temizlenir?

Kulak kiri temizleme işlemi mutlaka kontrollü ve doğru yöntemlerle yapılmalıdır. Yanlış uygulamalar kulak zarına zarar verebilir veya daha büyük tıkanıklıklara yol açabilir.

Evde Kulak Kiri Yumuşatma Yöntemleri

Evde kulak kiri yumuşatma işlemi hafif tıkanıklık durumunda etkili olabilir. Evde kulak kiri yumuşatma yöntemleri şunları kapsar:

• Kulak damlası kullanmak (doktorun önerdiği)
• Gliserin, mineral yağ veya karbamid peroksit içeren yumuşatıcı damlalar
• Ilık suyla hafif duş sırasında kulak dışının temizlenmesi
• Sertleşmiş kiri nazikçe gevşetmek için birkaç gün damla uygulaması

Uygulamalar mutlaka kulak zarında delik veya enfeksiyon bulunmadığından emin olduktan sonra yapılmalıdır. Kulak mumu gibi yöntemler, ciddi yanıklara ve kulak zarı hasarına yol açabileceği için asla uygulanmamalıdır.

Sıkça yapılan bir hata kulak temizleme çubuklarını kulak kanalı içerisine sokmaktır.Kulak temizleme çubukları sadece kulak kepçesinin kıvrımlarını temizlemek içindir, kanalın içine sokulmamalıdır.

Klinik Ortamda Profesyonel Temizlik

Daha ciddi tıkanıklıklarda uzman tarafından yapılan temizlik gereklidir. Profesyonel temizlik adımları şöyledir:

• Kulak yıkama (lavaj): Ilık suyla kontrollü biçimde dış kulak yolu temizlenir.
• Mikro-aspirasyon: Vakum yöntemiyle buşon çekilerek çıkarılır.
• Küretaj: Uygun aletlerle kulak kirinin doktor tarafından alınması sağlanır.

Sayılan yöntemler uzman tarafından, kulak zarına zarar vermeden dikkatli biçimde yapılır.

Kulak Çubuğu Kullanmak Neden Zararlıdır?

Kulak çubuğu, kulak kiri temizleme için uygun bir yöntem değildir. Aksine çoğu zaman tıkanıklığın ana nedenidir. Bunun sebepleri şöyle sıralanabilir:

• Serumeni daha içeri doğru iter ve kulak tıkanıklığı oluşabilir.
• Dış kulak yolu derisini tahriş edebilir.
• Çiziklere bağlı dış kulak yolu enfeksiyonlarına neden olabilir.
• Kulak zarına travma riski oluşturur.
• Sürekli kullanım, salgı bezlerinin daha fazla serumen üretmesine yol açabilir.

Uzmanlar kulak çubuğunun sadece kulak kepçesi ve dış kısmı için kullanılmasını, kulak yoluna sokulmamasını önerir.

Kulak Kiri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kulak mumu veya vakumlu temizleme cihazları güvenli midir?

Kulak mumu veya vakumlu temizleme cihazları istenmeyen yanıklara, çizilmelere veya tıkanıklığın artmasına yol açabileceği için kullanılması önerilmez.

Kulak kiri tamamen kötü bir şey midir?

Serumen kulağı enfeksiyonlardan ve tahrişten koruyan faydalı bir salgıdır, tamamen temizlenmesi gerekmez.

Evde kulak kiri yumuşatmak için zeytinyağı kullanılabilir mi?

Bazı kişilerde işe yaradığı düşünülse de kontrolsüz uygulama tahrişe neden olabileceği için doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Kulak çubuğu kullanmak tıkanıklığa neden olur mu?

Kulak çubuğu serümeni derine iterek tıkanıklığın daha hızlı oluşmasına yol açabilir.

Kulak kiri işitme kaybına yol açabilir mi?

Tam tıkanıklık oluştuğunda ses iletimi engellendiği için geçici işitme kaybı yaşanabilir.

Kulak temizleme işlemi acı verir mi?

Profesyonel temizlik yöntemleri çoğunlukla ağrısızdır, ancak ileri tıkanıklıkta basınç hissi olabilir.

Kulaklık kullanmak kulak kiri birikimini artırır mı?

Kulak içi kulaklıklar salgının doğal akışını engelleyerek buşon oluşumunu kolaylaştırabilir.

Kulak kiri kendiliğinden dışarı atılır mı?

Serumen normalde çene hareketi ve dışa doğru ilerleme ile kendiliğinden atılır, ancak her zaman yeterli olmayabilir.

Kulak kiri temizliği ne sıklıkla yapılmalıdır?

Her birey için sabit bir sıklık yoktur. Tıkanıklık eğilimi olan kişiler belirti hissettikçe uzman kontrolüne gitmelidir.

Kulak kiri tıkanıklığı baş dönmesine neden olabilir mi?

Tıkanıklık basınç değişimine yol açtığında bazı kişilerde hafif baş dönmesi görülebilir.