Acıbadem Logo

Mikozis Fungoides Nedir? Mikozis Fungoides Neden Olur?

Mikozis fungoides, bağışıklık sisteminin bir parçası olan T lenfositlerinin anormal değişime uğrayarak ciltte birikmesiyle gelişen, nadir görülen bir deri lenfomasıdır. Hastalığın kesin nedeni bilinmemekle birlikte, bu anormal hücrelerin çoğalması ciltte kızarıklık, döküntü, kalınlaşmış plaklar ve ilerleyen dönemlerde tümör benzeri oluşumlara yol açabilir. Genellikle yavaş ilerleyen mikozis fungoides, başlangıçta egzama veya sedef hastalığı gibi cilt hastalıklarına benzeyebilir. Bu nedenle tanı koymak zaman alabilir; uzun süre geçmeyen veya görünümü değişen cilt lezyonlarının dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve gerektiğinde biyopsi yapılması önemlidir.

Mikozis Fungoides Nedir?

Mikozis fungoides, deriyi etkileyen bir non-Hodgkin lenfoma türü ve kutanöz T hücreli lenfomaların en sık görülen biçimlerinden biridir. Hastalıkta T lenfositleri adı verilen beyaz kan hücreleri kanserli özellik kazanarak ciltte birikir. Hücrelerdeki bu değişimin neden başladığı kesin olarak bilinmemektedir.

Hastalığın adı, bazı ileri dönem cilt lezyonlarının mantarı andıran görünümünden gelir. Ancak mikozis fungoides bir mantar enfeksiyonu değildir ve mantarlardan kaynaklanmaz.

Mikozis fungoides çoğunlukla yavaş ilerler. İlk belirtiler genellikle ciltte kızarık, kuru ve pullanan alanlar şeklindedir. Bu lezyonlar özellikle güneş ışığına daha az maruz kalan bölgelerde görülebilir. Hastalık ilerlediğinde ciltte kalınlaşmış plaklar veya tümör benzeri oluşumlar gelişebilir. Bazı hastalarda lenf bezleri, kan veya iç organlar da etkilenebilir.

Mikozis fungoidesin erken evrede egzama ve sedef gibi hastalıklarla karıştırılması mümkündür. Bu nedenle yalnızca ciltteki görünüm üzerinden tanı koymak doğru değildir. Kesin tanı için hekim değerlendirmesi ve gerekli durumlarda doku incelemesi yapılır.

Mikozis Fungoides Evreleri Nelerdir?

Mikozis fungoidesin evrelemesi, hastalığın ciltteki yaygınlığının yanı sıra lenf bezlerinin, kanın ve iç organların etkilenip etkilenmediğine göre yapılır. Evreleme, uygun tedavinin belirlenmesine yardımcı olur. Hastalık genel olarak I, II, III ve IV. evreler altında sınıflandırılır. Bu evrelerin kendi içinde alt grupları da bulunur.

Evre I

Birinci evrede hastalık esas olarak ciltle sınırlıdır. Deride yama veya plak adı verilen lezyonlar görülür. Evre IA'da bu lezyonlar cilt yüzeyinin yüzde 10'undan daha azını kaplarken evre IB'de yüzde 10 veya daha fazlasını etkileyebilir. Bu evrede lenf bezlerinde veya iç organlarda hastalığa bağlı tutulum bulunmaz.

Erken evre mikozis fungoides genellikle yavaş ilerler. Tedavi planı, lezyonların yaygınlığına ve belirtilerin şiddetine göre belirlenir. Cilde yönelik tedaviler birçok hastada tercih edilebilir.

Evre II

İkinci evrede ciltteki lezyonlar daha belirgin hale gelebilir. Bu evre, hastalığın alt grubuna göre lenf bezlerinde sınırlı değişiklikler veya ciltte tümör benzeri oluşumlar bulunmasını kapsayabilir.

Evre IIA'da cilt lezyonlarına lenf bezlerinde belirli değişiklikler eşlik edebilir. Evre IIB'de ise ciltte tümörler gelişmiştir. Bununla birlikte, lenf bezlerinde büyüme görülmesi tek başına kanser hücrelerinin bu bölgeye yayıldığını göstermez; gerektiğinde ek incelemeler yapılır.

Evre III

Üçüncü evrede cildin geniş bir bölümü etkilenebilir. Ciltte yaygın kızarıklık, pullanma ve kaşıntıyla seyreden eritrodermi adı verilen tablo ortaya çıkabilir. Cilt yüzeyinin büyük bölümünün etkilenmesi, hastalığın değerlendirilmesinde önemli bir bulgudur.

Bu evrede kan tutulumu ve lenf bezlerinin durumu da incelenir. Tedavi, cilt bulgularının yaygınlığına, belirtilere ve hastalığın diğer bölgelere yayılıp yayılmadığına göre planlanır.

Evre IV

Dördüncü evre, hastalığın kan, lenf bezleri veya iç organlar açısından daha ileri düzeyde tutulum gösterdiği durumları kapsar. Ancak evre IV'ün bütün hastalarda aynı klinik tabloya karşılık gelmediği unutulmamalıdır.

Evre IVA'da belirgin kan tutulumu veya lenf bezlerinde ileri düzey tutulum görülebilir. Evre IVB ise akciğer, karaciğer gibi iç organlarda hastalık tutulumu bulunmasını ifade eder. Hangi tedavinin uygulanacağı, tutulumun türüne ve yaygınlığına göre uzman ekip tarafından belirlenir.

Mikozis Fungoides Neden Olur?

Mikozis fungoidesin kesin nedeni henüz bilinmemektedir. Hastalık, T lenfositlerinin DNA'sında meydana gelen değişiklikler sonucunda bu hücrelerin kanserli özellik kazanmasıyla gelişir. Hücrelerin normal yaşam döngüsünün bozulması, ciltte birikmelerine ve lezyonların oluşmasına yol açabilir.

Bu hücresel değişikliklerin neden ortaya çıktığı tam olarak açıklanamamıştır. Çevresel etkenler ve bağışıklık sistemiyle ilgili süreçler araştırılmış olsa da mikozis fungoidesin belirli bir kimyasal maruziyetten, kronik cilt enfeksiyonundan veya tek bir virüsten kaynaklandığı kesin olarak gösterilmemiştir.

Mikozis fungoidesin aileden kalıtılan, doğrudan ebeveynden çocuğa geçen bir hastalık olduğu da söylenemez. Hastalığın gelişiminde rol oynayan hücresel değişikliklerin nasıl ortaya çıktığı konusunda araştırmalar sürmektedir. Hastalık bulaşıcı değildir. Bir kişiden diğerine dokunma, aynı ortamda bulunma veya günlük sosyal temas yoluyla geçmez.

Mikozis Fungoides Belirtileri Nelerdir?

Mikozis fungoides belirtileri hastalığın evresine ve cilt tutulumunun özelliklerine göre değişebilir. Başlangıçta görülen bulgular başka dermatolojik hastalıklara benzediğinden, belirtilerin uzun süre devam etmesi veya tekrarlaması dikkatle değerlendirilmelidir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

  • Özellikle gövde, kalça ve bacaklarda görülebilen kızarık cilt lekeleri
  • Kuru, pullanan ve egzama benzeri döküntüler
  • Uzun süre iyileşmeyen veya zaman zaman kaybolup yeniden ortaya çıkan lezyonlar
  • Kaşıntı
  • Ciltte kalınlaşmış, kabarık plaklar
  • İleri evrelerde tümör benzeri cilt oluşumları
  • Bazı durumlarda lezyonlarda yara oluşması veya ikincil enfeksiyon gelişmesi
  • Hastalığın yayılımına bağlı olarak lenf bezlerinde büyüme
  • Bazı hastalarda ciltte yaygın kızarıklık ve pullanma

Mikozis Fungoides Tanısı Nasıl Konulur?

Mikozis fungoides tanısı, belirtilerin başka cilt hastalıklarına benzemesi nedeniyle zaman alabilir. Tanı sürecinde dermatoloji uzmanı, ciltteki lezyonların görünümünü, ne zamandır bulunduğunu ve zaman içinde nasıl değiştiğini değerlendirir. Lenf bezlerinde büyüme olup olmadığı da muayene sırasında kontrol edilebilir.

Tanı ve hastalığın yaygınlığını belirlemek amacıyla aşağıdaki yöntemlerden yararlanılabilir:

  • Şüpheli lezyondan alınan doku örneği mikroskop altında incelenir. Mikozis fungoidesin erken dönemlerinde tek bir biyopsi kesin tanı için yeterli olmayabilir. Bu nedenle hekim gerekli görürse farklı zamanlarda birden fazla biyopsi yapılabilir.
  • Tam kan sayımı ve gerekli görülen diğer kan incelemeleri, kan hücrelerinin durumunu ve olası kan tutulumunu değerlendirmeye yardımcı olur.
  • Doku veya kan örneklerindeki hücrelerin özelliklerini incelemek ve tanıyı desteklemek amacıyla İmmünfenotipleme ve ek laboratuvar incelemeleri kullanılabilir.
  • Hastalığın lenf bezlerine veya iç organlara yayılma olasılığı değerlendirildiğinde bilgisayarlı tomografi ya da pozitron emisyon tomografisi gibi yöntemler istenebilir.

Mikozis Fungoides Tedavisi

Mikozis fungoides tedavisi hastalığın evresine, ciltteki lezyonların türüne, yaygınlığına, belirtilere ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır. Tedavinin temel amaçları hastalığı kontrol altına almak, cilt belirtilerini azaltmak, hastalığın ilerlemesini sınırlamak ve yaşam kalitesini korumaktır.

Erken evrelerde cilde yönelik tedaviler öncelikli olarak değerlendirilebilir. Daha ileri evrelerde ise sistemik tedaviler veya birden fazla yöntemin birlikte kullanılması gerekebilir.

Kortikosteroid içeren kremler ve merhemler, uygun hastalarda cilt lezyonlarını ve kaşıntıyı azaltmak için kullanılabilir. Ultraviyole B (UVB) veya psoralen ile birlikte uygulanan UVA (PUVA) gibi fototerapi yöntemleri de özellikle erken evre hastalıkta tercih edilebilir. Sınırlı alanlardaki bazı lezyonlarda radyoterapi uygulanabilir.

Hastalığın daha yaygın olduğu veya cilde yönelik tedavilerin yeterli sonuç vermediği durumlarda ağızdan ya da enjeksiyon yoluyla verilen ilaçlar gerekli olabilir. Retinoidler, bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar, hedefe yönelik tedaviler ve uygun hastalarda immünoterapi seçenekler arasında yer alabilir.

Hastalığın özelliklerine ve önceki tedavilere verilen yanıta bağlı olarak kemoterapi değerlendirilebilir. Her hastada gerekli değildir ve tedavi seçimi olası yararlar ile yan etkiler dikkate alınarak yapılır.

Çok seçilmiş ileri evre hastalarda, uygunluk değerlendirmesi sonrasında allojenik kök hücre nakli uygun olabilir. Bu yöntem her hasta için uygun değildir, olası yararları ve ciddi riskleri uzman ekip tarafından değerlendirilir.

Mikozis fungoides çoğunlukla kronik seyirli bir hastalıktır. Tedaviyle cilt lezyonları gerileyebilir ve belirtiler kontrol altına alınabilir ancak hastalığın tamamen ortadan kalkacağı her hasta için garanti edilemez. Bu nedenle düzenli hekim kontrolü ve tedaviye yanıtın izlenmesi önemlidir.

Tedavi planı dermatoloji, hematoloji ve gerektiğinde radyasyon onkolojisi uzmanlarının iş birliğiyle hazırlanabilir. Hastalar tedavi seçenekleri, beklenen yararlar ve olası yan etkiler konusunda hekimlerinden bilgi almalıdır.

Mikozis Fungoides Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Mikozis fungoides ne demek?

Mikozis fungoides, T lenfositlerinin kanserli özellik kazanarak ciltte birikmesiyle gelişen nadir bir kutanöz T hücreli lenfoma türüdür. Adındaki “fungoides” ifadesi bazı lezyonların mantarı andıran görünümüne işaret eder. Hastalık mantar enfeksiyonu değildir.

Mikozis fungoides tehlikeli mi?

Hastalığın seyri evresine ve yaygınlığına göre değişir. Erken evrelerde genellikle yavaş ilerleyebilir ve uzun süre ciltle sınırlı kalabilir. İleri evrelerde kan, lenf bezleri veya iç organlar etkilenebilir. Bu nedenle düzenli takip ve kişiye uygun tedavi önemlidir.

MF nasıl bir hastalıktır?

MF, mikozis fungoidesin İngilizce adı olan mycosis fungoides ifadesinin kısaltmasıdır. Ciltte kızarıklık, pullanma, kaşıntılı yamalar ve plaklarla ortaya çıkabilen, bazı hastalarda zamanla tümör benzeri lezyonlara veya cilt dışı tutulumlara ilerleyebilen bir lenfoma türüdür.

Mikozis fungoides nasıl tedavi edilir?

Tedavi hastalığın evresine göre değişir. Erken evrelerde kortikosteroid içeren cilt ürünleri, fototerapi veya sınırlı alanlara radyoterapi uygulanabilir. Daha ileri ya da dirençli hastalıkta sistemik ilaçlar, hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi veya uygun hastalarda kemoterapi değerlendirilebilir.

Mikozis fungoides nasıl anlaşılır?

Hastalık, uzun süre devam eden veya tekrarlayan kızarık, pullanan ve kaşıntılı cilt lezyonlarıyla kendini gösterebilir. Ancak bu belirtiler başka cilt hastalıklarında da görüldüğü için yalnızca görünüm üzerinden tanı konulamaz. Dermatolojik muayene ve gerektiğinde cilt biyopsisiyle değerlendirme yapılır.

Mikozis fungoides nasıl evrelenir?

Evreleme sırasında cilt lezyonlarının yaygınlığı ve türü, lenf bezlerinin durumu, kan tutulumu ve iç organların etkilenip etkilenmediği değerlendirilir. Bu bulgular birlikte ele alınarak hastalık I, II, III veya IV. evre olarak sınıflandırılır. Alt evreler de tedavi planının belirlenmesine yardımcı olur.


Acıbadem Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.


Güncelleme Tarihi: 19 Kasım 2026

Yayınlama Tarihi: 19 Kasım 2026


Bilgi talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz.

Size yardımcı olmak için hazırız. Formu doldurun, 24 saat içerisinde dönüş yapalım.

alo acibadem
acibadem canli yardim

Farklı bir konuda yardım mı lazım?

7/24 destek veren uzmanlarımız ile başlatın.

Nasıl yardımcı olabiliriz?

Randevu almak ister misiniz?

Sizi Arayalım