Saçkıran (Alopesi Areata) Nedir? Saçkıran Neden Olur?

Saçkıran (Alopesi Areata) Nedir?

Alopesi areata veya halk dilinde bilinen adıyla saçkıran, kişinin bağışıklık sisteminin kendi saç köklerine saldırması sonucu saçların bölgesel olarak dökülmesine neden olan bir hastalıktır. Saçkıran hastalığında kafa derisinde, yüzde ve bazen vücudun diğer bölgelerinde saç dökülmeleri meydana gelebilir.

Saçkıran bulaşıcı bir hastalık değildir ve kişiden kişiye geçerek herhangi bir hastalığa neden olmaz. Ancak saçkıran hastalığının yol açtığı tıbbi nedenler kesin olarak bilinmez. Beyaz kan hücrelerinin saç foliküllerindeki hücrelere saldırması sonucunda meydana geldiği bilinir ancak bağışıklık sisteminin saç köklerine neden saldırdığı ise bilinmez.

Saç dökülmesinin miktarı ise kişiden kişiye değişir. Bazı insanlar sadece birkaç bölgede saç kaybederken, bazılarında çok fazla saç kaybı olur. Bazı kişilerde saçlar tekrar uzar ama daha sonra tekrar dökülür. Bazılarında ise tamamen tekrar uzar ve eski haline döner.

Saçkıran (Alopesi Areata) Türleri Nelerdir?

Saçkıran hastalığının farklı tipleri söz konusudur. Alopesi areata, ana formunda en yaygın olanı olarak kabul edilir ancak daha nadir görülen başka türler de vardır. Bunlar şöyle açıklanabilir:

Alopesi areata totalis: Baş bölgesindeki tüm saçların kaybedildiği bir durum söz konusudur.

Alopesi areata universalis: Tüm vücuttaki kıllar dökülür.

Yaygın alopesi areata: Saçların bölgesel olarak dökülmesinden ziyade aniden incelmesidir.

Ofiyazis alopesi areata: Başın yanlarında ve arkasında bant şeklinde saç dökülmeleri görülür.

Saçkıran (Alopesi Areata) Neden Olur?

Saçkıran hastalığı, bağışıklık sisteminin saç köklerinde saldırması sonucunda meydana gelir. Özellikle beyaz kan hücreleri saç foliküllerine saldırır ve saç üretimini önemli derecede azaltır. Bunun sonucunda bölgesel olarak saç dökülmeleri ortaya çıkar. Ancak altında yatan kesin neden tam olarak bilinmemektedir.

Saçkıran bulaşıcı mı?

Saçkıran hastalığında bir bulaşıcılık söz konusu değildir, kişiden kişiye bulaşmaz ve herhangi bir hastalığa yol açmaz. Otoimmün bir hastalık olan saçkıranda vücudun bazı bölgelerinde saç dökülmeleri görülür. En yaygın bölge ise baş bölgesidir.

Saçkıran (Alopesi Areata) Belirtileri Nelerdir?

Saçkıran hastalığının en yaygın belirtisi olarak daha önce kıl bulunan alanlarda, bir veya daha fazla, yaklaşık olarak bozuk para büyüklüğünde, yuvarlak, düzgün yüzeyli saç dökülmesi olarak ya da başka değişiklik izlenmeyen, yama biçimli saç kaybı gösterilir.

Saçkıran genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:

• Baş bölgesinde bozuk para büyüklüğünde ve kümeler halinde dökülmeler
• Kılların döküldüğü alanda veya kenarında bulunan kılların, deriden çıktıkları yerde daha zayıf görülmesi
• Bazı hastalarda el-ayak tırnaklarında da ince toplu iğne ucu gibi çöküklükler (yüksük tırnak)
• Nadir de olsa tırnaklarda şekil bozukluğu

Saçkıran (Alopesi Areata) Nasıl Teşhis Edilir?

Saçkıran teşhisinde yuvarlak veya oval şekilli, saçlı deri, kaş, kirpik, sakal, bıyık veya vücut kıllarında yama biçimli kayıplar tanıyı kolaylaştırır. Gerekli görülmesi halinde ise teşhisi kesinleştirmek için saçlı deriden küçük bir örnek alınarak laboratuvar ortamında inceleme yapılabilir.

Saçkıran hastalığından saç, sakal, kaş ve kirpiklerin yanı sıra tüm vücut kılları da etkilenebilir. Bazen saçlı derideki kılların total kaybı gelişir, bazen de tüm vücut kılları dökülebilir. Saçlı deride kimi zaman ensede kıl kaybı gelişir, bazen de kulak arkaları etkilenir.

Saçkıran (Alopesi Areata) Tedavisi

Saçkıran (alopesi areata) tedavisi standart değildir. Doktor durumu inceledikten sonra uygun tedavi seçeneklerini değerlendirerek tedavi prosedürünü size en uygun olacak şekilde oluşturur. Saçkıran tedavisinin ardından genellikle bir yıl içinde kıllar geri gelir. Saçkıran vakalarında görülen tırnak tutulumu ise iyileşmenin zor olacağının belirtisidir. Ayrıca hastalığın yaygın olması ve uzun sürmesi de sıkıntılıdır. Saçkıran tedavisi, kılların daha hızlı gelmesine yardımcı olabilir. Tedavide yama biçimindeki saç dökülen alanda yerel iğne, kortizonlu krem veya losyon, yaygın durumlarda ise ağızdan steroidli tabletler, krem kullanılması önerilebilir. Doktorunuzun görüşüne bağlı olarak bu ilaçlardan bir veya birkaçı kullanılabilir. Gerekli durumlarda dermatoloji uzmanının kararıyla immunsupresyon yöntemlerinden biri tercih edilebilir. Sistemik steroid, siklosporin, azotioprin, metotraksat ve fototerapi bu grup tedavilerdendir.

Saçkıran (Alopesi Areata) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Alopesi areata ne demek?

Alopesi areata saçkıran hastalığının tıbbi ifadesidir. Bağışıklık sisteminin kişinin kendi saç köklerine saldırmasıyla beraber saç dökülmelerine yol açan bir cilt hastalığıdır.

Stres saçkırana neden olur mu?

Stres, saçkıran hastalığında bir tetikleyici olabilir, stres yüzünden hastalığın başlaması ya da şiddetlenmesi söz konusu olabilir ancak tek başına hastalığın nedeni olarak kabul edilmez. Bu konuda güçlü bilimsel kanıtlar yoktur.

Saçkıran nasıl geçer?

Saçkıran için doktor reçeteli kortikosteroidler, saçların yeniden uzamasına yardımcı olabilir. Bu ilaç günde bir veya iki kez uygulanır. Ayrıca saç dökülen alanda yerel iğne, kortizonlu krem veya losyon da işe yarayabilir.

Saçkıran olan kişi nelere dikkat etmeli?

Saçkıran olan kişi, hastalığın tetikleyicilerinden biri olan stresten mümkün olduğunca uzak durmalı, bağışıklık sistemini güçlü tutmalı, saç derisini tahriş etmekten kaçınmalı, doktorun önerdiği tedaviyi düzenli uygulamalı ve kontrollerini aksatmamalıdır.

Saçkıran kendi kendine iyileşir mi?

Tedavi uygulanmasa bile bazı hastalarda saçların kısmen ya da tamamen yeniden çıkması mümkün olabilir ancak kesin olarak “kendi kendine iyileşir” cevabı vermek mümkün değildir.