Acıbadem Logo

Bebeklerde ve Çocuklarda İşitme Kaybı Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Bebek ve çocuklarda işitme kaybı, genetik faktörler, prematüre doğum, enfeksiyonlar ve tıbbi komplikasyonlar gibi nedenlere bağlı olarak dış, orta ya da iç kulakta gelişebilen, dil ve zihinsel gelişimi doğrudan etkileyen bir sağlık sorunudur. Dış ve orta kulak kaynaklı kayıplar ilaç veya cerrahiyle tedavi edilebilirken, iç kulak hasarlarında erken teşhisle işitme cihazı ya da koklear implant kullanımı önemlidir. Bebeklerde tepkisizlik veya konuşmada gecikme gibi belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden odyolojik testler yapılmalıdır. Risk grubundaki çocuklar ise düzenli yıllık kontrollerle takip edilmelidir.

Bebeklerde ve Çocuklarda İşitme Kaybı Nedir?

Bebeklerde ve çocuklarda işitme kaybı, seslerin tam olarak duyulamaması veya algılanamaması sonucunda ortaya çıkan, erken tanı konulmadığında konuşma ve dil gelişimini olumsuz etkileyebilen bir sağlık sorunudur. İşitme kayıpları dış kulak ya da orta kulak kaynaklıysa ilaç veya cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir. Ancak iç kulakta kalıcı bir işitme kaybı söz konusuysa, işitme kaybının tipine ve derecesine uygun bir işitme cihazı uygulanabilir. İleri ya da çok ileri derecede bir işitme kaybı varlığında ise ameliyatla yerleştirilen koklear implant (biyonik kulak) tercih edilebilir. Koklear implant, standart işitme cihazlarından farklı olarak doğrudan işitme sinirini uyardığı için bebek ve çocukların çok daha kaliteli ve net ses almasını sağlar. Bu sayede, çok ileri derecedeki işitme kayıplarında bile normal konuşma ve dil gelişiminin kazanılmasına yardımcı olur.

Bebek ya da çocuk yenidoğan işitme taramasından geçtiyse ve herhangi bir risk faktörü taşımıyorsa rutin işitme testlerinin yapılmasına gerek yoktur. Ancak doğumdan itibaren ilk üç yaş, işitme, algı ve konuşma gelişimi açısından kritik bir dönemdir. Bu nedenle ailelerin, bebek ve çocuklarının seslere verdiği tepkileri ve konuşma gelişimini yakından takip etmeleri, en ufak bir gecikme veya şüphe durumunda vakit kaybetmeden uzmana başvurmaları önemlidir. Risk faktörü bulunan bebek ve çocukların ise yıllık odyolojik kontrollerle düzenli olarak takip edilmesi gerekir.

Bebeklerde İşitme Kaybı Neden Olur?

Bebeklerde yaşanan işitme kayıpları dış kulak, iç kulak, orta kulak ya da santral sinir sistemiyle ilgili olabilir. Dış kulak ve orta kulak problemleri tedavi edilebilir işitme kayıpları arasında yer alır. İç kulak ve santral işitme merkezlerinde olan işitme kayıplarının genellikle geri dönüşü yoktur. Doğumsal işitme kayıpları ise genetik geçişli olabilir. Bu durum iç kulağın gelişmemesi, salyangoz adı verilen bölümün az gelişmesi veya hiç gelişmemesi ve santral sinir merkezine bağlı olarak değişebilir.

Bebeklerde işitme kaybının temel nedenleri şunlardır:

  • Genetik
  • Akraba evliliği
  • Erken doğum
  • Bebeğin yoğun bakımda kalması
  • Orta kulakta sıvı toplanması
  • Uzun süren sarılık

Çocuklarda İşitme Kaybının Nedenleri Nelerdir?

Çocuklarda işitme kaybı, yine bebeklik döneminde olduğu gibi dış kulak, orta kulak, iç kulak ve santral sinir sistemine bağlı olarak gelişebilir. Özellikle menenjitli çocuklarda, hastalık hayati risk taşıdığı için genellikle kulak kontrolleri atlanabilir. Bu durumda menenjite bağlı olarak iç kulak sıvısı iki ay ile bir yıl içerisinde kemikleşerek işitme kaybına neden olabilir. Bu durumda doktorun çocuğu kontrol ederken kulak yollarını da belirli aralıklarla kontrol etmesi gerekir.

Çocuklarda işitme kayıplarına neden olan bazı faktörler şunlardır:

  • Genetik faktörler
  • Prematüre doğum
  • Baş ve yüz bölgesindeki yapısal anomaliler
  • Kan uyuşmazlığına bağlı gelişen sarılık
  • Geçirilen ateşli hastalıklar
  • Menenjit
  • Kafa travması
  • Ototoksik ilaçların kullanımı
  • Annenin gebelik döneminde geçirdiği ateşli hastalıklar

Bebeklerde İşitme Kaybı Belirtileri Nelerdir?

Bebeklerde işitme kaybının ilk belirtisi bebeğin sese tepki vermemesi veya tutarsız tepkiler vermesidir. İlk üç ay içinde ani bir ses duyduğunda sıçraması veya yüksek sese karşı hassas olup uyanması ya da ağlaması beklenir. Altıncı ay itibariyle ses kaynağına doğru bebeğin o yöne başını çevirerek bakması veya tepki vermesi beklenir. Bir yaşa yaklaşıldığında bebeklerin bir veya iki kelimelik “buraya gel, otur, kalk” gibi kolay komutları algılanması beklenir. Bu gelişim aşamalarında herhangi bir problem ya da farklılık hissedilirse mutlaka bir işitme testi yapılmalıdır.

Bebeklerde işitme kaybı şu belirtilerle ortaya çıkabilir:

  • Bebeklerin yüksek seslere irkilmemesi veya sıçramaması
  • Sesin geldiği yöne dönmemesi veya başını çevirmemesi
  • Anne veya babasının sesini duyduğunda tepki vermemesi veya sakinleşmemesi
  • 6. aydan itibaren gülücükler saçarak mıldanma (babıldama) sesleri çıkarmaması
  • 12. aya gelindiğinde "anne", "baba" gibi ilk basit sözcükleri söyleyememesi
  • Sadece görüş alanına girildiğinde veya fiziksel temas kurulduğunda fark etmesi
  • Görünürde hiçbir sebep yokken sürekli ve aşırı huzursuzluk göstermesi veya tamamen sessiz kalması
  • Konuşan insanları ve ses çıkaran nesneleri gözleriyle takip etmemesi

Bebekler Kaç Aylıkken Hangi Tepkiyi Vermeli?

Bebeklerin aylara göre gösterdiği tepkiler, işitme sisteminin sağlıklı işleyip işlemediğini gösterir. İşitme kaybı yaşayan bir bebek, çevresindeki sesli uyaranları alamadığı için sesin kaynağına dönme, ismine tepki verme veya heceleme gibi yaşının gerektirdiği tepkileri sergileyemez. Bu gelişimsel basamaklardaki herhangi bir gecikme ya da eksiklik, iç ya da orta kulak kaynaklı bir işitme kaybının ilk işareti olabileceği için vakit kaybetmeden odyolojik değerlendirme yapılmasını gerektirir.

Bebeklerin gelişim sürecinde vermesi beklenen tepkiler şu şekilde sıralanabilir:

  • 0-3 ay arası: Bebek, anne sesini tanıyor ve duyunca sakinleşiyor. Yüksek sesler duyunca irkiliyor, bir ses duyduğunda besleniyorsa duraksıyor.
  • 3-6 ay arası: Gürültü olduğunda uyanıyor. Çevresindeki seslerin nereden geldiğini bulmak için sesin kaynağına dönüyor.
  • 6-12 ay arası: ‘Da da’, ‘ba ba’ gibi sesler çıkarmaya başlıyor. İsmi söyleyince tepki veriyor ve çıngırak gibi oyuncakların sesinden hoşlanıyor.
  • 12-18 ay arası: ‘Ba ba’, ‘da da’ gibi sesler çıkarmaya devam ediyor. Sevdiği oyuncakların, eşyaların adı söylenince işaretle gösteriyor. Uzaktan ona seslenildiğinde o yöne doğru bakıyor.
  • 18-24 ay arası: 20'ye yakın kelime söylüyor ve iki kelimelik cümleler kurabiliyor. Basit komutları yerine getiriyor.
  • 24-36 ay arası: Bebeğinizin kelime haznesi hızla artıyor. 24 aylıkken 270 iken, 3 yaşında 1000'e yakın kelimeyi öğrenebiliyor. İsteklerini genellikle sözle anlatmayı tercih ederken, basit cümlelerle konuşabiliyor. Farklı sesleri ayırt ediyor ve kendisine söylenenleri anlıyor.

Çocuklarda İşitme Kaybı Belirtileri Nelerdir?

Çocuklar duyduğunu taklit ederek öğrenir, bu nedenle duyması oldukça önemlidir. Eğer çocuk seslere tepki vermiyor, başını çevirmiyorsa mutlaka işitme sorunuyla ilgili bir doktora götürülmelidir.

Çocuklarda yaşanan işitme kayıplarının belirtileri şunlardır:

  • Söylenen şeylere tepki vermiyorsa
  • İnsan sesi veya diğer yabancı seslerin nereden geldiğini algılayamıyorsa
  • Yaşıtlarından geç konuşuyor veya hiç konuşamıyorsa
  • Kelimeleri söylerken duraksıyorsa
  • Birden fazla sesi ayırt etmekte güçlük çekiyorsa işitme sorunu yaşıyor olabilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda İşitme Kaybı Nasıl Teşhis Edilir?

Özellikle prematüre doğum işitsel açıdan risk faktörleri arasında yer alır. Bu nedenle sadece işitme ve tarama testinin yapılması yeterli değildir. Bebek, yenidoğan ünitesinden taburcu olduktan sonra hem otoakustik emisyon denilen iç kulak testi, hem de ABR ya da BERA testi denilen ve ileri bir odyolojik tetkik olan beyin sapı davranım testi ile ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Çocuklarda yapılan davranışsal işitme testlerinde ise, çocuğa hafif sesler dinletilerek tepkileri ölçülür. Bu testler çocuklar tarafından bir oyun olarak algılanırken, doktor çocuğun reaksiyonlarından işitme sorunları olup olmadığına dair bilgi sahibi olabilir.

Yine çocuklarda kullanılan iki farklı test daha bulunmaktadır. Bunlar oto akustik emisyonlar (OAEs) ve timpanometre (akustik immitans) testidir. Oto akustik emisyon testinde, kulağa hoparlör yoluyla ses gönderilir ve salyangoza yerleştirilen seslerde bir mikrofon yardımıyla kayıt edilir. Böylece salyangozun işleyiş biçimiyle ilgili doktora önemli bilgiler öğrenmesini sağlar.

Kulak zarı ve orta kulağın ne kadar çalıştığının bilgisini veren timpanometre (akustik immitans) testinde ise, kulağa hafif bir hava verilerek kulak içindeki değişimler gözlemlenir.

Hangi Bebekler ve Çocuklar Risk Grubunda Yer Alır?

Bazı çocuklar, işitme kaybı açısından daha fazla risk taşır. Risk altındaki bu bebek ve çocuklarda, ortalama çocuk grubundan daha fazla işitme kaybına rastlanma olasılığı bulunur. Risk altındaki bebekler tek bir testle değerlendirilmemeli ve ayrıntılı odyolojik tetkiklerle incelenmeli. Sonuçlar bir kulak burun boğaz hekimi ve odyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeli. İşitme kayıpları açısından risk grubunda olan bebek ve çocuklar, doğum öncesi, doğum ve doğum sonrasında maruz kaldıkları şeylere göre üç grupta değerlendirilir. Örneğin doğum öncesi dönemde anne baba arasındaki akrabalık bağı, ailede benzer öykü, hamilelikte ilaç kullanımı, annede hamileliğe bağlı diyabet ya da yüksek tansiyon gibi hastalıklar bebeklerde işitme kayıplarına zemin hazırlayabilir. Doğum sırasında bebeğin oksijensiz kalması, düşük doğum ağırlığı, solunum güçlüğü gibi nedenler de işitme kaybına yol açar. Doğum sonrasında ise bebeğin yüksek ateşle seyredebilen bir hastalık geçirmesi, uzun süre sarılık olması, kafa travması geçirmesi gibi faktörler işitme kaybına sebep olabilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda İşitme Kaybı Nasıl Tedavi Edilir?

Bebeklerde işitme kaybı dış kulakta kir birikmesi veya orta kulakta sıvı birikmesi gibi nedenlere bağlı olarak da gelişebilir. Bu sebeplere bağlı gelişen işitme kayıpları doktorun önerdiği ilaçlarla tedavi edilebilir. Fakat iç kulak tipi kalıcı bir işitme kaybı saptandıysa mutlaka en kısa zamanda işitme cihazı kullanımına geçmek gerekir.

Bebeklerde üçüncü aydan önce işitme kaybı tanısının kesin olarak konulması ve altıncı aydan önce bebeğe cihaz takılıp hem işitsel hem de sözel eğitime başlanması bebeğin zihinsel gelişimi için önemlidir. Eğer, çok ileri derecede bir işitme kaybı söz konusuysa bir yaş civarında bebek için koklear implant veya biyonik kulak açısından değerlendirmeler yapılabilir.

Koklear implant, bir tür işitme cihazıdır ancak cerrahi olarak kulak içine yerleştirilen iç parçaları bulunur. Bu şekildeki çok ileri derecede işitme kaybı yaşayan çocuklara koklear implant tedavisi yapılarak, normal dil ve konuşma gelişimi sağlanır. Çocuk, böylece kendi yaşıtlarıyla normal okullarda eğitim görebilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda İşitme Kaybı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bebeklerde işitme kaybı kendiliğinden düzelir mi?

Bebeklerde kulak kiri veya orta kulakta sıvı birikmesi gibi geçici nedenlere bağlı işitme kayıpları, durum düzeldikçe kendiliğinden veya basit tedavilerle iyileşebilir. Ancak iç kulak ve işitme sinirindeki hasardan kaynaklanan kalıcı işitme kayıpları kendiliğinden düzelmez.

Bebeklerde işitme kaybı ne zaman belli olur?

Doğumdan hemen sonra uygulanan yenidoğan işitme tarama testleri sayesinde işitme kaybı ilk birkaç gün içinde tespit edilebilir. Test yapılmadığı durumlarda ise bebeklerin 3 ila 6 ay arasında yüksek seslere tepki vermemesi veya 12 aya doğru ses taklitlerinin başlamamasıyla fark edilir.

Çocuklarda sonradan işitme kaybı gelişebilir mi?

Doğuştan tamamen sağlıklı duyan çocuklarda da sonradan işitme kaybı gelişebilir. Bu durum geçirilmiş ağır enfeksiyonlar, tekrarlayan orta iltihapları, yüksek sese maruz kalma veya genetik faktörlerin ilerleyen yaşta ortaya çıkmasıyla tetiklenebilir.

İşitme kaybı olan çocuklar konuşabilir mi?

Erken teşhis konulup uygun işitme cihazı veya koklear implant uygulanan çocuklar, akranlarıyla benzer şekilde konuşmayı öğrenebilir. Ancak müdahale geciktiğinde ses algısı gelişmeyeceği için konuşma becerisinin kazanılması ciddi şekilde zorlaşır.

Çocuklarda işitme testini ne zaman yaptırmak gerekir?

Bebeklerde işitme kaybı ile ilgili herhangi bir şüphe varsa hemen işitme testlerini yaptırmak gerekir. Normalde doğumdan hemen sonra ilk 1 ay içinde rutin işitme testi yapılarak işitme kontrolü yapılır. Çocuğun o güne dek geçirdiği hastalıklar göz önüne alınarak (özellikle sık ortakulak iltihabı geçiren çocuklarda işitme kaybı olabilir) kulak burun boğaz hastalıkları doktoruna danışılması önerilir. İlkokula başlarken işitme testleri yapılabilir. Kulak burun boğaz doktoru, hangi sesleri nasıl işittiğini kontrol eder.

Çocuklarda işitme kaybı tedavisi nasıl yapılır?

İşitme kaybının tedavisi, kayba neden olan durumun geçici bir sıvı birikmesi mi yoksa sinirsel bir hasar mı olduğuna göre ilaç, tüp takılması veya işitme cihazı kullanımıyla planlanır. Erken dönemde başlanan cihazlandırma ve düzenli işitme-konuşma terapisi sayesinde çocuğun dil gelişimi akranlarıyla aynı seviyede tutulabilir.

Bebeklerde işitme kaybı düzelir mi?

Doğum kanalından gelen sıvıların kulağı tıkaması ve geçici orta kulak enfeksiyonlarına bağlı kayıplar tıbbi takiple tamamen düzelebilir. Ancak iç kulaktaki tüy hücrelerinin veya işitme sinirinin zarar gördüğü kalıcı kayıplar kendiliğinden iyileşmez, uygun cihazlandırma ve müdahale gerektirir.

İşitme testini geçemeyen bebekler için süreç nasıl işler?

İlk testten "kaldı" sonucu alındığında, kulak kanalı temizlendikten sonra birkaç hafta içinde tarama testi tekrarlanır. İkinci testte de geçilemezse bebek, işitme eşiklerini kesin olarak belirlemek amacıyla üst merkezlerde BERA (ABR) adı verilen detaylı tanısal teste yönlendirilir.


Acıbadem Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.


Güncelleme Tarihi: 06 Kasım 2026

Yayınlama Tarihi: 06 Kasım 2026


İlgili Tıbbi Birimler

Bilgi talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz.

Size yardımcı olmak için hazırız. Formu doldurun, 24 saat içerisinde dönüş yapalım.

alo acibadem
acibadem canli yardim

Farklı bir konuda yardım mı lazım?

7/24 destek veren uzmanlarımız ile başlatın.

Nasıl yardımcı olabiliriz?

Randevu almak ister misiniz?

Sizi Arayalım