Panoramik Tomografi

Panoramik Tomografi Nedir?

Panoramik tomografi, üst ve alt çeneyi, dişleri, çene eklemlerini ve çevre yüz anatomisini tek bir iki boyutlu düzlemde gösteren geniş açılı bir dental görüntüleme yöntemidir. Odak düzlemi tomografisi prensibi ile çalışan bu sistemde, X-ışını kaynağı ve görüntü sensörü hastanın başı etrafında eş zamanlı olarak döner. Bu dönüş sırasında, çene kavisindeki yapılar net bir şekilde odak noktasına alınırken, odak alanının etrafındaki dokular bulanıklaşır ve anatomik yapıların üst üste binmesi engellenir.

Geleneksel ağız içi filmlerin aksine, görüntüleme kasedinin ya da sensörünün hastanın ağız içine yerleştirilmesine gerek kalmadan gerçekleştirilen bu işlem, hasta konforunu artırır. Özellikle ağız açmada kısıtlılık yaşayan, bulantı refleksi yüksek kişiler ve çocuk hastalar için kolaylık sağlar. Saniyeler süren tek bir tarama ile çene kemiğindeki kistler, gömülü 20 yaş dişleri, kemik kayıpları ve hatta boyun bölgesindeki kireçlenmeler gibi birçok durumu gösterebilir.

Panoramik Tomografi Hangi Hastalıkların Teşhisi İçin Kullanılır?

Panoramik tomografi, ağız, çene ve yüz bölgesini geniş bir açıyla tek bir görüntüde sunduğu için diş hekimliğinde ve çene cerrahisinde çok yönlü bir teşhis aracı olarak kullanılır. Ayrıca çene kemiklerinin bütününü, sinüs boşluklarını ve çene eklemlerini aynı anda görüntülemeyi sağladığı için hem yüzeysel diş problemlerinin, hem de kemik dokuda gelişen patojenlerin tespit edilmesine yardımcı olur.

Panoramik tomografi şu durumların teşhisi için kullanılır:

• Gömülü 20 yaş dişleri ve yanlış açıyla çıkan dişlerin tespiti
• Çene kemiği içerisinde gelişen kistler, ameloblastoma ya da osteosarkom gibi iyi huylu ve kötü huylu kitleler
• Gelişimsel kemik bozuklukları
• Diş eti hastalıklarına bağlı olarak gelişen yaygın ya da bölgesel çene kemiği kayıpları
• Kaza ya da darbe sonucu oluşan çene kemiği kırıkları ve diş kökü hasarları
• Temporomandibular eklem bozuklukları, eklem ankilozu ve eklem başı değişiklikleri
• Üst çene sinüslerinde oluşan enfeksiyonlar, kistler veya sinüs tabanı sarkmaları
• Diş kök uçlarında oluşan periapikal apseler ve kronik enfeksiyon odakları
• Tükürük kanallarında tıkanıklığa yol açan kireçlenmiş taş yapılarının varlığı
• Boyun bölgesinden geçen karotid arterlerdeki kireçlenmiş plakların (atrom) tespiti

Panoramik Tomografi Nasıl Çekilir?

Panoramik tomografi çekimi, hastanın herhangi bir ağrı duymadığı, oldukça hızlı ve pratik bir süreçtir. İşlem öncesinde görüntü kalitesini etkileyebilecek ve radyografide gölge oluşturabilecek küpe, kolye, gözlük, işitme cihazı, saç tokası ve hareketli protez gibi tüm metal ve aksesuarlar çıkarılır. Ardından hasta, cihazın orta kısmına ayakta ya da sandalyede dik bir pozisyonda yerleştirilir. Başın doğru açıda sabitlenmesi için hasta özel bir plastik ısırık çubuğunu ön dişleriyle hafifçe ısırır, şakak ve alın destekleri yardımıyla da başın çekim sırasında tamamen hareketsiz kalması sağlanır.

Konumlandırma tamamlandıktan sonra tarama işlemini başlatılır. Çekim sırasında cihazın dönen kolu, hastanın başının etrafında yarım daire çizecek şekilde yaklaşık 10 ila 20 saniye boyunca yavaşça döner. Bu esnada X-ışını kaynağı ve sensör eş zamanlı hareket ederek çene anatomisinin kesintisiz bir görüntüsünü kaydeder. Hastanın tek yapması gereken, çekim tamamlanana kadar hareketsiz kalmak ve normal bir şekilde nefes almaya devam etmektir.

Panoramik Tomografi Hangi Tıbbi Bölümlerde Kullanılır?

Panoramik tomografi, sunduğu geniş görüş alanı ve bütüncül değerlendirme imkanı sayesinde başta ağız ve çene sağlığıyla doğrudan ilgili diş hekimliği branşları olmak üzere, baş-boyun bölgesini ilgilendiren farklı tıp uzmanlıklarında da sıklıkla tercih edilen temel bir tanı aracıdır. 

Cihaz sadece dişlerin durumunu değil, çene kemiklerinin yapısını, sinüs boşluklarını, çene eklemlerini ve boyun anatomisinin bir kısmını da gösterir. Bu nedenle teşhis, tedavi planlaması ve ameliyat sonrası takip süreçlerinde multidisipliner bir rol oynar.

Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi

Gömülü 20 yaş dişlerinin çıkarılması, çene kırıklarının tespiti, kist ve tümör operasyonları öncesi anatomik yapının incelenmesi amacıyla kullanılır.

Ortodonti

Çarpık dişlerin ve çene dengesizliklerinin tespiti, sürmemiş dişlerin konumlanması ve tel tedavisi planlaması için tercih edilir.

Protetik Diş Tedavisi

Dental implant planlamasında kemik yüksekliğinin ve genişliğinin değerlendirilmesi ile çene kemiği kaybının analizi gerçekleştirilir.

Pedodonti

Süt ve daimi dişlerin gelişiminin, çene kemiği içindeki diş germlerinin ve olası gelişimsel eksikliklerin izlenmesini sağlar.

Periodontoloji

Diş eti hastalıklarına bağlı çene kemiği kayıplarının boyutunun değerlendirilmesinde kullanılır.

Kulak Burun Boğaz (KBB)

Maksiller sinüslerdeki kist, enfeksiyon ve dolulukların incelenmesi ile çene eklemi kaynaklı kulak-yüz ağrılarının ayırıcı tanısında faydalanılır.

Radyoloji ve Nöroloji

Yüz bölgesindeki travmaların ve boyun bölgesinden geçen karotid arterdeki kireçlenmelerin saptanmasına yardımcı olur.