Sakroiliak Eklem (Sakrum ve Koksiks Kemikleri) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Sakroiliak Eklem Nedir?

Boyun, sırt ve beldeki 24 adet omurun arasında diskler ve faset eklemler bulunur. Faset eklem iki omurun birbirine bağlanmasını sağlayan eklemlere verilen isimdir. Faset eklemler çift olarak omurlar arasında bulunurlar. Diskler ile birlikte faset eklemler, omurların hareketi sağlar ve omurların kaymasını engeller. 

Sakrum kemiğini oluşturan 5 omurun arasında ise disk ve faset eklem yoktur. Bu 5 omur birbirine kaynamış tek bir kemik şeklindedir. Sakroiliak eklem, sakrum adı verilen üçgen şeklindeki kemik ile kalçanın yan tarafında yer alan kemik arasında bulunan eklem noktasıdır. Sağda ve solda olmak üzere iki tane sakroiliak eklem bulunur. Sakroiliak eklem, vücudun üst kısmını alt kısmına bağlayan büyük bir yük taşıma ve transfer noktasıdır. Omurga, kalça ve bacaklar arasında yük aktarımı görevini üstlenir. Bu eklemler üzerine etki eden yüksek miktardaki basınca karşı gelebilmeleri için eklem çevresinde çok kuvvetli bağlar bulunur.

Sakroiliak eklemlerdeki hareket miktarı azdır. Sakroiliak eklem, güçlü bağlar ve ligamentlerle (kemikleri birbirine bağlayan fibröz bağ doku) desteklenir ve hareketi kısıtlamak için tasarlanmıştır. Ayrıca sakroiliak eklem, vücudun dengesini sağlamak için pelvisin stabilize edilmesine de katkıda bulunur.

Sakroiliak Eklem Disfonksiyonu

Sakroiliak eklem disfonksiyonu sağ tarafta, sol tarafta ya da ikisinde birden görülebilir. Bu eklemlerdeki hareketin bozulması sonucu orta çıkar ve ağrı ve hareket kısıtlılığı semptomlarıyla kendini gösterir. Sakroiliak eklem disfonksiyonun ortaya çıkmasına neden olan belli başlı durumlar vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir:

• Travma sonucu, yaralanma ya da kırılma 
• Aşırı kullanım sonucu
• Gebelik
• Skolyoz
• Romatizmal rahatsızlıklar ve sedef gibi otoimmün hastalıklar
• Gut hastalığı 
• İlerleyen yaş
• Biri diğerinden daha kısa olan bacak yapısı

Sakrum ve Sakroiliak Eklem Ağrısı

Ankilozan spondilit başta olmak üzere bazı romatizmal hastalıklar sakroiliak eklemleri etkilerler. Aşırı protein alımına bağlı olarak gelişen gut hastalığı, ayak ve bacaktaki küçük eklemler gibi sakroilyak eklemi de etkileyebilir. Osteoartrit veya spondiloz olarak adlandırılan kireçlenme süreci sakroilyak eklemlerdeki kıkırdak yapısını bozarak hareket ile ortaya çıkan ağrıları neden olabilir. Hamilelik döneminde artan yüklere bağlı olarak ağrılar görülebilir. Hamilelik döneminde sakroiliak eklem kaynaklı ağrılar görülebilir.

Bel ağrılarına benzer şekilde sakrum ve sakroilyak eklem ağrıları, kalça ve dizlere yayılım gösterebilir. Ağrılar akut veya kronik olabileceği gibi, tek veya çift taraflı olarak hissedilebilir.

Ankilozan Spondilit: Eklemlerde ve omurgada tutulum gösteren romatizmal bir hastalıktır. Genel olarak erken yaşta (40 yaş) ortaya çıkan bel ağrısı şeklinde bulgu verir. Yavaş yavaş artan, sinsi bir başlangıç gösterebilir. Ağrının hareketle azalıp, dinlenme sonrası artması tipiktir. Bu özelliğinin bir yansıması olarak gecenin 2. yarısında ve sabaha karşı ağrı ortaya çıkabilir. Yarım saat veya daha uzun süren sabah tutukluğu eşlik edebilir. Hastalık ilerledikçe omurga hareketleri kısıtlanabilir. 

Romatoid artrit, lupus ve diğer romatolojik hastalıklar da omurgayı ve sakroilyak eklemi tutarak ağrılara sebep olabilirler.

Kireçlenme: Eklemler arasında bulunan sinovyal sıvısının azalması kıkırdak hasarına ve hareket kaybına neden olur. Romatolojik tutulumdan farklı olarak daha ileri yaşlarda görülür. Ağrı dinlenme ile azalırken, hareket ile artar.

Koksidini (Kuyruk Sokumu Ağrısı): Koksidini, koksigodini, koksalji gibi tıbbi adlandırmaları bulunmaktadır. Sıklıkla kalça üzerine ani düşmeler sonucu oluşan ezilme ve kırıklara bağlı olarak ağrı gelişir. Her biri basit olan tekrarlayan travmalar da koksidini sebebi olabilir. İltihaplanma, tümörler ve benzeri sebepler daha az sıklıkla kuyruk sokumu ağrısı etkenidir.