Palm Yağı Nedir? Palm Yağı Zararlı mı?

Palm Yağı Nedir?

Palm yağı, tropikal bölgelerde yetişen yağ palmiyesinin meyvesindeki etli bölümden elde edilen bitkisel bir yağdır. Ülkemizde palmiye yağı olarak da bilinir. Gıdalarda kullanılmadan önce çoğunlukla rengini, tadını ve kokusunu değiştiren işlemlerden geçirilir. Bu işlemlere rafinasyon denir.

Ham palm yağı turuncuya çalan kırmızı renktedir. Rengini, karotenoid adı verilen doğal renk maddelerinden alır. Rafine edildiğinde bu renk açılır. Bu nedenle paketli gıdalarda kullanılan palm yağı, ham haliyle aynı renkte olmayabilir.

Oda sıcaklığında yarı katı olan palm yağının bu özelliği doğal yapısından kaynaklanır. Yarı katı olması, trans yağ olduğu anlamına gelmez. Palm yağı ile trans yağ aynı şey değildir.

Palm Yağının Besin İçeriği Nasıldır?

Palm yağının yaklaşık yarısı doymuş yağlardan oluşur. Diğer yarısında doymamış yağlar bulunur. Bitkiden elde edilmesi, doymuş yağ miktarının düşük olduğu anlamına gelmez.

Diğer yemeklik yağlar gibi palm yağının da 1 gramı yaklaşık 9 kalori sağlar. Aynı miktarda zeytinyağı veya ayçiçeği yağı da benzer kalori içerir. Yağın türünü değiştirmek, kullanılan miktar aynı kaldığında alınan kaloriyi belirgin biçimde azaltmaz.

Palm Yağı Hangi Besinlerde Bulunur?

Palm yağı bisküvi, gofret, sürülebilir kakaolu ürünler ve hazır hamur işlerinde bulunabilir. Ancak bu ürünlerin hepsinde kullanılmaz. Bir üründe hangi yağın bulunduğunu anlamak için ambalajındaki içindekiler listesine bakmak gerekir.

Palm yağı bulunabilen ürünler şunlardır:

• Bisküvi ve gofretler
• Paketli kekler ve bazı hazır hamur işleri
• Sürülebilir kakaolu ve fındıklı ürünler
• Bazı margarinler ve pastacılık yağları
• Bazı hazır noodle çeşitleri
• Bazı dondurulmuş tatlılar ve atıştırmalıklar
• Bazı bebek ve devam mamaları

İçindekiler listesinde palm yağı, palmiye yağı, palm olein veya palm stearin gibi adlarla karşılaşılabilir. Palm çekirdeği yağı ise aynı bitkiden elde edilen farklı bir yağdır. Etikette yağın adı yazsa da üründeki miktarı her zaman belirtilmeyebilir.

Gıdalarda Palm Yağı Neden Kullanılır?

Gıdalarda palm yağı kıvam vermek, kremaların kolay sürülmesini sağlamak ve hamur işlerinde istenen dokuyu oluşturmak için kullanılır. Yaygın olarak bulunması ve üretim maliyetini düşürebilmesi de tercih edilmesinde etkilidir.

Palm yağının gıda üretiminde kullanılma nedenleri şunlardır:

• Ürüne istenen kıvamı vermesi
• Kremaların kolay sürülmesini sağlaması
• Hamur işlerinin dokusunu etkilemesi
• Yaygın olarak bulunması
• Üretim maliyetini düşürebilmesi

Palm Yağı Zararlı mı?

Palm yağı, doymuş yağ oranı yüksek olduğu için fazla tüketildiğinde LDL kolesterolü yükseltebilir. LDL, günlük dilde 'kötü kolesterol' olarak bilinir. Kandaki yüksekliği kalp ve damar hastalıkları açısından önemlidir. Bu nedenle palm yağı tüketimi, gün boyunca yenilen diğer besinlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Araştırmalarda palm yağı, doymuş yağ oranı daha düşük bitkisel yağlarla karşılaştırılmıştır. Bazı çalışmalarda palm yağı tüketen gruplarda LDL kolesterol daha yüksek bulunmuştur. Ancak bu bulgular, tek sefer palm yağı içeren bir ürün yemenin kalp hastalığına yol açtığını göstermez.

Beslenmede doymuş yağların bir bölümünü doymamış yağ kaynaklarıyla değiştirmek, LDL kolesterolün kontrolüne yardımcı olabilir. Örneğin her gün yenilen kremalı bisküvinin yerine meyve ve az miktarda tuzsuz kuruyemiş seçilebilir. Kuruyemişi bisküviye ek olarak yemek ise alınan kaloriyi artırır.

LDL kolesterol yüksekliği varsa tereyağı, yağlı etler, peynir ve hamur işleri gibi diğer doymuş yağ kaynaklarına da dikkat edilmelidir. Sadece palm yağını azaltmak yeterli olmayabilir. Kolesterol için ilaç kullanılıyorsa beslenme değişikliği gerekçesiyle ilaç bırakılmamalıdır.

Palm Yağı Kanser Yapar mı?

Bir ürünün palm yağı içermesi, kanser yaptığı anlamına gelmez. Oluşan bu kaygının nedeni, yağın yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında oluşabilen bazı maddelerdir. Bu maddelerin üründe ne kadar bulunduğu ve ne sıklıkla tüketildiği sağlık riskini etkiler.

Yüksek sıcaklıkta işleme sırasında oluşabilen maddeler şunlardır:

• Glisidil esterleri: Sindirim sırasında glisidole dönüşebilir. Glisidol, hücrelerin genetik yapısına zarar verebilir ve hayvan çalışmalarında kansere yol açtığı gösterilmiştir.
• 3-MCPD esterleri: Sindirim sırasında 3-MCPD'ye dönüşebilir. Hayvan çalışmalarında bu maddenin özellikle böbreklere zarar verebildiği gösterilmiştir.

Benzer maddeler, ayçiçeği yağı ve soya yağı gibi diğer rafine bitkisel yağlarda da oluşabilir. Palm yağında miktarları daha yüksek olabildiğinden üretim sırasında azaltılmaları önemlidir. Bunun için yağın işlenme koşulları düzenlenir ve üründeki miktarlar ölçülür.

Etikette bu maddelerin miktarı yazmaz. Bu yüzden yalnızca yağın adına bakarak bir ürünün riskini belirlemek mümkün değildir. Tüketici açısından uygulanabilir adım, kızartma ve paketli hamur işlerini daha seyrek tüketmek ve porsiyonlarını küçültmektir.

Palm Yağı İçeren Ürünlerin Etiketi Nasıl Okunur?

Palm yağı içeren ürünlerde önce içindekiler listesi, ardından besin değerleri okunmalıdır. İçindekiler listesi kullanılan yağın adını, besin değerleri ise toplam yağ ve doymuş yağ miktarını gösterir. İki ürünü karşılaştırırken ikisinin de 100 gram için verilen değerlerine bakılmalıdır.

Etikette kontrol edilecek bilgiler şunlardır:

• Kullanılan yağların adları
• 100 gramdaki toplam yağ ve doymuş yağ miktarı
• Şeker ve tuz miktarı
• Paketin toplam ağırlığı
• Bir defada tüketilecek miktar

Örneğin 100 gramında 12 gram doymuş yağ bulunan bir bisküvinin 25 gramı, 3 gram doymuş yağ içerir. Başka bir bisküvinin 100 gramında 8 gram doymuş yağ varsa aynı 25 gramlık porsiyondan 2 gram alınır.

Paketin tamamı yenilecekse yalnızca etikette önerilen porsiyona bakmak yanıltıcı olabilir. Örneğin 100 gramlık bir paket, 25 gramlık dört porsiyon içerir. Tamamı yenildiğinde porsiyon için yazılan yağ, şeker ve kalori miktarlarının dört katı alınır.

Ön yüzde 'palm yağı içermez' yazıyorsa yerine hangi yağın kullanıldığı kontrol edilmelidir. Tereyağı veya Hindistan cevizi yağı kullanılan bir ürün de fazla doymuş yağ içerebilir. Ayrıca bu ifade, ürünün şekerinin ya da kalorisinin düşük olduğunu göstermez.

Palm Yağı Yerine Hangi Yağlar Tercih Edilebilir?

Günlük yemeklerde palm yağı yerine zeytinyağı, kanola veya ayçiçeği yağı gibi doymamış yağ oranı yüksek seçenekler tercih edilebilir. Zeytinyağı salatalarda ve birçok ev yemeğinde kullanılabilir. Ancak yağın türü değişse de kullanılan miktara dikkat edilmelidir.

Ara öğünlerde bisküvi veya kek yerine meyve ve sade yoğurt gibi seçeneklere yer verilebilir. Kuruyemiş, zeytin ve avokado gibi sağlıklı yağ kaynakları da tüketilebilir. Yağ içerdikleri için bu besinlerde de porsiyon önemlidir.

Kızartma yapılacaksa yağ duman çıkarana kadar ısıtılmamalı ve kullanılmış yağ tekrar tekrar kullanılmamalıdır. Başka bir yağ seçmek, sık kızartma tüketmenin etkilerini ortadan kaldırmaz. Fırında pişirme veya buğulama gibi yöntemlerle daha az yağ kullanmak mümkündür.

Çocuklarda Palm Yağı Tüketimine Nasıl Yaklaşılmalı?

Çocuklarda palm yağı tüketimini azaltmanın pratik yolu, paketli bisküvi, gofret ve kekleri daha seyrek sunmaktır. Ara öğünlerde yaşına uygun meyve ve sade yoğurt gibi seçeneklere yer verilebilir. 'Palm yağı içermez' yazan atıştırmalıklar da yağ ve şeker bakımından yüksek olabilir.

Bebek mamalarındaki yağlar ise bebeğin beslenme ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde bir araya getirilir. Etikette palm yağı görülmesi, mamayı bırakmak için yeterli bir gerekçe değildir. Mama, evde hazırlanan bir karışımla değiştirilmemelidir. Mama seçimiyle ilgili sorular çocuk hekimiyle görüşülmelidir.

Palm Yağı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Palm Yağı ile Palmiye Yağı Aynı mı?

Palm yağı ve palmiye yağı aynı yağ için kullanılan iki addır. Yağ palmiyesinin meyvesinden elde edilir. Gıda etiketlerinde her iki adla da karşılaşılabilir.

Palm Yağı ile Palm Çekirdeği Yağı Aynı mı?

İki yağ aynı değildir. Palm yağı meyvenin etli bölümünden, palm çekirdeği yağı çekirdeğinden elde edilir. Palm çekirdeği yağının doymuş yağ oranı daha yüksektir.

Palm Olein ve Palm Stearin Nedir?

Palm olein ve palm stearin, palm yağının ayrıştırılmasıyla elde edilen iki bölümüdür. Palm olein daha sıvı, palm stearin daha katıdır. Üreticiler, üründe istedikleri kıvama göre bunları kullanır.

Palm Yağı Trans Yağ mıdır?

Palm yağı trans yağ değildir. Ancak bir ürünün palm yağı içermesi, o üründe hiç trans yağ bulunmadığını da göstermez. Üründeki diğer yağlar ve yağların nasıl işlendiği de önemlidir.

Günlük Ne Kadar Palm Yağı Tüketilebilir?

Palm yağı için herkese uygun tek bir miktar yoktur. İki yaş üzerindekilerde doymuş yağların günlük enerjinin yüzde 10'unu aşmaması önerilir. Günlük 2.000 kalori için bu, yaklaşık 22 gram doymuş yağdır. Bu sınır, yalnızca palm yağından değil, tüm besinlerden alınan doymuş yağ için geçerlidir.

Palm Yağı Kilo Aldırır mı?

Palm yağı fazla tüketildiğinde alınan kaloriyi artırır. Uzun süre ihtiyaçtan fazla kalori almak kilo artışına yol açabilir. Palm yağı içermeyen ama yağ ve şeker miktarı yüksek ürünler de fazla tüketildiğinde kilo kontrolünü zorlaştırabilir.

Palm Yağı İçermeyen Her Ürün Sağlıklı mı?

Hayır. Palm yağı kullanılmayan bir üründe başka doymuş yağ kaynakları, fazla şeker veya tuz bulunabilir. Sağlıklı bir seçim yapmak için ürünün tamamını ve ne kadar tüketileceğini değerlendirmek gerekir.

Palm Yağı İçeren Bir Ürün Yedikten Sonra Ne Yapılmalı?

Tek seferlik tüketim nedeniyle özel bir test veya 'detoks' uygulaması gerekmez. Önemli olan bu tür ürünleri ne kadar ve ne sıklıkla yediğinizdir. Sık tüketiliyorsa porsiyonları küçültmek ve bazı günler başka atıştırmalıklar seçmek yararlı olur.