Kabakulak Nedir? Kabakulak Belirtileri ve Kabakulak Tedavisi

Kabakulak Nedir?

Kabakulak, tükürük bezlerinin enflamasyonu ile belirgin olan akut viral bir enfeksiyondur. Genellikle başka bir sağlık sorunu olmadan iyileşir. Ancak, beyin zarı ve beynin iltihaplanmasına yol açabilen meningoensefalit gibi durumlarla ilişkili olabileceği için hala önemlidir. Kabakulak, genellikle okul çağındaki çocuklarda görülen bulaşıcı bir virüs hastalığıdır.

Hastalığın en sık gözlendiği yaşlar 5-9 yaş arasıdır. MMR aşısı hastalığı önlemektedir. Kabakulak olan kimselerin bulaşı önlemek adına, şişmenin başlamasından sonra dokuz gün kadar başkalarından uzak durmaları gerekir.

İşitme kaybı gibi ciddi sorunlar kabakulakta çok nadir görülür. Virüs, klinik hastalığın başlangıcından itibaren 2 hafta boyunca idrarla atılır.  Hastalık bir süre sonra kendi kendine geçer. Günümüzde çocukluk çağında yapılan kabakulak aşısı sayesinde hastalık tüm dünyada çok büyük oranda önlenmiştir.

Kabakulak belirtileri arasında en belirgin olanı tükürük bezlerinin şişmesidir. Ancak hastaların çoğunda hiçbir belirti olmaz ya da belirtiler çok hafiftir. Virüs bulaştıktan sonra iki üç hafta sonra belirtiler ortaya çıkar.

Belirtiler 

• Yanakların şişmesine neden olan şişmiş tükürük bezleridir. Kulağa yakın olan tükrük bezlerinden biri veya her ikisi (yanakların içinde, çene kemiğinin yanında, kulakların alt kısmında) en çok etkilenen bezlerdir
• Çiğneme veya yutma sırasında ağrı
• Ateş
• Baş ağrısı
• Kas ağrıları
• Zayıflık ve yorgunluk
• İştahsızlık

Eğer çocuğunuzda bu belirtiler varsa vakit geçirmeden doktorunuza başvurun. Kabakulak virüsü bulaştıktan 9 gün sonra diğer kişilere bulaşabilir. Kabakulak özellikle ergenlik çağından sonra hastalığa yakalanan kimselerde genel olarak çok şiddetli seyreder.

Kabakulak Teşhisi Nasıl Konur?

Hekimin yapacağı fizik muayene, belirtilerin değerlendirilmesi ve virüsün varlığını saptamak için kan örneğinin laboratuvarda incelenmesi ile konur.

Kabakulak Nasıl Tedavi Edilir?

Kabakulağın tedavisi yoktur. Tedavi şikayetleri gidermeye yöneliktir; basit ağrı kesiciler ağrı ve ateşi düşürebilir. Hasta tat alamaz ama yine de acı, ekşi, tatlı, tuzlu keskin tatlardan uzak durulması gerekir. Ağrı kesiciler verilebilir ve istirahat gereklidir.

Şişen bezlerin üzerine ılık ve soğuk paketler konması ağrıyı azaltabilir. 5-6 gün en geç 1 hafta içinde hastalık kendi kendine geçer. Kabakulak hastalarının şişmenin başlamasından itibaren dokuz gün süreyle çocuk bakım merkezlerinden, okul ve iş yerlerinden uzak durmaları gerekir.

Kabakulaklı insanlar genellikle hastalığı bulaştırmaz. Belirti ve semptomların ortaya çıkmasından yaklaşık beş gün sonra güvenle işe ya da okula geri dönebilirler.

Kabakulağın salgı bezlerini tutan bir virüs olduğundan %20 oranında ansefalit yani beyin iltihabı, pankreası tutup iltihabını yani pankreatit yapabilir.

Testislerde ve yumurtalıklarda orşit denilen enfeksiyona neden olabilir. Orşit kısırlığa yol açabilen ciddi bir durumdur. Bu nedenle bu hastalıklar oluşmuşsa mutlaka tedavi edilmelidir.

Kabakulak geçiren bir hasta eğer aşırı kusuyorsa, aşırı baş ağrısı, karın ağrısı varsa ve yumurtalıklarda şişlik, kızarıklık ağrı varsa acil doktora başvurması gereklidir. Çocuğunuz kabakulak olduysa ve ilk doktora başvurma sonrası şu belirtiler için yakın takipte olun:

• 39°C veya daha yüksek ateş
• Yeme veya içmede zorluk
• Bilinç bulanıklığı veya oryantasyon bozukluğu
• Karın ağrısı
• Erkeklerde testislerin ağrıması ve şişmesi

Kabakulak Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?

Ülkemizde kabakulak aşısı 12. Ayın sonunda ve ilköğretim birinci sınıfta üçlü aşı olarak uygulanır. Bu aşı kızamık, kızamıkçık ve kabakulak hastalıklarına karşı koruyucudur.