Üretra Darlığı Nedir? Üretra Darlığı Belirtileri ve Tedavisi

Üretra, idrarın vücuttan dışarı taşınmasına izin veren, penisin ucu ile mesane arasındaki bağlantı borusudur. Üretral striktür (üretra darlığı) idrarın mesaneden çıkarak rahat bir şekilde dışarı atılamamasına ve dolayısıyla idrarın mesanede birikmesine, mesanenin tam olarak boşaltılamamasına neden olur.

Darlık üretranın ve çevresindeki dokunun yaralanması veya zedelenmesi nedeniyle oluşmaktadır. Nasıl ki cildimizde olan yaralanmalarda bir gerilme ve yaralanan yerde kalınlaşma oluşuyorsa, benzeri şekilde üretra yaralanmalarında da bir gerilme ve kalınlaşma olmaktadır. Bu gerilme ve kalınlaşma, üretranın ince boşluğunu tıkadığında idrar üretradan geçemez ve bu nedenle mesanede birikir.

Travmalar, prostat kanseri için yapılan radyoterapi gibi kimi tıbbi uygulamalar, bu bölgede yapılan kimi cerrahi operasyonlar ve belsoğukluğu gibi bazı enfeksiyonlar üretra darlığına neden olabilmektedir.

Darlıklar mesane ile penisin ucu arasında bir kaç milimetre ile birkaç santimetre arasında değişen bir uzunluğa sahip olabilir.

Mesanenin boşalmasının bozulması, mesanede sürekli bir doluluk hissi yaratmakla beraber, üretradaki darlık sebebiyle idrarın tam ve rahat tahliyesi gerçekleşemez. Bu nedenle ortaya çıkan kimi belirtiler şunlardır:

• Zayıf idrar akışı
  
• İdrar yaparken ağrı
• Sürekli idrara sıkışıkmış gibi hissetmek

Mesane boşalması bozulduğu zaman, mesanede daha fazla idrarın biriktirilebileceği boşluk kalmaz fakat böbreklerde idrar üretimi devam eder.

Hastalığın ilerlediği durumlarda böbreklerde üretilen idrar mesaneye dolamayacağı için kendisini taşıyan tüp olan üreterlerde birikir, ilerleyen dönemlerde ise böbrek havuzcuklarında genişlemeye neden olarak böbrek hasarı yaratabilir.

Bunun yanı sıra, idrarın dışarı atılamaması nedeniyle sistit gibi idrar yolu enfeksiyonları ciddi sorunlara neden olabilir ve prostatit gibi enfeksiyonlar ortaya çıkabilir.

Üretra darlığı tanısı detaylı bir tıbbi öykünün ardından yapılacak fizik muayene ve ek olarak bazı endoskopik ve/veya radyolojik tetkikler eşliğinde konulabilir.

Tanı amacıyla sık kullanılan yöntemlerden biri endoskopik incelemelerdir. Hekim, lokal anestezi içeren kayganlaştırıcı bir jel eşliğinde, ucunda kamera bulunan bir hortum veya boruyu penis ucundan üretraya doğru ilerleterek mesaneye kadar üretranın içini inceler ve darlık ile buna neden olan faktörleri tespit eder. Bu işleme sistoskopi adı verilir.

Radyolojik tetkiklerden en sık kullanılanı ise temelde üretranın içerisinden röntgen altında farkedilebilen bir ilacın geçirilmesi prensibine dayanan üretrogram tekniğidir. İlacın geçişi esnasında üretranın hangi bölgesinde ne kadar darlık olduğu ve üretranın anatomik şekli tespit edilebilir.

Üretral darlık nedeniyle idrarın mesane içerisinde kalmasının yaratabileceği acil durumlarda, idrar sondası veya mesanenin cilt üzerindeki izdüşümü üzerinden bir kateter yerleştirilmesi (suprapubik kateter) işlemleri ile mesane boşaltılarak acil durum giderilir ve hasta rahatlatılır.

Üretra darlığının varlığı ortaya konduktan sonra, bu durumun giderilmesine yönelik cerrahi işlemler uygulanabilir.

Cerrahi işlemlerin içerisinde sık uygulanan yöntemlerden biri “üretrotomi” adı verilen üretranın genişletilmesidir. Uygun olan hastalarda bu yöntem lazer veya mekanik olarak darlık olan kısmın genişletilmesi ile yapılır.

Üretrotomi için uygun olmayan veya üretrotomi ile başarı sağlanamayan hastalarda ise üretroplasti adı verilen açık cerrahi ile darlığın nedeni ortadan kaldırılır ve üretra genişletilir. Kimi durumlarda üretranın tamir edilebilmesi için çevre dokulardan faydalanılabilir.