Uyluk Neresi? Uyluk Kemiği Nerede Bulunur?

Uyluk Neresi?

Uyluk, bacağın kalça ekleminden diz eklemine kadar uzanan bölümüdür. Günlük dilde 'üst bacak' olarak da adlandırılır. Önden bakıldığında kasık kıvrımının aşağısında, arkadan bakıldığında ise kalçanın altında yer alır. Hem sağ hem sol bacakta birer uyluk bulunur.

Uyluk denildiğinde yalnızca bacağın ön yüzü anlaşılmamalıdır. Bu bölgenin ön, arka, iç ve dış tarafları vardır. Örneğin iç uyluk, iki bacağın birbirine bakan tarafıdır. Arka uyluk ise kalçanın altından dizin arkasına doğru uzanır.

Bölgenin içinde kemik, kas, damar ve sinirler bir arada bulunur. Bu nedenle uyluk bir kemiğin ya da tek bir kasın adı değildir. Uyluk kemiği, bu bölgeyi oluşturan yapılardan biridir.

Uyluk Kemiği Nerede Bulunur?

Uyluk kemiği, kalça ile diz arasındaki kasların içinde bulunur. Tıbbi adı femurdur ve her uylukta bir tane vardır. Üst ucundaki yuvarlak baş, leğen kemiğindeki yuvaya oturarak kalça eklemini oluşturur. Uzun gövdesi aşağıya, dize doğru uzanır.

Femurun alt ucu, kaval kemiği ve diz kapağıyla eklemleşir. Böylece diz ekleminin yapısına katılır. Kaval kemiği dizin altında devam ederken femur dizin üstünde kalır. İki kemik aynı yapının farklı adları değildir.

Uyluk kemiği, vücudun en uzun kemiğidir. Çevresinde kalın kas dokusu bulunduğu için gövdesi, kaval kemiğinin ön yüzü gibi cildin hemen altında kolayca hissedilmez. Uzunluğu kişinin boyuna ve vücut yapısına göre değişir.

Uyluk Kemiğinin Yapısı Nasıldır?

Uyluk kemiğinin üst ucu kalça hareketlerine, alt ucu diz hareketlerine katılır. Aradaki uzun gövde ise bu iki bölge arasında uzanır. Kemiğin yüzeyindeki bazı çıkıntılar, kasların ve tendonların tutunmasını sağlar.

Uyluk kemiğinin başlıca bölümleri şunlardır:

• Kalça eklemindeki yuvaya yerleşen yuvarlak femur başı
• Femur başını gövdeye bağlayan dar femur boynu
• Uyluk boyunca uzanan femur gövdesi
• Kaval kemiği ve diz kapağıyla temas eden alt uç

Femurun bölümleri, kemikle ilgili bir sorunun yerini tarif ederken de kullanılır. Örneğin femur boynu kırığı kalçaya yakın bölgededir. Femur gövde kırığı ise kemiğin uzun orta kısmını etkiler. İkisi de aynı kemikte oluşsa da yaralanmanın yeri farklıdır.

Uyluk Kemiği Ne İşe Yarar?

Uyluk kemiği, ayakta dururken ve hareket ederken vücut ağırlığının taşınmasını sağlar. Kalçadan gelen yük, femur üzerinden dize ve alt bacağa aktarılır. Kemiğin sağlam yapısı, kasların hareket oluşturmak için kullanabileceği bir destek sunar.

Femurun temel görevleri şunlardır:

• Vücut ağırlığının taşınmasına katkı sağlar.
• Kalça ve diz eklemlerinin kemik yapısında yer alır.
• Kasların ve tendonların tutunabileceği yüzeyler sağlar.
• Kaslarla birlikte çalışarak yürüme, koşma ve ayağa kalkmayı sağlar.

Kemik tek başına hareket etmez. Kaslar kasıldığında tendonlar aracılığıyla kemiği çeker ve eklemlerde hareket oluşur. Dolayısıyla bir adım atarken femur, çevresindeki kaslar ve eklemler birlikte çalışır.

Uyluk Kasları Nelerdir?

Uyluk kasları, bulundukları yere göre ön, arka ve iç gruplarda ele alınır. Bu grupların görevleri birbirini tamamlar. Dizin bükülmesi veya düzleştirilmesi ile bacağın yana hareketi sırasında farklı kaslar devreye girer.

Uyluktaki başlıca kas grupları şunlardır:

• Ön taraftaki kuadriseps kasları dizi düzleştirir ve oturulan yerden kalkmaya yardımcı olur.
• Arka taraftaki hamstring kasları dizi büker ve bacağın kalçadan geriye hareketine katkı sağlar.
• İç taraftaki adduktör kaslar bacağın vücudun orta hattına yaklaşmasını sağlar.

Uylukta bu grupların dışında sartorius gibi kaslar da bulunur. Kasların bir kısmı kalça ve diz eklemlerinin ikisini birden etkiler. Bu nedenle görevleri yalnızca diz hareketleriyle sınırlı değildir.

Koşarken ya da hızla yön değiştirirken arka uyluk kaslarına yük biner. Bu kasların aşırı gerilmesiyle gelişen hamstring sakatlığı, arka uylukta ani ağrıya ve hareket güçlüğüne yol açabilir. Ancak her arka uyluk ağrısı kas yaralanması anlamına gelmez.

Uyluk ile Baldır Nasıl Ayırt Edilir?

Uyluk dizin üstünde, baldır ise dizin altında ve alt bacağın arka tarafındadır. İki bölgeyi ayırırken temel sınır diz eklemidir. Kalçadan dize uzanan bölüm uyluk, dizin arkasından ayak bileğine doğru uzanan kaslı bölüm baldır olarak tanımlanır.

Uyluğun kemiği femurdur. Alt bacakta ise tibia ve fibula adı verilen iki kemik bulunur. Baldırın belirgin kasları gastroknemius ve soleustur. Bu kaslar parmak ucuna yükselme gibi hareketlerde çalışır. Dolayısıyla baldır ağrısı ile uyluk ağrısı farklı bölgelerde hissedilir.

Uyluk Kasları ve Kemiği Nasıl Korunur?

Düzenli hareket, uyluk kaslarının gücünü ve kemik sağlığını destekler. Yürüyüş ve kişinin durumuna uygun direnç egzersizleri bu amaçla kullanılabilir. Kasların güçlenmesi, günlük hareketleri daha rahat yapmaya ve dengenin korunmasına katkı sağlar.

Egzersize ısınarak başlamak ve yükü kademeli artırmak, kasların zorlanmasını azaltmaya yardımcı olur. Hareketleri doğru teknikle yapmak ve ağrıya rağmen zorlamamak önemlidir. Uzun süre oturuyorsanız gün içinde hareket molaları verebilirsiniz.

Düşmelerden korunmak da kemik sağlığının bir parçasıdır. Evde takılmaya yol açabilecek eşyaları kaldırmak ve kaygan zeminlerde dikkatli olmak özellikle denge sorunu yaşayan kişiler için önem taşır.

Hareket etmenin faydaları kas gücüyle sınırlı değildir. Uygun egzersizler dengeyi ve kemik sağlığını da destekler. Eğer kemik erimesi, yakın zamanda geçirilmiş kırık veya devam eden eklem ağrısı varsa egzersiz seçimi hekim ya da fizyoterapistle yapılmalıdır.

Uyluk Bölgesindeki Hangi Şikayetler Değerlendirilmelidir?

Uylukta ağrı, şişlik, morarma veya uyuşma olduğunda şikayetin yeri ve başlangıç şekli önemlidir. Ani bir hareketin ardından başlayan kas ağrısı ile düşme sonrasında gelişen şiddetli ağrı aynı şekilde değerlendirilmez. Ağrı tek başına sorunun kemikten kaynaklandığını göstermez.

Eğer düşme ya da darbe sonrasında bacağın üzerine basılamıyorsa, belirgin şekil bozukluğu varsa veya ağrı çok şiddetliyse acil değerlendirme gerekir. Femur kırığı böyle belirtilerle ortaya çıkabilir. Yaralı bacağı zorlayarak yürümeye çalışmamak gerekir.

Tek bacakta yeni gelişen ağrılı şişlik ve kızarıklık da gecikmeden değerlendirilmelidir. Bu belirtilere nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa 112 aranmalıdır. Travma olmadan süren ya da tekrarlayan ağrı için de muayene planlanmalıdır.

Uyluk Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Uyluk ile Üst Bacak Aynı Yer Midir?

Uyluk, günlük dilde üst bacak olarak adlandırılan kalça ile diz arasındaki bölgedir. Bu ifade yalnızca ön taraftaki kasları değil, bölgenin ön, arka, iç ve dış yüzlerinin tamamını kapsar.

Uyluk Kemiği ile Femur Aynı Şey Midir?

Femur, uyluk kemiğinin tıbbi adıdır. Her iki ifade aynı kemiği tanımlar. Ancak uyluk sözcüğü tek başına kullanıldığında kemiği değil, kaslar ve diğer dokularla birlikte kalça ile diz arasındaki bölgeyi anlatır.

Uyluk Kemiği Kalça Kemiği Midir?

Uyluk kemiği ile kalça kemiği farklı yapılardır. Femurun yuvarlak başı, leğen kemiğindeki yuvaya oturur ve bu birleşme kalça eklemini oluşturur. Birbirleriyle eklem yaptıkları için hareket sırasında birlikte çalışırlar.

Uylukta Kaç Kemik Bulunur?

Her uylukta bir femur bulunur. Vücutta toplam iki uyluk kemiği vardır. Diz kapağı olan patella dizin önünde yer alır. Tibia ve fibula ise dizin altındaki alt bacak kemikleridir.

Uyluk Kemiği Ağrısı Nasıl Anlaşılır?

Ağrının yerine bakarak kemik ağrısını kas ya da sinir kaynaklı ağrıdan kesin olarak ayırmak mümkün değildir. Hekim ağrının başlangıcını, hareketle ilişkisini ve eşlik eden bulguları değerlendirir. Kemik yaralanmasından şüphelenilirse röntgen gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulur.