Acıbadem Logo

Anüri Nedir? Neden Olur ve Nasıl Tedavi Edilir?

Anüri, idrar üretiminin ileri derecede azalması veya idrar çıkışının neredeyse tamamen durmasıdır. Şiddetli sıvı kaybı, akut böbrek hasarı ve idrar yolu tıkanıklıkları gibi nedenlerle gelişebilir. Tanı için kan ve idrar testleri ile görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Bazı durumlarda tıkanıklığın giderilmesi veya diyaliz gerekebilir.

Anüri Nedir?

Anüri, böbreklerde idrar oluşumunun çok fazla azalması veya idrarın mesaneye ulaşmaması nedeniyle günlük idrar miktarının yok denecek kadar düşük kalmasıdır. Sağlıklı bir yetişkinde gün boyunca belirli miktarda idrar üretilirken anüri geliştiğinde idrar çıkışı ciddi ölçüde kısıtlanır. İdrar miktarının azalmasıyla seyreden oligüri, anüriden farklı olarak idrar üretiminin tamamen durmadığı bir tabloyu tanımlar.

Anüri, böbrek dokusunu etkileyen hastalık ya da idrarın vücuttan atılmasını engelleyen tıkanıklık sonucunda ortaya çıkabilir. İdrar yapamama veya idrar miktarında belirgin azalma fark edildiğinde altta yatan nedenin belirlenmesi için gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerekir.

Anüri Neden Olur?

Anüri, böbreklerin idrar üretimini etkileyen hastalıklar, dolaşım bozuklukları veya idrar yollarındaki tıkanıklıklar nedeniyle ortaya çıkabilir. İdrar üretiminin azalması, vücuttaki sıvı ve atık madde dengesinin bozulmasına yol açabilir. Neden olan etkenler kişiden kişiye değişebildiği için altta yatan sorunun belirlenmesi gerekir.

Anüriye yol açan başlıca nedenler şunlardır:

  • Böbreklerin işlevlerine yeterince yerine getirememesi

  • Şiddetli sıvı kaybı

  • Böbrek taşları veya idrar yollarında baskıya neden olan oluşumlar

  • Ağır kan kaybı ve ciddi tansiyon düşüklüğü

  • Ağır enfeksiyonlar, dolaşım bozuklukları ve bazı ilaçlar nedeniyle böbreklerin işlevlerinin kısa sürede bozulması

  • Sepsis gibi ağır enfeksiyonlar

Anüri Nasıl Olur?

Normal koşullarda böbrekler kanı süzer, atık maddeler ve fazla su idrarın temel bileşenlerini oluşturur. İdrar, üreter adı verilen kanallar aracılığıyla mesaneye taşınır ve idrar yapma sırasında üretradan dışarı atılır. Bu sürecin herhangi bir aşamasında ciddi bir sorun gelişmesi, idrar çıkışının azalmasına veya durmasına neden olabilir.

Böbreklere ulaşan kan miktarı azaldığında böbrekler idrar üretimini azaltabilir. Ağır sıvı kaybı, ciddi kan kaybı veya şok bu mekanizmayla anüriye yol açabilir. Böbrek dokusunun doğrudan hasar görmesi durumunda ise kanın süzülmesi ve idrar oluşturulması bozulabilir. Bu tablo akut böbrek hasarı ile ilişkili olabilir.

Bir diğer mekanizma, idrarın oluşmasına rağmen dışarı atılamamasıdır. İdrar yolu tıkanıklığı nedeniyle idrar akışı engellenebilir ve tıkanıklığın yerine ve şiddetine bağlı olarak böbrek işlevleri etkilenebilir.

İdrar retansiyonu geliştiğinde ise mesanede bulunan idrar tamamen veya kısmen boşaltılamaz. Kişi idrar yapma ihtiyacı hissetmesine rağmen idrar çıkaramayabilir, alt karında dolgunluk ve ağrı görülebilir. Bu durum böbreklerde idrar üretiminin azalmasından farklıdır. Dolayısıyla anüri şüphesinde yalnızca idrar yapılıp yapılmadığı değil, mesanenin dolu olup olmadığı ve böbreklerin idrar üretme durumu da değerlendirilmelidir.

Anüri Nasıl Teşhis Edilir?

Anüri tanısında öncelikle idrar çıkışındaki azalmanın ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve eşlik eden belirtiler değerlendirilir. Kişinin sıvı alımı, kusma veya ishal öyküsü, kullandığı ilaçlar, mevcut böbrek hastalıkları ve idrar yolu sorunları hakkında bilgi alınır. Fizik muayenede sıvı kaybı, şişlik, tansiyon değişiklikleri ve mesane doluluğu gibi bulgular incelenir.

Tanı sürecinde aşağıdaki testlerden yararlanılabilir:

  • Kan testleri: Kreatinin ve üre düzeyleri incelenerek böbrek fonksiyonları değerlendirilir. Önceki sonuçlarla karşılaştırma yapılması, yeni gelişen böbrek hasarının anlaşılmasına yardımcı olabilir.

  • Elektrolit ölçümleri: Potasyum, sodyum ve diğer elektrolitler değerlendirilerek vücudun elektrolit dengesi kontrol edilir. Özellikle potasyum yüksekliği ciddi ritim bozukluklarına neden olabilir.

  • İdrar tahlili: İdrar elde edilebiliyorsa kan, protein ve enfeksiyon bulguları araştırılabilir.

  • Ultrasonografi: Böbrekler, mesane ve idrar yolları görüntülenerek tıkanıklık veya idrar birikimi gibi durumlar araştırılır.

  • İleri görüntüleme ve ek testler: İlk incelemeler yeterli bilgi sağlamazsa bilgisayarlı tomografi veya nedene yönelik başka testler istenebilir.

Anüri Nasıl Tedavi Edilir?

Anüri tedavisi, idrar çıkışının azalmasına veya durmasına neden olan soruna göre planlanır. Öncelikle böbrek işlevleri, dolaşım durumu, sıvı dengesi ve idrar yollarında tıkanıklık bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Tedavi, gerektiğinde hastanede yakın takip altında yürütülür.

Uygulanabilecek tedaviler şunlardır:

  • Sıvı tedavisi: Sıvı kaybına bağlı gelişen anüride, kişinin sıvı durumu değerlendirilerek damar yoluyla takviye yapılabilir.

  • İlaç tedavisi: Altta yatan nedene göre kullanılan ilaçlar düzenlenir, enfeksiyon veya başka bir hastalık saptanırsa uygun tedavi uygulanır.

  • İdrar yolu tıkanıklığının giderilmesi: Tıkanıklığın nedenine bağlı olarak idrar sondası, üreter stenti veya nefrostomi gibi yöntemlerle idrar çıkışı yeniden sağlanabilir.

  • Böbrek işlevlerini destekleyen tedavi: Böbreklere zarar verebilecek ilaçlar gözden geçirilir, tansiyon ve sıvı dengesi yakından takip edilir.

  • Diyaliz: Böbrekler atık maddeleri ve fazla sıvıyı yeterince uzaklaştıramadığında veya tehlikeli elektrolit bozuklukları geliştiğinde diyaliz uygulanabilir.

Anüri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Anüriye hangi belirtiler eşlik eder?

Anüriye idrar miktarında belirgin azalma veya idrar yapamama dışında bacaklarda şişlik, bulantı, halsizlik ve nefes darlığı gibi belirtiler eşlik edebilir. Belirtilerin şiddeti, anüriye yol açan nedene ve böbrek fonksiyonlarının ne ölçüde etkilendiğine göre değişir.

Anüri ile oligüri arasındaki fark nedir?

Anüride idrar çıkışı yok denecek kadar azalırken oligüride normalden daha az idrar üretilmesine rağmen idrar çıkışı devam eder. Her iki durumda böbrek fonksiyonlarını etkileyen sorunlarla ilişkili olabileceğinden altta yatan nedenin belirlenmesi önemlidir.

Anüri ile idrar retansiyonu aynı mı?

Anüri, böbreklerde idrar üretiminin ciddi ölçüde azalmasıyla ilişkili iken idrar retansiyonu, mesanede biriken idrarın tam olarak veya hiç boşaltılamamasıdır. İki durumda da idrar yapamama görülebilse de gelişme mekanizmaları ve tedavi yöntemleri farklılık gösterir.

İdrar çıkışı durduğunda ne zaman acile başvurulmalı?

İdrar çıkışının aniden durması veya uzun süre hiç idrar yapılamaması özellikle böbrek hastalığı ya da idrar yolu tıkanıklığı şüphesi varsa acil değerlendirme gerektirir. Nefes darlığı, bilinç bulanıklığı, şiddetli ağrı veya belirgin şişlik eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.

Anüride su içmek tek başına yeterli mi?

Anüri böbrek işlevlerindeki bozulma veya idrar yollarındaki tıkanıklık nedeniyle geliştiğinde su içmek tek başına sorunu çözmez. İdrar üretimi ciddi ölçüde azalmışsa fazla sıvı tüketimi vücutta sıvı birikimini artırabileceğinden alımı hekim önerisine göre düzenlenmelidir.

Anüride her hastaya diyaliz gerekir mi?

Anüri gelişen her hastada diyaliz uygulanması gerekmez. Tedavi kararı böbrek fonksiyonlarına, kandaki atık maddelerin düzeyine ve gelişen komplikasyonlara göre verilir. Ancak ciddi elektrolit bozuklukları, kontrol edilemeyen sıvı birikimi veya ağır böbrek yetmezliği durumlarında diyaliz gerekli olabilir.

Anüri kalıcı böbrek hasarı anlamına gelir mi?

Anüri her zaman kalıcı böbrek hasarı anlamına gelmez ve altta yatan neden tedavi edildiğinde böbrek işlevleri yeniden düzelebilir. İyileşme olasılığı, hasarın şiddetine, süresine ve uygulanan tedavinin zamanlamasına bağlı olarak değişir.


Acıbadem Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.


Güncelleme Tarihi: 17 Kasım 2026

Yayınlama Tarihi: 17 Kasım 2026


İlgili Tıbbi Birimler

Bilgi talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz.

Size yardımcı olmak için hazırız. Formu doldurun, 24 saat içerisinde dönüş yapalım.

alo acibadem
acibadem canli yardim

Farklı bir konuda yardım mı lazım?

7/24 destek veren uzmanlarımız ile başlatın.

Nasıl yardımcı olabiliriz?

Randevu almak ister misiniz?

Sizi Arayalım