Heterokromi Nedir? Heterokromi Neden Olur?

Heterokromi Nedir?

Heterokromi, bir kişinin iki gözünün farklı renkte olması veya tek bir gözün irisinde birden fazla rengin görülmesi durumudur. Örneğin heterokromi olan kişilerin bir gözü mavi, bir gözü kahverengi olabilir ya da kahverengi gözlü birinin gözünün bir kısmı yeşil olabilir.

Gözün renkli bölümü olan irisin rengi, büyük ölçüde içerdiği melanin miktarına ve bu pigmentin iris içerisindeki dağılımına bağlıdır. Melanin miktarı veya dağılımının gözler arasında ya da aynı irisin farklı bölgelerinde değişiklik göstermesi heterokromiye neden olan renk farklılığını oluşturur.

Heterokromi Çeşitleri Nelerdir?

Heterokromi; merkezi, sektörel ve tam heterokromi olarak üç kategoriye ayrılır. Bu türler arasındaki temel fark, gözün renkli kısmı olan iriste renk değişikliğinin hangi bölgede ve ne şekilde görüldüğüdür.

• Merkezi heterokromi: İrisin merkezinde, göz bebeğinin çevresinde bulunan iç halkanın irisin geri kalanından farklı renkte olmasıdır. Renk değişimleri genellikle merkezden dışa doğru halka ya da ışın şeklinde yayılır.

• Sektörel (kısmi) heterokromi: İrisin bir bölümünün geri kalanına göre farklı renkte olduğu heterokromi türüdür.

• Tam heterokromi: Bir gözün diğer gözden tamamen farklı olduğu bir türdür. Bu türde iris bütün olarak aynı renktedir ancak bu renk diğer gözün renginden farklıdır.

Heterokromi Neden Olur?

Heterokromi doğuştan var olan nedenler ya da sonradan gelişen durumlar nedeniyle olabilir. Doğuştan gelen heterokromi genetik özelliklerle veya bazı doğumsal durumlarla ilişkili olabilir. Sonradan gelişen heterokromi ise göz travmaları, göz hastalıkları, göz içi iltihapları veya bazı ilaçların etkisiyle ortaya çıkabilir. Bu nedenle heterokrominin nedenleri doğuştan ve sonradan gelişen nedenler olarak iki grupta incelenebilir.

Doğuştan Gelen Nedenler

Doğuştan heterokromi, anne veya babadan aktarılan genetik özelliklerden ya da kişide ortaya çıkan genetik mutasyonlardan kaynaklanabilir. Genetik mutasyonlar melanin üretimi, taşınması veya depolanmasıyla ilişkili süreçleri etkileyerek iris pigmentasyonunda farklılıklara yol açabilir. eterokromi, gözde pigmentasyon sorunlarına yol açabilecek ve doğuştan var olan Horner sendromu, Waardenburg sendromu ve nörofibromatozis gibi genetik hastalıklardan da kaynaklanabilir. Bu durumlar iristeki pigmentin dengesinin bozulmasına ve renk tutarsızlıklarına neden olabilir.

Heterokrominin doğuştan gelen nedenleri arasında aşağıdakiler bulunabilir:

• Horner sendromu: Doğuştan gelen Horner sendromu, gözün sempatik sinir bağlantısının erken dönemde bozulmasına ve etkilenen iriste melanin üretiminin azalmasına neden olabilir. Bu nedenle o göz daha açık renkli görünür.

• Waardenburg sendromu: Melanositlerin gelişimi ve dağılımını, dolayısıyla pigment üretimini etkileyen genetik bir hastalıktır ve iristeki pigmentler de etkilenebilir. Tam veya sektörel heterokromi görülebilir.

• Oküler melanositoz: Gözün beyazı ya da irisinde melanosit birikmesine ve hiperpigmentasyona neden olabilir. Bunun sonucunda etkilenen göz diğerinden farklı renkte olabilir.

• Sturge-Weber sendromu: İriste hiperpigmentasyona neden olarak her iki gözün birbirinden farklı renkte olmasına yol açabilir.

• Nörofibromatozis Tip 1: İriste sarı-kahverengi renkte bulunan lisch nodülleri adı verilen benler çıkmasına neden olan Nörofibromatozis, renk farklılıklarına yol açabilir.

Sonradan Meydana Gelen Nedenler

Heterokromi; göz yaralanmaları, göz içi iltihaplar, glokom ve bazı göz damlaları gibi faktörlerin iris pigmentasyonunu etkilemesi nedeniyle sonradan da gelişebilir. Bu durumlarda iristeki melanin miktarının artması veya azalması ya da iris dokusunda meydana gelen yapısal değişiklikler, iki gözün birbirinden farklı renkte görünmesine ya da aynı gözde farklı renklerin görülmesine yol açabilir.

Heterokrominin sonradan meydana gelebilecek nedenleri aşağıdaki gibidir:

• Göz yaralanmaları ya da travmalar: İris ya da melanositlerin zarar görmesi sonucu göz renginde farklılıklar görülebilir.

• Fuchs üveit sendromu gibi üveitler: Özellikle Fuchs üveit sendromu ve genel olarak üveitler, irisin iltihaplanma sonucu zamanla incelmesine neden olarak etkilenen gözün renginin değişmesine ve iki gözün farklı renkte görünmesine yol açabilir.

• Bazı glokom ilaçları: Özellikle prostaglandin analoğu içeren göz damlaları, iriste melanin miktarını artırarak göz renginin koyulaşmasına neden olabilir.

• İris melanomu ve diğer göz içi tümörleri: Pigment üreten hücrelerden gelişen bazı göz içi tümörleri iriste bölgesel renk değişikliğine veya etkilenen gözün diğer gözden daha koyu görünmesine neden olabilir.

Heterokromi Nasıl Teşhis Edilir?

Heterokromi genellikle gözlerin renk ve iris yapısının göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmesiyle teşhis edilir. Muayenede renk farklılığının doğuştan mı bulunduğu yoksa sonradan mı ortaya çıktığı belirlenmeye çalışılır. Bunun için kişinin göz renginde daha önce değişiklik olup olmadığı, göz travması geçirip geçirmediği, kullandığı göz ilaçları ve eşlik eden göz şikayetleri değerlendirilir. Göz muayenesi sırasında iris ve gözün diğer yapıları ayrıntılı olarak incelenebilir. Heterokrominin sonradan geliştiği veya başka bir göz hastalığından kaynaklanabileceğinin düşünüldüğü durumlarda göz içi basıncı ölçümü ve gerekli görülen diğer göz muayeneleri uygulanabilir. Altta yatan sistemik veya genetik bir durumdan şüphelenilmesi halinde ise kişinin bulgularına göre ek değerlendirmeler veya farklı uzmanlık alanlarından görüş istenebilir.

Heterokromi Nasıl Tedavi Edilir?

Heterokromi, doğuştan gelen ve bir sendroma neden olmayan genetik mutasyonlardan kaynaklıysa herhangi bir tedavi uygulanmaz çünkü bu durum herhangi bir göz sağlığı sorununa neden olmaz. Sonradan ortaya çıkan heterokromide ise göz rengindeki değişikliğe neden olan göz hastalığı, yaralanma veya başka bir tıbbi durumun tedavi edilmesi gerekir. Göz renginde sonradan meydana gelen belirgin değişikliklerin nedeninin belirlenmesi için göz hastalıkları uzmanına başvurulması önerilir.

Heterokromi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Heterokromi kalıtsal mıdır?

Heterokromi bazı kişilerde kalıtsal olabilir. Doğuştan heterokromiye yol açan genetik özellikler anne veya babadan aktarılabileceği gibi kişide yeni ortaya çıkan genetik değişikliklerden de kaynaklanabilir. Ancak göze alınan darbeler, göz hastalıkları ya da doğuştan gelen durumlar da heterokromiye neden olabilir ve kalıtsal değildir.

Heterokromi tehlikeli mi?

Heterokromi görme sorunlarına neden oluyor ve ağrı yapıyorsa tehlikeli olabilir. Bu belirtiler genellikle göze alınan bir darbe sonucu ortaya çıkabilir. Ancak doğuştan geliyorsa ve hiçbir belirti göstermiyorsa zararsız olduğu düşünülür.

Heterokromi bir hastalık mı?

Heterokromi kendi başına bir hastalık değildir. Ancak glokom, Horner sendromu ya da göz içi tümörler gibi durumların belirtisi olabilir.

Heterokromi görmeyi etkiler mi?

İzole heterokromi görme keskinliğini etkilemez. Ancak heterokromiye neden olan bir göz hastalığı bulunuyorsa görme sorunları heterokromiden değil, altta yatan hastalıktan kaynaklanabilir.

Heterokromi için hangi bölüme gidilir?

İki gözün birbirinden farklı olduğu ya da aynı gözde renk farklılıkları görüldüğünde ciddi bir durumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını öğrenmek için Göz Hastalıkları bölümüne gidilmelidir.