Göz Kapağı Şişmesi Neden Olur? Göz Kapağı Şişmesi Nasıl Geçer?

Göz Kapağı Şişmesi Nedir?

Göz kapağı ödemi veya periorbital ödem olarak da bilinen göz kapağı şişmesi, dokularda aşırı sıvı birikmesi (ödem) veya enflamasyon gelişmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Genellikle yağ bezlerinin tıkanması, bakteriyel enfeksiyonlar, blefarit veya alerjenlere karşı gelişen bağışıklık yanıtının damar geçirgenliğini artırarak doku arasına sıvı sızdırmasıyla ortaya çıkar.

Göz Kapağı Şişmesi Neden Olur?

Göz kapağı anatomik olarak son derece ince bir deriye sahiptir. Altındaki gevşek bağ dokusu nedeniyle sıvı değişimlerine karşı savunmasızdır. Arpacık ve şalazyon gibi yağ bezi tıkanıklıkları veya kirpik dibi iltihabı (blefarit) gibi göze özgü rahatsızlıklar göz kapağının şişmesine yol açan yaygın nedenlerdir.

Göz kapağı şişmesine yol açan nedenler şunlardır:

• Arpacık (Hordeolum)
• Şalazyon (Yağ bezi kisti)
• Blefarit (Kirpik dibi iltihabı)
• Alerjik reaksiyonlar
• Bakteriyel veya viral enfeksiyonlar (Konjonktivit, selülit)
• Göz travmaları ve yaralanmalar
• Kontakt dermatit veya egzama
• Böbrek, kalp veya karaciğer rahatsızlıkları
• Tiroid hastalıkları (Graves hastalığı)
• Sinüzit

Arpacık (Hordeolum)

Arpacık, kirpik diplerindeki yağ bezlerinin veya kıl köklerinin genellikle bakteriyel (Staph. aureus) enfeksiyonu sonucu oluşan akut bir durumdur. Göz kapağında sivilceye benzer, kırmızı, ağrılı ve içi cerahat dolu bir yumru şeklinde belirir; enfeksiyon kaynaklı olduğu için dokuda sıcaklık artışı ve hassasiyet yaratır.

Şalazyon (Yağ Bezi Kisti)

Yağ bezi kisti olarak da bilinen şalazyon, göz kapağındaki meibomian yağ bezlerinin tıkanması sonucu salgının dışarı atılamayıp birikmesiyle oluşur. Arpacıktan farklı olarak genellikle enfeksiyöz değildir ve ağrısız seyreder; ancak kapakta sert, nohut büyüklüğünde kronik bir kitle ve buna bağlı lokalize bir şişlik oluşturur.

Blefarit (Kirpik Dibi İltihabı)

Blefarit, göz kapağı kenarlarının kronikleşen iltihabıdır ve genellikle kirpik diplerinde kepeklenme, kabuklanma ve kızarıklıkla seyreder. Bu sürekli tahriş durumu, göz kapağı dokusunun genelinde ödem oluşmasına ve sabahları kapakların birbirine yapışmasına neden olabilir.

Alerjik Reaksiyonlar

Polen, toz, hayvan tüyleri veya gıdalar gibi alerjenlere maruz kalındığında vücut histamin salgılar. Bu kimyasal tepki, göz kapağındaki kan damarlarının genişlemesine ve sıvı sızdırmasına yol açarak her iki gözde de ani gelişen, kaşıntılı ve su dolu (pofuduk) bir şişkinlik yaratır.

Bakteriyel veya Viral Enfeksiyonlar

Konjonktivit (göz nezlesi) veya daha ciddi bir durum olan selülit gibi enfeksiyonlar, göz dokularında yaygın bir iltihaplanmayı tetikler. Özellikle orbital selülit gibi derin doku enfeksiyonlarında, bağışıklık sisteminin yanıtı olarak bölgeye yoğun sıvı ve hücre akışı olur, bu da göz kapağında şiddetli, ağrılı ve kırmızı bir şişliğe yol açar.

Göz Travmaları ve Yaralanmalar

Göze gelen darbeler, çarpmalar veya cerrahi müdahaleler doku bütünlüğünü bozarak travmatik ödeme neden olur. Yaralanan bölgeyi iyileştirmek için vücudun bölgeye kan ve onarıcı sıvıları hücum ettirmesi sonucunda, genellikle morarma (ekimoz) ile birlikte görülen belirgin bir şişlik oluşur.

Kontakt Dermatit veya Egzama

Makyaj malzemeleri, kremler, sabunlar veya göz damlaları gibi doğrudan cilde temas eden maddelerin yarattığı tahriş sonucu gelişir. Göz kapağı derisi vücudun en ince derisi olduğundan, bu maddelere karşı hızla reaksiyon göstererek kızarır, kurur, pullanır ve iltihaplanarak şişer.

Böbrek, Kalp veya Karaciğer Rahatsızlıkları

Bu organlardaki yetmezlik durumlarında vücut yeterince sıvıyı atamaz veya protein dengesi bozulur, bu da genel vücut ödemine yol açar. Göz kapağı dokusu çok gevşek olduğu için, vücutta tutulan fazla sıvı yerçekiminin de etkisiyle (özellikle uyku sırasında) en kolay burada birikir.

Graves Hastalığı

Tiroid bezinin aşırı çalışmasıyla ilişkili otoimmün bir durum olan Graves hastalığında, bağışıklık sistemi göz arkasındaki kas ve yağ dokusuna saldırır. Bu durum, göz çevresindeki dokularda iltihaplanmaya, yağ birikimine ve ödeme neden olarak gözlerin dışarı fırlamasına (ekzoftalmi) ve kapakların şişmesine yol açar.

Sinüzit

Göz çukurunun etrafını çevreleyen sinüs boşluklarının enfeksiyonu veya iltihaplanması, komşuluk yoluyla göz çevresindeki yumuşak dokuları etkileyebilir. Sinüslerdeki dolgunluk ve basınç, venöz dolaşımı etkileyerek veya iltihabın yayılmasına neden olarak göz kapaklarında ödem ve şişkinlik oluşturabilir.

Göz Kapağı Şişliği Nasıl Geçer?

Göz kapağı şişliğinin tedavisi, sorunun kaynağına göre şekillenir. Evde bakım uygulamaları arasında sıcak kompres veya soğuk kompres ile birlikte, göz kapağı hijyenini yakmayan bir şampuanla sağlamak, başı yüksekte tutarak uyumak ve lens ya da makyaj kullanımına ara vermek yer alır.

Göz kapağınız şiştiğinde evde şu yöntemleri uygulayın:

• Sıcak veya soğuk kompres yapın.
• Göz kapağı hijyenini sağlayın.
• Makyaj ve lens kullanımına ara verin.
• Gözünüzü ovuşturmaktan kaçının.
• Yapay gözyaşı kullanın.

Göz Kapağı Şişliği Nasıl Tedavi Edilir?

Göz kapağı şişliğinin evde uygulanan konservatif yöntemlere yanıt vermediği, enfeksiyonun yayıldığı, şiddetli ağrı, ateş veya görme kaybı gibi ciddi belirtilerin görüldüğü durumlarda klinik tedavi protokolleri uygulanabilir. Bu süreçte hekimler, altta yatan nedene bağlı olarak bakteriyel enfeksiyonlar (arpacık, selülit) için topikal veya oral antibiyotikler, şiddetli alerjiler için sistemik antihistaminikler ve inatçı inflamasyonlar için kortikosteroid tedavileri uygulayabilirler.

Özellikle sıcak kompresle geçmeyen kronikleşmiş şalazyon (kist) vakalarında lezyon içine steroid enjeksiyonu yapılarak inflamasyonun azaltılması hedeflenir. Büyük ve kalıcı kitleler ise insizyon ve drenaj gibi cerrahi müdahaleler ile boşaltılır; ayrıca şişliğin böbrek, kalp veya tiroid gibi sistemik hastalıklardan kaynaklandığı tespit edilirse tedavi doğrudan bu ana rahatsızlıkların yönetimine odaklanır.

Göz Kapağı Şişmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Göz Kapağı Şişmesi Kendiliğinden Geçer Mi?

Göz kapağı şişmesi, çoğu zaman alerji, yorgunluk, hafif tahriş veya sıvı tutulması gibi nedenlere bağlıysa kendiliğinden birkaç saat ya da birkaç gün içinde azalabilir. Ancak enfeksiyon, arpacık veya travma gibi durumlarda kendiliğinden geçmesi daha uzun sürebilir ve bazen tıbbi müdahale gerektirir.

Göz Kapağı Şişmesi Tehlikeli Mi?

Göz kapağı şişmesi çoğu zaman tehlikeli değildir ve basit nedenlerden kaynaklanır; ancak bazı durumlarda altta yatan daha ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Özellikle şişliğin yanında şiddetli ağrı, kızarıklık, artan sıcaklık, görme kaybı, çift görme veya göz hareketlerinde kısıtlanma görülüyorsa orbital selülit gibi ciddi enfeksiyonlar akla gelmeli ve acil tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Göz Kapağı Şişmesine Ne Sebep Olur?

Göz kapağı şişmesi alerjiler, enfeksiyonlar, gözyaşı kanalı tıkanıklığı, arpacık, göz kuruluğu, travma, yorgunluk veya kontakt lens kullanımı gibi birçok nedenle ortaya çıkabilir. Ayrıca tiroid hastalıkları veya böbrek rahatsızlıkları gibi sistemik sorunlar da yüz ve göz çevresinde şişmeye yol açabilir. Sebebi doğru belirlemek, doğru tedavi yöntemini seçmek için önemlidir.

Göz Kapağı Şişmesine Evde Ne İyi Gelir?

Evde uygulanabilecek yöntemler arasında soğuk kompres, yeşil poşet çay uygulaması, göz çevresini nazikçe temizlemek, yeterli su içmek ve tuz tüketimini azaltmak bulunur. Alerji şişliğinde soğuk kompres rahatlatırken arpacık şikayetinde ılık kompres daha etkilidir. Ancak evde uygulanan yöntemlere rağmen şişlik azalmıyorsa mutlaka göz doktoruna danışılmalıdır.

Göz Şişliği Ne Zaman Doktora Götürmeli?

Şişlik iki günden uzun sürüyorsa, giderek artıyorsa, ağrı ve kızarıklık eşlik ediyorsa, gözde akıntı oluşuyorsa, görmede bulanıklık ya da çift görme başlıyorsa doktora başvurmak gerekir. Çocuklarda göz şişliği daha hızlı ilerleyebileceği için özellikle dikkatli olmak önemlidir.