Otopsi Nedir? Otopsi Nasıl Yapılır?

Otopsi Nedir?

Otopsi, bir kişinin ölüm nedenini kesin olarak saptamak için patalog ve adli tıp uzmanları tarafından yapılan ayrıntılı tıbbi incelemedir. Otopsi sırasında önce vücudun dış görünüşü incelenir ve herhangi bir morluk, yara, çürük olup olmadığına bakılır. Daha sonra iç organlar tek tek incelenir, gerekli durumlarda sıvı ve doku örneği alınarak inceleme için klinik laboratuvara gönderilir.

Otopsi, adli otopsi ve klinik otopsi olarak iki şekilde yapılır. Şüpheli, ani ölümlerde, cinayette ve kazalarda adli otopsi yasal bir zorunluluktur. Klinik otopsi ise zorunlu değildir ancak ölüm nedeni tam olarak bilinmeyen vakalarda ya da ölüme neden olan hastalığın doğrulanmasında ailenin isteği ve onayı doğrultusunda yapılabilir. Klinik otopsi, genellikle bir hastalığa ya da teşhise dair şüpheler varsa tıbbi verileri doğrulamak ya da yeni bilgiler edinmek için yapılır.

Otopsi Neden Yapılır?

Otopsinin asıl amacı ölüm nedenini öğrenmektir ve tüm otopsi süreci ölüm nedenini ortaya çıkarmaya yöneliktir. Ancak, ölüm nedenini öğrenme amacı adli soruşturma, hastalıkların teşhisi ve yeni tıbbi bilgiler edinmek gibi çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir.

Otopsi nedenleri aşağıdaki gibidir:

• Kimlik tespiti: Ölen kişinin kimliği tespit edilememişse DNA testi ya da parmak iziyle tespit edilir.
• Ölüm nedenini ve mekanizmasını belirlemek: Otopsinin en temel amacı, kişinin neden ve nasıl öldüğünü belirlemektir. Ölüm şekli biliniyorsa doğrulanması sağlanır.
• Adli soruşturma: Cinayet, şüpheli ölüm, intihar ya da kaza gibi durumlarda olayı aydınlatmak ve yasal süreçlere delil oluşturmak için yapılır.
• Hastalıkların tespiti: Ölüme neden olabilecek bir hastalık olup olmadığını anlayabilmek, genetik ya da bulaşıcı hastalıkları saptayabilmek için yapılır.
• Tıbbi araştırma ve eğitim amacıyla: Otopsi, yeni hastalıkları anlamak ve tedavi yöntemlerini geliştirmek için de önemli bir cerrahi işlemdir.

Otopsi Türleri Nelerdir?

Otopsi türleri ölümün şekline göre adli otopsi ve klinik otopsi olarak ikiye ayrılır. Eğer cinayet ya da intihar gibi adli bir vakaysa adli otopsi yapılır, doğal bir ölümün nedeni araştırılmak istenirse ailelerin yazılı onayı ile klinik otopsi yapılabilir.

Adli Otopsi

Ölüm ani ve ölüm şekli şüpheliyse ya da kaza ve intihar sonucu gerçekleşmişse adli otopsi yapılır. Ayrıca, ameliyat ve ilaç kullanımı sonrası gerçekleşen ölümlerde de adli otopsi istenebilir.

Öncelikle adli tıp uzmanı vücudu gözlemleyerek ölüm nedenini anlamaya çalışır. Eğer bu incelemeler sonucu kesin ölüm nedeni anlaşılamadıysa vaka Adli Tıp Kurumu’na gönderilir. Adli Tıp Kurumu’nda vücuttan doku ve sıvı örnekleri alınır, sonrasında detaylı bir şekilde laboratuvarda incelenir ve rapor hazırlanır.

Klinik Otopsi

Klinik otopsi hastane ortamında, bir kişinin ölüm nedenini kesin olarak belirlemek, mevcut hastalıkların seyrini anlamak ve uygulanan tedavilerin etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılan ayrıntılı tıbbi incelemedir.

Bu otopsi türü, adli otopsiden farklı olarak şüpheli veya suç unsuru taşıyan ölümler için değil, tamamen tıbbi ve bilimsel amaçlarla gerçekleştirilir. Ailenin izni alınarak yapılır ve hem doktorlara tanı doğruluğunu değerlendirme imkânı sağlar hem de bilimsel araştırmalara katkıda bulunur. Ayrıca klinik otopsiler, tıp eğitimi ve sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılmasında da önemli bir rol oynar.

Otopsi Nasıl Yapılır?

Otopsi dış muayene ve vücudun incelenmesiyle başlar. Sonrasında iç organlar incelenir. Bu muayeneler sonucunda ölüm nedeni anlaşılmazsa doku ve sıvı örnekleri incelenir. Son adım olarak otopsi sonuç raporu hazırlanır. Eğer adli otopsi yapılıyorsa vücudun tüm bölgeleri incelenir, ancak klinik otopside vücudun belirli bölgelerinin incelenmesi yeterli olabilir.

Otopsi adımları aşağıdaki gibidir:

• Ölen kişinin vücudu gözlerle incelenir ve ölüme neden olabilecek yara izleri, travma bulguları, dövmeler ya da ameliyat izleri kaydedilir ve fotoğraflanır.
• Göğüs, karın ve kafa boşluğu cerrahi işlemle açılır, organlar çıkarılarak tek tek incelenir, tartılır ve patolojik bulgular araştırılır.
• Ölüm nedeninin tam olarak saptanamadığı durumlarda doku, kan, idrar veya mide içeriği gibi örnekler alınıp laboratuvar testlerine gönderilir. Bu inceleme sonucunda zehirlenme durumu varsa ortaya çıkar.
• Son olarak sonuçlar bir rapor haline getirilir.

Otopsiyi Kim Yapar?

Otopsi patoloji uzmanı yani patolog tarafından yapılır. Eğer adli otopsi yapılacaksa adli tıp uzmanı süreci ilerletir. Gerekli olduğu durumlarda ikinci bir görüş için ilgili branşlarda uzman hekimlerden de destek alınabilir.

Otopside Ölüm Nedeni Nasıl Anlaşılır?

Otopside ölüm nedeni eğer bir hastalıktan kaynaklıysa hastalığın belirtilerinin görülmesi, zehirlenme kaynaklıysa kanda toksik madde bulunması gibi bulgularla anlaşılır. Yaralanma kaynaklı ölümlerde dış muayene ile doğrudan anlaşılır ancak boğulma, beyin kanaması, kalp krizi gibi durumlarda iç muayene ve laboratuvar incelemelerinin sonuçlarına bakılır.

Otopsi Ne Kadar Sürer?

Otopsi, yalnızca dış muayene yapılacaksa birkaç saat sürebilir ancak laboratuvar görüntülemeleri gibi ek işlemler gerektiğinde ya da karmaşık vakalarda sonuç raporunun çıkması günler hatta haftalar sürebilir.

Otopsi Raporunda Neler Yer Alır?

Otopsi raporunda vücutta görülen tüm bulgular, muayene ve testlerin ayrıntılı sonuçları yer alır. Bu bilgilerin değerlendirilmesi sonucu kesin ölüm nedenine ulaşılır.

Adli tıp raporunda ölüm nedeni dört başlıkta sınıflandırılır:

• İntihar
• Kaza
• Cinayet
• Doğal nedenler

Otopsi Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

Patoloji uzmanı raporda yer alan tüm muayene ve test sonuçlarını birlikte yorumlar ve ölüme neden olabilecek düzeyde olup olmadığını belirler. Örneğin, kalpte damar tıkanıklığı varsa bu durumun ani kalp durmasına neden olabilecek düzeyde olup olmadığını inceler ya da akciğerlerde saptanan bir enfeksiyonun varsa tek başına mı yoksa başka hastalıklarla birleşerek mi ölüme neden olduğunu anlamaya çalışır. Benzer şekilde, toksikoloji testinde (zehir testi) toksin madde bulunduysa ölüme neden olabilecek düzeyde zehirlenme olup olmadığına bakılır.

Otopsi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Otopsi Ne Demek?

Otopsi, bir ölüm ardından ölen kişinin bedeninin ölüm nedenini saptamak ya da ölüm nedenini doğrulamak için incelendiği tıbbi muayenedir. Yunanca kendi kendini görmek anlamına gelen autopsia kelimesinden türemiştir.

Otopside Ne Yapılır?

Otopside ölen kişinin vücudu patolog ya da adli tıp uzmanı tarafından dıştan gözlemlenir ve ayırt edici bir iz ya da ölüme neden olabilecek yara, morluk, şişlik gibi bulguların olup olmadığına bakılır. Sonrasında iç organlar teker teker incelenir ve not edilir. Kesin sonuca varılmadığı durumlarda vücuttan alınan örnekler laboratuvarda incelenir.

Şüpheli Ölüm Otopsisi Nasıl Yapılır?

Şüpheli ölüm otopsisi adli otopsi sınıfına girer, savcı tarafından istenir ve yasal zorunluluk içerir. Şüpheli ölümlerde tüm muayene ve tetkikler detaylı olarak yapılır, kaydedilir ve bütüncül şekilde değerlendirilir. Son olarak otopsi sonucu rapor oluşturularak savcılığa verilir.

Otopsi Raporu Kaç Günde Çıkar?

Otopsi raporu ön sonuçları birkaç gün içinde çıkar ancak bun kesin sonuç değil. Kapsamlı raporun çıkması günler bazen haftalar sürebilir.

Kalp Krizi Otopsisi Nasıl Yapılır?

Kalp krizi otopsisinde patolog kalbi dikkatlice gözden geçirir; kalbin yapısında ya da damarlarında krizle uyumlu değişiklikler olup olmadığını anlamaya çalışır. Bu sırada mikroskop altında küçük doku örneklerine bakılır ve laboratuvar testleriyle desteklenir

Postmortem Nedir?

Postmortem Latince kökenli bir kelimedir ve ölümden sonra anlamına gelir. Otopsi yerine postmortem muayene terimi kullanılabilir. Ölüm sonrası vücutta gelişen değişiklikler için de postmortem kavramı kullanılabilir.