FOR INTERNATIONAL PATIENTS
Servikal serklaj gebelik sırasında rahim ağzının erken açılmasını engellemek için yapılan bir cerrahi işlemdir. Genellikle rahim ağzı yetmezliği olan kadınlara düşük ya da erken doğumu engellemek amacıyla uygulanır.
Servikal serklaj işlemi gebeliğin 12 ila 14. haftalarında rahim ağzına dikiş atılarak kapalı tutulması sağlanarak yapılır ve doğuma yakın dikişler alınır. Bu işlem hastanın tıbbi geçmiş öyküsüne ve doktorların uygun gördüğü hastalara uygulanır.
Servikal Serklaj Nedir?
Servikal serklaj; rahim ağzının gebelik sırasında erken açılmasını önlemek için rahime dikiş atılması işlemidir. Bu güçlendirme işlemi rahim ağzı yetmezliği ( servikal yetmezlik ) tanısı konulmuş olan kadınlara yapılır.
Rahim ağzı normalden zayıf ise gebelik süreci ilerledikçe bebeğin baskısıyla açılabilir. Bu durum düşük ya da erken doğum gibi sonuçlara sebebiyet verebilir. Serklaj işlemiyle rahim ağzına dikiş atılarak rahim güçlendirilir.
Servikal Serklaj Neden Yapılır?
Servikal serklaj düşük veya erken doğumu önlemek için yapılır. Rahim ağzı bazı durumlarda ağrı ya da kasılma olmadan kendiliğinden açılabilir. Rahim ağzı dikişi sayesinde rahim ağzı güçlendirilerek bebeğin gelişimine zaman kazandırılır ve gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesi sağlanır.
Kimlere Servikal Serklaj Uygulanmalıdır?
Servikal serklaj işlemi rahim ağzının zamanından önce açılmasını önlemek için yapılan bir müdahale olup genellikle tekrarlayan düşük yaşayan kadınlara ya da serviks uzunluğu riskli düzeyde kısa olan kadınlara tercih edilir.
Servikal serklaj şu durumlarda uygulanabilir:
- Daha önce 14 - 24 hafta arası ağrısız düşük yapanlara
- Erken doğum öyküsü bulunan anne adaylarına
- Servikal uzunluğu kısa olanlara
- Çoklu gebelik geçirenler
- Tekrarlayan gebelik kaybı yaşayan ve nedeni servikal yetmezlik olarak değerlendirilenler kadınlara
Servikal Yetmezlik (Rahim Ağzı Yetmezliği) Nedir?
Servikal yetmezlik (rahim ağzı yetmezliği) gebeliğin ikinci döneminde (14 - 24 haftalarda) ağrı ve kasılma olmadan rahim ağzının açılması ve düşük veya erken doğuma yol açma durumudur.
Rahim ağzı yetmezliğinin sebebi tam olarak belli değildir. Ancak daha önce yapılan cerrahi müdahaleler nedeniyle rahim ağzında meydana gelmiş yaralanmalar veya rahim ağzındaki bağ dokusunun zayıflığının bu duruma neden olduğu düşünülür.
Rahim Ağzı Yetmezliğinin Belirtileri Nelerdir?
Rahim ağzı yetmezliği çoğu durumda belirti vermeden ilerlediği için tanısı genellikle geç konur. Bazı durumlarda vücut erken doğum riskine eden bazı uyarılar verebilir. Belirtileri şunlardır:
- Karın ağrısı
- Vajinal akıntıda artış
- Hafif vajinal lekelenme ve kanama
- Bel, kasık veya sırtta sürekli hafif ağrılar
- Vajinal bölgede baskı ve dolgunluk hissiyatı
- İleri vakalarda vajinadan yumuşak doku ya da zar yapılarının dışarı çıkması
- Vajinadan su gelmesi
Rahim Ağzı Yetmezliğinin Nedenleri Nelerdir?
Rahim ağzı yetmezliği, çeşitli yapısal veya sonradan gelişen nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Genetik yatkınlık olabileceği gibi önceki doğumlar veya tıbbi müdahaleler servikal dokunun zayıflamasına ve hasar görmesine yol açabilir. Rahim ağzı yetmezliğinin nedenleri şöyledir:
- Genetik olarak rahim ağzı dokusunun zayıf bir yapıya sahip olması
- Daha önce düşük veya erken doğum yapmış olmak
- Rahim ağzına yönelik cerrahi işlemler
- Travmatik doğumlar veya rahim ağzının zorlanması
- Doğuştan rahim veya rahim ağzı anormallikleri
- Rahim içi enfeksiyonlar veya iltihabi durumlar
Servikal Serklaj Nasıl Yapılır?
Gebelikte serklaj 12 ila 14. haftalar arasında rahim ağzı henüz açılmadan önce uygulanır. İşlem kısa süreli hastane yatışı ile gerçekleştirilir ve spinal veya genel anestezi altında yapılır. Doktor vajinal yolla rahim ağzına ulaşarak özel dikiş materyalleriyle serviksi sıkıca kapatacak şekilde dikiş atar.
Dikiş rahim ağzının gebeliğin ilerleyen haftalarında baskıya karşı dayanıklı olmasını sağlar. Dikişler gebeliğin 36 -37.haftasında ya da doğum belirtileri başladığında alınır.
Serklaj Öncesi Hazırlık Süreci
Serklaj öncesi hazırlık süreci hem anne adayının hem de bebeğin güvenliği açısından önemlidir. Doktor bu süreçte gebelik haftasını ve rahim ağzı uzunluğunu değerlendirmek için detaylı muayene ve ultrason yapar. Enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla vajinal kültürler alınabilir ve idrar testi yapılır.
Kan grubu ve genel sağlık durumunu belirlemek için kan testleri istenir. Eğer rahim ağzında açılma başlamışsa veya başka komplikasyonlar varsa, işlem acil olarak da planlanabilir.Tüm hazırlıklar tamamlandıktan sonra servikal serklaj ameliyatı için uygun bir anestezi yöntemi seçilir ve işlem günü belirlenir.
Servikal Serklaj Çeşitleri
Servikal serklaj, uygulama tekniğine göre farklı şekilde yapılabilir. Hangi yöntemin seçileceği annenin tıbbi geçmişine, rahim ağzının durumuna ve gebelik haftasına göre belirlenir. Servikal serklaj çeşitleri şunlardır:
- McDonald Serklajı
- Shirodkar Serklajı
- Abdominal Serklaj
McDonald Tekniği
En yaygın kullanılan yöntemdir. Rahim ağzına, vajinal yoldan kalın bir dikiş ipiyle halka şeklinde dikiş atılır. Genellikle 12–14. haftalarda uygulanır.
Shirodkar Tekniği
Daha karmaşık bir tekniktir. Dikişler rahim ağzının daha iç kısmına yerleştirilir ve bazı durumlarda servikal mukozanın altına yerleştirilir. Daha önce başarısız serklaj öyküsü olanlarda tercih edilebilir.
Abdominal Serklaj
Vajinal yolla serklaj yapılamadığında, karın üzerinden cerrahi müdahaleyle gerçekleştirilir. Bu yöntem genellikle önceki serklajlara rağmen düşük yapmış kadınlara uygulanır ve sezaryen doğum gerektirir.
Acil ve Planlı Serklaj Arasındaki Farklar Nelerdir?
Acil ve planlı serklaj uygulama zamanı ve nedenleri açısından birbirinden farklıdır. Her ikisi de rahim ağzı yetmezliğini tedavi etmeyi amaçlasa bile gebeliğin gidişatına göre tercih edilir. Planlı ve acil serklaj farklarını aşağıda inceleyebilirsiniz:
| Planlı Serklaj | Acil Serklaj |
| 12 -14. gebelik haftasında yapılır | 16-24. gebelik haftasında yapılır |
| Amacı rahim ağzı yetmezliğine karşı koruyuculuk oluşturmasıdır. | Acil müdahale gerektirdiğinde mevcut durumu düzeltmek için yapılır. |
| Risk durumu daha düşüktür. | Risk durumu daha yüksektir. |
| Hazırlık süreci planlı ve kontrollü ilerler. | Hazırlık sürecinde hızlı karar ve müdahale gerektirir. |
| Başarı şansı genellikle daha yüksektir. | Başarı şansı genellikle daha düşüktür. |
Servikal Serklaj Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Servikal serklaj sonrasında hem annenin hem de bebeğin sağlığı için bazı önlemler alınması gerekir. İşlem sonrası dikkatli takip edilmesi serklajın başarısını artırır ve komplikasyon riskini azaltır.
Serklaj sonrası dikkat edilmesi gerekenler şöyledir:
- Stres ve fiziksel yorgunluktan mümkün olduğunca uzak durmak
- Doktorun önerdiği ilaçları düzenli kullanmak
- Enfeksiyon riskine karşı hijyen kurallarına dikkat etmek
- Düzenli olarak rahim ağzı uzunluğunun ve gebeliğin kontrol ettirilmesi
- Vajinal kanama, sancı, su gelmesi veya ateş gibi belirtiler varsa hemen doktora başvurmak
- Cinsel ilişkiden belirli bir süre uzak durmak
- Birkaç gün dinlenmek ve ağır aktivitelerden kaçınmak
Serklaj Sonrası İyileşme Süreci
Serklaj sonrası iyileşme süreci çoğu zaman hızlı ve sorunsuz ilerler. Anne adayının dinlenmesi ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınması iyileşmeyi destekler. Serklaj, genellikle gebeliğin 36-37. haftasında ya da doğum belirtileri başladığında alınır. Bu süreçte düzenli doktor kontrolleri yapılır ve gebeliğin sağlıklı devamı izlenir.
Yatak İstirahati ve Fiziksel Aktivite Kısıtlamaları
Genellikle işlemden sonra rahim ağzına binen baskının azalmasına yardımcı olmak için en az birkaç gün yatak istirahati önerilir. Ağır kaldırmak, zorlayıcı egzersizler yapmak, uzun süre ayakta kalmak veya yorucu işler yapmak tavsiye edilmez.
Serklaj Sonrası Düzenli Kontroller
Serklaj sonrası düzenli kontroller, gebeliğin sağlıklı ilerlemesi ve olası komplikasyonların erken tespiti için önemlidir. Doktor rahim ağzının durumunu ultrasonla takip eder ve bebeğin gelişimini değerlendirir. Kontroller genellikle işlemden sonra ilk haftalarda sık yapılır sonrasında gebeliğin ilerleyen dönemlerinde de düzenli aralıklarla sürdürülür.
Servikal Serklajın Riskleri ve Komplikasyonları Nelerdir?
Servikal serklaj genellikle güvenli bir işlem olsa da, bazı riskler ve komplikasyonlar olabilir. Bunlar arasında enfeksiyon, erken su kesesi (amniyon kesesinin erken açılması), rahim kasılmaları ve erken doğum yer alır. İşlem sırasında ya da sonrasında kanama, rahim ağzında yaralanma veya dikişlerin gevşemesi de görülebilir.
Nadiren enfeksiyonlar ciddi sorunlara yol açabilir ve cerrahi müdahale gerekebilir. Bu nedenle serklaj sonrası doktor kontrollerine düzenli gitmek ve olası belirtileri zamanında bildirmek önemlidir.
Enfeksiyon Riski
Servikal serklaj işlemi sonrasında enfeksiyon riski önemli bir konudur çünkü rahim ağzına atılan dikişler, vajinal bölgeyle bağlantılı olduğundan bakterilerin rahim içine geçişini kolaylaştırabilir. Bu riski azaltmak için işlem öncesi ve sonrası hijyen kurallarına dikkat edilmesi, gerektiğinde antibiyotik kullanımı ve düzenli doktor kontrolleri büyük önem taşır.
Kanama ve Lekelenme
Servikal serklaj sonrası hafif kanama veya lekelenme sık karşılaşılan durumlardır ve genellikle işlem sonrası rahim ağzının hassaslaşmasından kaynaklanır. Ancak kanama miktarının artması, pıhtı gelmesi ya da lekelenmenin uzun sürmesi durumunda mutlaka doktora başvurulmalıdır. Özellikle kanamayla birlikte kasılma, ağrı veya vajinal su gelmesi varsa, erken doğum riski açısından acil değerlendirme gerekir.
Erken Doğum ve Düşük Riski
Servikal serklaj, erken doğum önleyici yöntemler ve düşük riskini azaltmak için uygulanmasına rağmen bazı durumlarda bu riskler tamamen ortadan kalkmayabilir. İşlem sırasında veya sonrasında rahim kasılmaları başlayabilir ve bu da erken doğuma yol açabilir.
Servikal Serklaj Hangi Durumlarda Çıkarılır?
Servikal serklaj genellikle gebeliğin 36–37. haftalarında veya doğum belirtileri başladığında çıkarılır. Bunun temel nedeni, bebeğin doğum için hazır hale gelmesi ve rahim ağzının açılması gerektiğidir.
Enfeksiyon, kanama veya başka gebelik komplikasyonları geliştiğinde de dikişler erken alınabilir. Dikişlerin zamanında çıkarılması, doğumun güvenli ilerlemesi için önemlidir ve bu karar mutlaka doktor kontrolünde verilir.
Normal Doğum Öncesi Serklaj Çıkarma Süreci
Normal doğum öncesi serklaj çıkarma süreci, genellikle gebeliğin 36–37. haftalarında veya doğum belirtileri başladığında planlanır. Dikişler çıkarıldıktan sonra rahim ağzı doğuma hazırlanmak üzere gevşer ve açılmaya başlar. İşlem sonrası anne adayının kısa süre dinlenmesi yeterlidir.
Erken Müdahale Gerektiren Durumlar
Erken müdahale gerektiren durumlar, servikal serklaj yapılan gebelikte ani gelişen risklerin hızlıca tanınmasını ve tedavi edilmesini içerir. Erken müdahale gerektiren başlıca durumlar şunlardır:
- Vajinal kanama miktarının artması veya pıhtılaşma olması
- Su gelmesi veya amniyon kesesinin erken açılması
- Şiddetli kasılmaların başlaması
- Yüksek ateş ve enfeksiyon belirtileri (titreme, kötü kokulu akıntı)
- Vajinal akıntının anormal şekilde artması veya renk değişikliği
- Şiddetli pelvik ağrı veya kramp hissi
Servikal Serklaj Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Servikal Serklaj Ağrılı Bir İşlem midir?
İşlem genellikle spinal veya genel anestezi altında yapıldığı için ağrı hissetmezsiniz. Ameliyat sonrası hafif kramp veya rahimde baskı hissi olabilir.
Serklaj Ameliyatı Sonrası Normal Doğum Yapılabilir mi?
Serklaj çıkarıldıktan sonra normal doğum yapılabilir. Ancak bazı durumlarda, özellikle abdominal serklaj uygulandıysa, sezaryen tercih edilir.
Serklaj Her Gebelikte Tekrar Uygulanmalı mı?
Serklaj her gebelikte rutin olarak uygulanmaz. Önceki gebeliklerde rahim ağzı yetmezliği veya erken doğum öyküsü varsa önerilir.
Serklaj Ameliyatı Sonrası İş Hayatına Ne Zaman Dönülür?
Genellikle işlemden sonraki birkaç gün dinlenme önerilir. Hafif işlere bir hafta içinde dönülebilmektedir fakat doktor tavsiyeleri önceliklidir.
Servikal Serklaj Sonrası Gebelik Riski Tamamen Ortadan Kalkar mı?
Serklaj riski azaltır ancak tamamen ortadan kaldırmaz. Bazı durumlarda erken doğum veya düşük riski devam edebilir.
Serklaj İşlemi Ne Kadar Sürer?
İşlem genellikle 15-30 dakika arasında tamamlanır. Anestezi ve hazırlık süreci bu süreye eklenir.
Serklaj Sonrası Cinsel İlişki Mümkün mü?
Doktorunuz izin verene kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Genellikle işlem sonrası birkaç hafta cinsel ilişki yasaklanır.
Serklaj İşlemi Sonrasında Yatak İstirahati Şart mıdır?
Yatak istirahati genellikle birkaç gün önerilir.Ancak uzun süreli yatak istirahati gerekli olmayabilir ve doktor önerisine göre değişir.
Serklaj Sonrası Kanama Normal mi?
Hafif lekelenme veya az miktarda kanama normaldir. Ancak yoğun kanama, pıhtı ya da uzun süren lekelenme durumunda doktora başvurulmalıdır.
Ultrason İle Rahim Ağzı Yetmezliği Nasıl Teşhis Edilir?
Ultrasonla rahim ağzının uzunluğu ölçülür; 25 mm’den kısa olması rahim ağzı yetmezliği belirtisi olabilir. Ayrıca rahim ağzının açılma veya kese sarkması gibi durumlar da ultrasonla gözlemlenir.
Hangi Durumlarda Abdominal Serklaj Tercih Edilir?
Vajinal yoldan serklaj yapılamadığı veya başarısız olduğu durumlarda abdominal serklaj tercih edilir. Rahim ağzı yapısal bozukluklarında veya önceki serklajda başarısızlık varsa kullanılır.
Serklaj Sonrası Düşük Belirtileri Nelerdir?
Şiddetli karın ağrısı, vajinal kanama ve su gelmesi düşük belirtileri olabilir. Ayrıca rahim kasılmaları ve sancılar da risk işaretidir.
Serklaj Sonrası Gebelikte Nelere Dikkat Edilmeli?
Ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı, dinlenmeye önem verilmelidir. Düzenli doktor kontrolleri yapılmalı ve enfeksiyon belirtileri gözlenmelidir.
Serklaj İşlemi Başarısız Olursa Ne Yapılmalıdır?
İşlem başarısız olursa doktor duruma göre tekrar serklaj yapabilir veya erken doğum önleyici başka tedavilere yönelebilir.
Servikal Serklaj İşlemi Hangi Durumlarda Önerilir?
Rahim ağzı yetmezliği veya erken doğum riski olan gebeliklerde önerilir. Önceki gebelikte düşük veya erken doğum öyküsü varsa tercih edilir.
