Skleroterapi, kılcal ve orta çaplı yüzeysel varislerin tedavisinde uygulanan, damar içine özel bir ilacın verilerek damarın kontrollü şekilde kapatılmasını sağlayan cerrahi olmayan bir yöntemdir. Tedavi edilen damar zamanla vücut tarafından emilir ve görünümü azalır. Köpük skleroterapi ise ilacın köpük formunda uygulanmasıyla damar duvarıyla daha uzun temas sağlar ve daha geniş varislerde etkinlik sunar. İşlem ayaktan yapılır, genellikle 30–40 dakika sürer ve hasta aynı gün günlük yaşamına dönebilir. Doğru hasta seçimi ve Doppler ultrason değerlendirmesi, tedavi başarısında belirleyicidir.
Skleroterapi Nedir?
Skleroterapi, yüzeysel toplardamar varislerinin tedavisinde uygulanan, damar içine özel bir ilaç verilerek damarın kontrollü biçimde kapatılmasını sağlayan bir yöntemdir. Tedavi edilen damar zamanla vücut tarafından emilir ve görünümü belirgin şekilde azalır veya tamamen kaybolur. Skleroterapi cerrahi değildir, kesi gerektirmez ve çoğu hastada aynı gün günlük yaşama dönüş mümkündür.
Skleroterapi özellikle aşağıdaki durumlarda tercih edilir:
- Kılcal Varisler (Spider Veins): Cilt yüzeyinde kırmızı, mor veya mavi renkte görülen ince damarlar
- Orta Çaplı Yüzeyel Varisler: Bacaklarda estetik ve bazen hafif dolgunluk hissi yaratan damar genişlemeleri
- Cerrahi veya Lazer Sonrası Kalan Varisler: Daha önce tedavi edilmiş ancak estetik olarak rahatsız eden damarlar
- Kozmetik ve Hafif Semptomatik Damarlar: Ayakta durmakla belirginleşen, sıcak havalarda artan yüzeyel varisler
Altta yatan ana toplardamar kapak yetmezliği varsa, tek başına skleroterapi yeterli olmayabilir. Bu nedenle tedavi öncesinde renkli Doppler ultrasonografi ile damar haritası çıkarılması gerekir.
Köpük Skleroterapi Nedir?
Köpük skleroterapi, sklerozan ilacın özel bir teknikle köpük haline getirilerek damar içine uygulanmasıdır. Köpük skleroterapi, klasik sıvı skleroterapiye göre damar içinde daha etkili temas sağlayarak, özellikle orta ve daha geniş varislerde tercih edilir.
Köpük Skleroterapinin Faydaları
Köpük skleroterapi, varisli damarların damar içine verilen özel bir köpükle kapatılmasını sağlayarak dolaşım bozukluğunu düzeltmeye yardımcı olur. Cerrahi işlem gerektirmemesi sayesinde hızlı uygulanır, günlük yaşama dönüş süresi kısadır ve ağrı minimal düzeydedir. Ayrıca estetik görünümü iyileştirerek bacaklarda şişlik, ağırlık ve yorgunluk hissinin azalmasına katkı sağlar.
Köpük skleroterapi faydaları şunlardır:
- Damar duvarıyla daha uzun temas süresi
- Daha büyük ve kıvrımlı damarlar için yüksek etkinlik
- Daha az ilaçla daha güçlü etki
- Ultrason eşliğinde güvenli uygulama imkânı
Köpük skleroterapi, klasik sıvı skleroterapiye göre orta ve nispeten daha geniş varislerde tercih edilir.
Skleroterapi Nasıl Yapılır?
Skleroterapi, ayaktan uygulanan ve cerrahi gerektirmeyen bir yöntemdir. İşlem süresi kısadır ve hasta günlük yaşamına hızla dönebilir. Skleroterapi işlemi genellikle 30–40 dakika sürer.
Tedavi Öncesi Değerlendirme
Skleroterapinin başarısı, işlem öncesinde yapılan doğru ve ayrıntılı değerlendirmeye bağlıdır. Bu aşamada hastanın damar yapısı ve tedaviye uygunluğu belirlenir.
Skleroterapi öncesi değerlendirme şu şekilde yapılır:
- Hastanın şikayetleri ve beklentileri değerlendirilir.
- Gerekirse renkli Doppler ultrasonografi yapılır.
- Tedavi edilecek damarlar belirlenir.
Skleroterapi Uygulama Aşaması
Uygulama aşaması, steril koşullarda ve genellikle ağrısız şekilde gerçekleştirilir. Damarın yapısına göre uygun teknik seçilir.
Skleroterapinin uygulama aşamaları şunlardır:
- Tedavi edilecek bölge antiseptik ile temizlenir.
- Çok ince iğnelerle damar içine ilaç verilir.
- Damar yapısına göre sıvı veya köpük skleroterapi uygulanır.
- Gerektiğinde ultrason rehberliği kullanılır.
İşlem Sonrası
İşlem sonrası dönem, tedavinin etkinliği açısından önemlidir. Hastanın günlük yaşama dönüşü genellikle hemen mümkündür. Skleroterapi işlemi sonrası elastik bandaj veya varis çorabı giydirilir ve hasta yürüyerek klinikten ayrılır.
Skleroterapi Sonrası Süreç Nasıldır?
Skleroterapi sonrası iyileşme süreci genellikle konforludur ve sorunsuz ilerler. Görülen bulgular genellikle geçicidir.
Skleroterapi sonrası görülen normal ve geçici bulgular şu şekilde sıralanabilir:
- Hafif morarma
- Damar boyunca sertlik veya ele gelen kordon hissi
- Hafif hassasiyet
- İlk haftalarda damarın koyu görünmesi
Skleroterapi sonrası ortaya çıkan bulgular haftalar ila birkaç ay içinde kendiliğinden kaybolur.
Skleroterapi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tedavi sonrası önerilere uyulması, hem iyileşme sürecini hızlandırır hem de tedavi başarısını artırır.
Skleroterapi sonrası şu önerilere uyulmalıdır:
- İlk 24–48 saat ağır egzersizden kaçınılmalıdır.
- Uzun süre hareketsiz kalınmamalıdır.
- Varis çorabı önerilen süre boyunca kullanılmalıdır.
- Güneşlenme ve solaryumdan birkaç hafta uzak durulmalıdır.
Skleroterapi Kaç Seans Sürer?
Skleroterapide seans sayısı kişiye ve damar yapısına göre değişiklik gösterebilir. Tedavi planı hastaya özel olarak oluşturulur.
Seans sayısı şu faktörlere bağlıdır:
- Damarların çapı
- Yaygınlığı
- Cilt yapısı
Çoğu hastada 1–2 seans yeterlidir, bazı durumlarda 3 seans ve daha fazla gerekebilir. Seanslar genellikle 2–4 hafta arayla planlanır.
Skleroterapi Güvenli midir?
Doğru hasta seçimi ve deneyimli hekimler tarafından uygulandığında skleroterapi son derece güvenli bir tedavi yöntemidir.
Skleroterapinin olası yan etkileri şu şekilde sıralanabilir:
- Geçici cilt lekelenmesi
- Yüzeyel pıhtılaşma
- Çok nadiren alerjik reaksiyonlar
Hayati risk son derece düşüktür.
Skleroterapi ile Varis Tedavisinde Sonuç
Skleroterapi ve köpük skleroterapi, uygun hastalarda etkili, güvenli ve estetik açıdan tatmin edici sonuçlar sunar. Ancak her varis tipi için her yöntem uygun değildir.
Başarılı bir sonuç için doğru tanı, doppler ultrasonografi ile ayrıntılı değerlendirme ve deneyimli uygulama şarttır.
Skleroterapi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Skleroterapi Ağrılı Bir İşlem midir?
Skleroterapi genellikle hafif batma hissi dışında belirgin ağrıya neden olmaz. Kullanılan iğneler çok incedir ve çoğu hasta işlemi anesteziye gerek kalmadan rahatlıkla tolere eder. Ağrı eşiği düşük hastalarda kısa süreli hassasiyet hissedilebilir, ancak bu durum geçicidir.
Skleroterapi Sonrası Morarma Normal midir?
Evet. Skleroterapi sonrası hafif morarma, damar boyunca koyulaşma, ele gelen sertlik beklenen ve geçici durumlardır. Morluklar genellikle birkaç hafta içinde azalır, damarların tamamen emilmesi ise birkaç ay sürebilir.
Skleroterapi Sonrası Lekelenme Kalır mı?
Nadir durumlarda, özellikle koyu ten yapısına sahip hastalarda geçici cilt lekelenmeleri görülebilir. Bu lekeler çoğu zaman aylar içinde kendiliğinden kaybolur. Kalıcı iz riski düşüktür ve uygun teknikle uygulandığında minimaldir.
Skleroterapi Sonrası Ne Zaman Normal Hayata Dönülür?
Skleroterapi sonrası hastalar aynı gün yürüyebilir, günlük işlerine devam edebilir ve hastanede yatışa ihtiyaç duymaz. Ağır spor ve yoğun egzersizler genellikle ilk 1–2 gün ertelenir.
Skleroterapi Sonrası Varis Çorabı Şart mı?
Evet, önerilir. Varis çorabı damarın daha düzgün kapanmasını sağlar, tedavi başarısını artırır, morarma ve hassasiyeti azaltır. Kullanım süresi hastaya ve tedavi edilen damarların durumuna göre değişmekle birlikte genellikle 3–7 gün arasındadır.
Skleroterapi Kalıcı Bir Tedavi midir?
Tedavi edilen damar kalıcı olarak kapanır. Ancak varis bir damar hastalığıdır ve zamanla farklı bölgelerde yeni damarlar oluşabilir. Bu nedenle skleroterapi mevcut damarları tedavi eder ve yeni varis oluşumunu tamamen engellemez. Düzenli takip ve gerekirse ek seanslar ile uzun vadede başarılı sonuçlar elde edilir.
Skleroterapi Her Varise Uygulanabilir mi?
Hayır. Skleroterapi kılcal ve orta çaplı yüzeyel varisler için uygundur, ancak ana toplardamar yetmezliği ve derin ven hastalığı olan hastalarda önce bu sorunların değerlendirilmesi ve gerekirse farklı tedavilerin planlanması gerekir. Bu nedenle Doppler ultrasonografi kritik öneme sahiptir.
Skleroterapi Hamilelerde Yapılabilir mi?
Gebelik döneminde skleroterapi önerilmez. Hamilelikte oluşan varislerin önemli bir kısmı doğum sonrası gerileyebilir. Tedavi planlaması genellikle doğumdan sonraki dönemde yapılır.
Skleroterapi Yaz Aylarında Yapılabilir mi?
Evet, yapılabilir. Ancak güneşlenme, solaryum ve aşırı sıcak maruziyeti işlem sonrası birkaç hafta önerilmez. Yaz aylarında yapılan tedavilerde bu konulara biraz daha dikkat edilmesi yeterlidir.
Skleroterapi Sonrası Damarlar Ne Zaman Kaybolur?
Bu süreç kişiden kişiye değişir. Küçük kılcal damarlar birkaç hafta içinde belirgin şekilde azalır, daha büyük damarların tamamen emilmesi 2–3 ay sürebilir. Sabır bu tedavinin bir parçasıdır.
Skleroterapi Kimler İçin Uygun Değildir?
Aktif derin ven trombozu, ileri düzey dolaşım bozukluğu, kontrolsüz sistemik hastalıklar ve sklerozan maddeye bilinen alerji gibi durumlarda tedavi kararı mutlaka bireysel değerlendirme ile verilmelidir.