Kürek Kemiği (Scapula) Nedir? Kürek Kemiği Neresi?

Kürek Kemiği (Scapula) Nedir?

Kürek kemiği, omuz kemiklerini oluşturan, sırtın üst kısmında sağda ve solda birer tane bulunan üçgen şeklinde yassı bir kemiktir. Kolu gövdeye bağlar ve omuzun farklı yönlerde hareket edebilmesini sağlar.

Kürek kemiğine 17 kas, 12 tendon ve 6 bağ tutunur. Bu güçlü bağlantılar sayesinde omuz, vücuttaki en geniş hareket açıklığına sahip eklemlerden biridir.

Kürek kemiğinin başlıca görevleri şunlardır:

• Kolu gövdeye bağlamak: Üst kol kemiğini köprücük kemiğine bağlar.

• Omuz eklemini oluşturmak: Üst kol kemiğinin başının oturduğu eklem yuvasını oluşturur.

• Omuz hareketini sağlamak: Kolu kaldırma, öne-arkaya uzatma ve döndürme gibi hareketlerde görev alır.

• Kaslara tutunma yeri olmak: Sırt, omuz ve kol kasları için sağlam bir bağlantı noktasıdır.

• Gövdeyi korumak: Sırtın üst kısmında darbelere karşı koruyucu bir yüzey oluşturur.

Kürek Kemiği Neresi?

Kürek kemiği, sırtın üst kısmında, iki omzun hemen arkasında bulunur. Omurganın sağında ve solunda birer tane yer alır ve sırttaki kaburgaların üzerine oturur. Kolları yukarı kaldırdığınızda ya da omuzlarınızı geriye çektiğinizde sırtınızda hareket ettiğini hissedebilirsiniz.

Kürek kemiği, göğüs kafesine doğrudan bir eklemle bağlı değildir, kaslar aracılığıyla kaburgaların üzerinde kayarak hareket eder. Ön tarafta köprücük kemiğiyle, yan tarafta ise üst kol kemiğiyle eklem yapar.

Kürek kemiğinin bölümleri şunlardır:

• Akromiyon: Omuzun en üst noktasını oluşturan ve köprücük kemiğiyle eklemlenen çıkıntıdır.

• Korakoid çıkıntı: Köprücük kemiğinin altında, öne doğru uzanan kanca şeklindeki çıkıntıdır; bazı kaslara tutunma yeri sağlar.

• Glenoid boşluk: Üst kol kemiğinin başının oturduğu sığ eklem yuvasıdır.

• Kürek kemiği dikeni (spina): Kemiğin arka yüzünü çapraz olarak ikiye bölen belirgin kemik çıkıntısıdır.

• Diken üstü ve diken altı çukurları: Dikenin üstünde ve altında kalan, omuz kaslarının tutunduğu çukur alanlardır.

Kürek Kemiği Ağrısı Neden Olur?

Kürek kemiği ağrısı genellikle kas gerginliği, yanlış duruş, aşırı kullanım ve omuz eklemi sorunlarından kaynaklanır. Bazı durumlarda boyun fıtığı gibi sinir sıkışmaları ya da kalp, akciğer ve safra kesesi gibi iç organlardaki hastalıklar da bu bölgeye yansıyan ağrıya neden olabilir.

Sağ kürek kemiği ağrısı neden olur?

Sağ kürek kemiği ağrısı çoğunlukla sağ omuzun aşırı kullanımı, kas gerginliği ve yanlış duruş nedeniyle oluşur. Safra kesesi ve karaciğer gibi karnın sağ üst bölümündeki organlardan kaynaklanan ağrılar da sağ kürek kemiğine yansıyabilir. Safra kesesi kaynaklı ağrı genellikle yağlı yemeklerden sonra başlar ve karnın sağ üst bölümünde ağrı, bulantı ve kusma eşlik edebilir.

Sağ kürek kemiği ağrısının nedenleri şunlardır:

• Sağ omuz ve sırt kaslarında zorlanma veya gerginlik

• Uzun süre bilgisayar başında yanlış oturma

• Omuz sıkışma sendromu ve rotator manşet sorunları

• Boyun fıtığı veya boyun kireçlenmesine bağlı sinir sıkışması

• Safra kesesi taşı veya safra kesesi iltihabı

• Karaciğer hastalıkları

• Sağ akciğeri etkileyen hastalıklar

Sol kürek kemiği ağrısı neden olur?

Sol kürek kemiği ağrısı genellikle kas gerginliği, postür bozukluğu ve sol omuza aşırı yüklenmekten kaynaklanır. Ancak sol kürek kemiğinde aniden başlayan ağrı, nadiren kalp krizinin belirtisi olabileceği için dikkatle değerlendirilmelidir. Kalp kaynaklı ağrı özellikle kadınlarda ve diyabet hastalarında göğüs ağrısı olmadan, yalnızca sırt veya kürek kemiği ağrısı şeklinde ortaya çıkabilir.

Sol kürek kemiği ağrısının nedenleri şunlardır:

• Sol omuz ve sırt kaslarında zorlanma veya gerginlik

• Yanlış duruş ve uzun süre aynı pozisyonda kalmak

• Omuz eklemi ve rotator manşet sorunları

• Boyun fıtığına bağlı sinir sıkışması

• Kalp krizi veya kalp zarı iltihabı (perikardit)

• Akciğer zarı iltihabı veya akciğer damarlarında pıhtı (pulmoner emboli)

• Mide ve pankreas hastalıklarına bağlı yansıyan ağrı

İki kürek kemiği arası ağrı neden olur?

İki kürek kemiği arasındaki ağrı en sık yanlış duruş, sırt kaslarının zorlanması ve uzun süre masa başında çalışmaktan kaynaklanır. Boyun ve sırt omurgasındaki sorunlar ile nadiren aort damarı yırtılması gibi acil durumlar da bu bölgede ağrıya yol açabilir.

İki kürek kemiği arası ağrının nedenleri şunlardır:

• Öne eğik oturma ve kambur duruş

• Sırt kaslarında zorlanma veya spazm

• Boyun ve sırt fıtığı

• Omurga eğriliği (skolyoz)

• Sırt omurgasında kireçlenme

• Reflü ve mide sorunları

• Safra kesesi hastalıkları

• Aort damarının yırtılması (aort diseksiyonu)

Kürek Kemiği Ağrısı Nasıl Geçer?

Kürek kemiği ağrısı, nedenine göre dinlenme, soğuk veya sıcak uygulama, ağrı kesici ilaçlar, duruş düzeltme ve fizik tedavi egzersizleriyle geçebilir. Kas gerginliğine bağlı ağrılar çoğu zaman birkaç gün ile birkaç hafta içinde azalır, iç organ kaynaklı ağrılarda ise altta yatan hastalığın tedavisi gerekir.

Kürek kemiği ağrısını hafifletmek için şunlar yapılabilir:

• Dinlenme: Ağrıyı artırabilecek ağır kaldırma ve tekrarlayan kol hareketlerine birkaç gün ara verilebilir.

• Soğuk ve sıcak uygulama: İlk 48 saatte soğuk, sonrasında ılık uygulama kas gerginliğini azaltmaya yardımcı olabilir.

• Ağrı kesiciler: Doktor önerisiyle kısa süreli ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir.

• Duruşu düzeltmek: Bilgisayar ekranını göz hizasına getirmek ve sırtı destekleyen bir sandalye kullanmak faydalı olabilir.

• Sık mola vermek: Masa başında çalışırken her 30-60 dakikada bir kalkıp omuzları hareket ettirmek kasların gerilmesini önleyebilir.

• Fizik tedavi: Kürek kemiğini destekleyen kasları güçlendiren egzersizler, tekrarlayan ağrıların önlenmesinde önemli rol oynar.

Kürek kemiği ağrısı için yapılabilecek egzersizler nelerdir?

Kürek kemiği ağrısı için kürek kemiklerini sıkıştırma, duvarda kol kaydırma ve göğüs kası esnetme gibi egzersizler yapılabilir. Bu egzersizler kürek kemiğini destekleyen kasları güçlendirebilir ve duruşu düzeltmeye yardımcı olabilir. Ancak egzersizler ağrıyı artırmayacak şekilde yapılmalıdır.

Kürek kemiği ağrısı için yapılabilecek egzersizler şunlardır:

• Kürek kemiklerini sıkıştırma: Dik oturun, omuzlarınızı geriye ve aşağıya çekerek kürek kemiklerinizi birbirine yaklaştırın. 3-5 saniye tutup gevşeyin, 10-15 kez tekrarlayın.

• Duvarda kol kaydırma: Sırtınızı duvara yaslayın, kollarınızı 90 derece açıyla duvara değdirin ve duvardan ayırmadan yavaşça yukarı kaydırıp indirin. 10 kez tekrarlayın.

• Direnç bandıyla kürek çekme: Direnç bandını bir kapı koluna sabitleyin, dirsekleriniz gövdenize yakınken bandı kendinize doğru çekin ve kürek kemiklerinizi sıkıştırın. 10-15 kez tekrarlayın.

• Direnç bandıyla kucaklama: Bandı sırtınızdan geçirip iki elinizle tutun, bir ağaca sarılır gibi kollarınızı öne doğru uzatın. 10-15 kez tekrarlayın.

• Kapı aralığında göğüs esnetme: Kollarınızı kapı pervazına dayayın ve gövdenizi hafifçe öne doğru ilerletin. Göğüste gerilme hissedince 20-30 saniye bekleyin.

• Omuz çevirme: Omuzlarınızı yavaşça öne, yukarı, geriye ve aşağıya doğru daireler çizerek 10 kez çevirin, ardından ters yönde tekrarlayın.

Kürek Kemiği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kürek kemiğinde kulunç neden olur?

Kürek kemiğinde kulunç, çoğunlukla bu bölgedeki kasların uzun süre gergin kalması sonucu oluşan sertlik ve düğümlenmelerden kaynaklanır. Uzun süre bilgisayar başında öne eğik oturmak, stres, yanlış pozisyonda uyumak ve ağır çanta taşımak kulunç oluşumuna zemin hazırlayabilir.

Sol kürek kemiği ağrısı kanser belirtisi mi?

Sol kürek kemiği ağrısı çoğunlukla kas veya duruş kaynaklıdır ve kanser belirtisi değildir. Nadiren akciğerin üst bölümündeki tümörler veya kemiğe yayılan kanserler kürek kemiği bölgesinde ağrıya neden olabilir. Eğer ağrıya açıklanamayan kilo kaybı, geçmeyen öksürük veya gece artan ağrı eşlik ediyorsa hekime başvurulmalıdır.

Sol kürek kemiği ağrısı göğse vurur mu?

Evet, sol kürek kemiği ağrısı göğse vurabilir. Kas ve kaburga kaynaklı ağrılar göğse yayılabileceği gibi, kalp krizi gibi acil durumlarda da ağrı göğüs ile sırt arasında hissedilebilir.

Kürek kemiği hangi kemikler sınıfında yer alır?

Kürek kemiği, yassı kemikler sınıfında yer alır. İnce ve geniş yapısı sayesinde çok sayıda kasa tutunma alanı sağlar.

Kürek kemiği kırığı nasıl anlaşılır?

Kürek kemiği kırığı; sırtın üst kısmında şiddetli ağrı, kolu ve omuzu hareket ettirmede zorlanma, şişlik ve morarma ile kendini gösterir. Bu kırıklar oldukça nadirdir ve genellikle trafik kazası veya yüksekten düşme gibi ciddi darbelerden sonra görülür. Tanı röntgen ve gerekirse bilgisayarlı tomografi ile konur.

Kürek kemiği kırığı yatış pozisyonu nasıl olmalı?

Kürek kemiği kırığında genellikle sırtüstü veya yarı oturur pozisyonda, sırtın ve kolun yastıklarla desteklendiği bir yatış önerilir. Kırık olan tarafın üzerine yatılmamalı, kol askısı kullanılıyorsa hekimin önerdiği şekilde takılmalıdır. Kesin yatış pozisyonu, kırığın yerine ve tedavi yöntemine göre hekim tarafından belirlenir.