Artrit, eklemlerde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilerle kendini gösteren bir eklem iltihabıdır. Bağışıklık sistemi bozuklukları, yaşlanmaya bağlı eklem aşınmaları ve enfeksiyonlar artritin başlıca nedenleri arasında bulunur. Artrit, ileri yaşlardaki kişilerde ve genetik yatkınlığı olanlarda daha sık görülse de her yaştan kişide görülebilir. Artrit tedavisi hastalığın türüne göre ilaç kullanımı, fizik tedavi ve cerrahi işlemler gibi yöntemleri içerebilir. Düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek ve sağlıklı kiloyu korumak da destekleyici tedavi yöntemlerindendir.
Artrit Nedir?
Artrit, bir ya da daha fazla eklemin iltihaplanması durumudur. Eklemlerde hassasiyet, şişlik ve ağrı gibi durumlara neden olur ve yaş ilerledikçe şiddetlenebilir. En yaygın artrit türleri kireçlenme olarak da bilinen osteoartrit ve iltihaplı romatizma olarak bilinen romatoid artrittir.
Artrit tek başına bir hastalık değil, çeşitli eklem rahatsızlıklarını tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Artrit diz, kalça ve omurga gibi eklemleri etkileyerek günlük yaşamı zorlaştırabilir ve tedavi edilmezse zamanla eklem hasarına neden olabilir. Bu nedenle, artritin tanısının erken konması, kronik bir hastalık olarak ele alınıp dikkatli bir şekilde takip edilmesi önemlidir.

Artrit Çeşitleri Nelerdir?
Artrit, çok farklı nedenlerden kaynaklanabilen ve eklemleri çeşitli şekillerde etkileyen geniş bir hastalık grubudur. Her artrit türü farklı bir nedene bağlı gelişir ve eklemleri farklı şekilde etkiler. Bu nedenle artrit, tek tip bir hastalık değil, çeşitli alt türleri olan geniş bir sağlık sorunu olarak değerlendirilir.
Artrit çeşitleri şunlardır:
- Romatoid Artrit
- Psoriatik Artrit
- Reaktif Artrit
- Osteoartrit
- Septik Artrit
- Gut Artriti
Romatoid Artrit
Romatoid artrit, diğer adıyla iltihaplı romatizma, bağışıklık sisteminin sağlıklı dokuları yabancı olarak algılaması sonucu eklem dokularına saldırmasıyla oluşan kronik bir durumdur. Tedavi edilmediği zaman eklemlerde kalıcı hasar bırakmanın dışında cilt, göz ve akciğer gibi vücudun başka bölgelerini de etkileyebilir.
Psoriatik Artrit
Psoriatik artrit, sedef hastalığı geçirmiş kişileri etkileyebilen bir eklem iltihabı çeşididir. Psoriatik artritte bağışıklık sistemi sağlıklı hücre ve dokulara saldırır, bunun sonucunda bir ya da birden fazla eklemde ağrı ve sertlik görülebilir.
Reaktif Artrit
Reaktif artrit, vücutta bulunan enfeksiyonun tetiklediği bir eklem iltihabıdır ve genellikle ayak, ayak bilekleri ve dizi etkiler. Bunun yanı sıra tedavi edilmediği durumlarda idrar sorunları, göz iltihabı ve bel ağrısı gibi sorunlara da yol açabilir.
Osteoartrit
Halk arasında kireçlenme olarak da bilinen osteoartrit, eklem kıkırdağının zamanla aşınması sonucu ortaya çıkar. Diğer artrit türlerine benzer şekilde eklem ağrısı ve şişlikle kendini gösterir. Kireçlenme; yaşlanma, obezite, eklemlerin aşırı kullanımı ve genetik yatkınlık gibi sebeplerden kaynaklanabilir ve tedavi edilmediğinde kalıcı eklem sorunlarına yol açabilir.
Septik Artrit
Septik artrit, vücutta bulunan bakteri ya da mantarların tetiklemesi sonucu oluşan eklem iltihabıdır. Kana bulaşan mikroplar kan dolaşımıyla eklemlere ulaşır ve iltihaplanmaya sebep olur. Septik artrit çok hızlı ilerleyen ve eklemlere kalıcı hasar bırakan bir artrit türüdür. Ayrıca açık yaralardan bulaşma riski de olduğu için erken teşhis ve tedavisi oldukça önemlidir.
Gut Artriti
Gut hastalığı olarak da bilinen gut artriti, eklemlerde ürik asit miktarının fazla olması sonucu oluşur. Gut hastalığı birden fazla eklemi etkileyebilir ancak yaygın olarak ayak baş parmağında ve genellikle geceleri şiddetli bir ağrı ve yanma hissiyle başlar. Halk arasında yaygın olarak bilinmesinin aksine yalnızca fazla et tüketimi sonucu değil genetik yatkınlık, alkol tüketimi, böbrek sorunları ya da diyabet gibi nedenlerden de kaynaklanabilir.

Artrit Belirtileri Nelerdir?
Artritin en yaygın belirtisi eklemlerde ağrı, hassasiyet ve şişliktir. Ancak, artrit belirtileri artritin türüne ve etkilediği eklemlere göre değişiklik gösterebilir. Bazı belirtiler kısa süreli ve şiddetli olurken bazıları kronik olabilir ve ağır egzersizlerden sonra tekrarlayabilir.
Artrit belirtileri aşağıdaki gibidir:
- Eklem ağrısı
- Şişlik
- Kızarıklık
- Sertlik
- Hareket kısıtlılığı
- Şekil bozukluğu
- Yorgunluk ve halsizlik
Artrit tanısı için eklemlerde ağrı, şişlik, sıcaklık artışı ve hareket kısıtlılığının uzun süre devam etmesi beklenir. Özellikle sabah tutukluğu ve eklemde tekrarlayan iltihap bulguları önemli işaretlerdir. Kesin tanı ise doktor muayenesi, görüntüleme yöntemleri ve kan testleriyle konur.
Artrit Tanısı Nasıl Konur?
Artrit tanısı romatoloji uzmanının fiziki muayenesi ile başlar. Hekim ilk olarak hastanın şikayetlerini dinler ve eklemlerdeki olası iltihabı ve ağrıları göz ve el kontrol eder. Daha sonra emin olmak için ultrason, röntgen ve MR gibi görüntüleme yöntemlerine başvurur.
Ürik asit fazlalığından kaynaklı bir artrit olup olmadığını anlamak için kan testi isteneblilir. Hastanın şikayetleri, muayene bulguları ve laboratuvar testlerinin sonuçları birlikte yorumlanarak kesin tanı konur.

Artrit Tedavisi Nasıl Olur?
Artrit tedavisi artritin türüne göre değişir ve ilaç, egzersiz, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse cerrahi yöntemler gibi çeşitli yöntemleri içerir. Tedavideki amaç eklem hareketliliğini korumak, ağrıyı hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır.
Artrit tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:
- İlaç tedavisi: Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar önerilebilir.
- Fizik tedavi ve egzersiz: Eklem hareketliliğini artırmak ve kasları güçlendirmek için düzenli egzersiz ve fizik tedavi önerilir.
- Yaşam tarzı değişiklikleri: Sağlıklı kiloyu korumak, dengeli beslenmek, eklem dostu aktiviteler yapmak, sigaradan uzak durmak belirtilerin hafiflemesini ve yaşam kalitesinin artmasını sağlayabilir.
- Cerrahi tedavi: İleri derecede eklem hasarında protez (eklem replasmanı), artroskopi veya eklem düzeltme ameliyatları gerekebilir.
Artrit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Artrit Ne Demek?
Artrit, eklemlerde iltihaplanma sonucu ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığına yol açan bir rahatsızlıktır. Tek bir hastalık değil, osteoartrit ve romatoid artrit gibi birçok alt türü içeren genel bir terimdir.
Artrit Neden Olur?
Artrit; bağışıklık sistemi bozuklukları, yaşlanmaya bağlı eklem aşınmaları, enfeksiyonlar ve genetik faktörler gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Yaş, obezite ve eklemlerin aşırı kullanımı riski artırır.
Artrit Ağrısı Nasıl Geçer?
Artrit ağrısını hafifletmek için ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca fizik tedavi, düzenli egzersiz ve sağlıklı yaşam tarzı da ağrının kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Dizde Artrit Neden Olur?
Dizde artrit genellikle osteoartrit kaynaklıdır ve eklem kıkırdağının aşınmasıyla meydana gelir. Aşırı kilo, yaşlanma, önceki diz yaralanmaları ve genetik yatkınlık dizde artrite yol açabilir.
Kalça Artriti Nedir?
Kalça artriti, kalça ekleminde iltihap oluşmasıyla karakterize bir durumdur ve genellikle osteoartrit veya romatoid artrit gibi türlerle ilişkilidir. Hareket kısıtlılığı, ağrı ve sertlik gibi belirtilerle kişinin yaşam kalitesini düşürebilir.