Buerger Hastalığı Nedir? Buerger Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Buerger Hastalığı Nedir?

Buerger hastalığı, tıp dilindeki adıyla Tromboanjiitis Obliterans (TAO), halk arasında Budama Hastalığı olarak bilinen ve sigara tiryakisi genç erkekleri tehdit eden periferik arter hastalığıdır. Buerger hastalığı, atardamarların yapısında tıkanma ve hasar oluşumuna neden olabilir. Meydana gelen tıkanmalar sonucunda el ve ayak gibi uzuvlar beslenemediğinden bu bölgelerde yaralar oluşabilir ve ilerleyen süreçte bu bölgeler kangrene dönüşerek çürüyebilir. Bunun sonucunda da el ve ayakların ampute edilmesi gibi ciddi sonuçlar doğabilir.

Temel nedeni tütün ürünleri kullanmak olan Buerger hastalığı, istatistiksel olarak daha çok erkeklerde görülmekle birlikte kadınlarda da nadiren vakalara rastlanmıştır. İlerlemesi durumunda, uzuv kaybına sebebiyet verme ihtimali olan Buerger hastalığında erken teşhis ve tedavi büyük önem arz etmektedir. Buerger hastalığını önlemenin en önemli adımı tütün ürünleri kullanmayı tamamen bırakmaktır.

Buerger Hastalığı Neden Olur?

Buerger hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, tütün ürünlerinin içeriğindeki kimyasalların damar duvarına zarar vererek iltihabi süreci tetiklemesi ve zamanla kan akımını bozması sonucu oluşabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle sigara, puro, pipo ya da dumansız tütün gibi ürünlerin hastalıkla yakın ilişkili olabileceği vurgulanır. Benzer şekilde, genetik faktörlerin ya da bağışıklık sisteminin sağlıklı hücrelere saldırmasının Buerger hastalığının ortaya çıkmasında etkili olabileceği konusunda da görüşler de vardır. Araştırmalarda, Buerger hastalığının 20-45 yaş arası erkeklerde daha sık görüldüğü gözlemlenmiştir.

Buerger Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Buerger hastalığı; özellikle el ve ayaklarda karıncalanma, uyuşma ve soğukluk hissiyle başlayabilir. Zamanla parmaklarda renk değişiklikleri, morarma ya da soluklaşma görülebilir ve yürürken bacaklarda, özellikle ayakta belirgin ağrılar oluşabilir.

Buerger hastalığı belirtileri aşağıdaki gibi olabilir:

• El ya da ayak parmaklarında uyuşukluk ve karıncalanma
• El ya da ayak parmaklarında renk değişimi (Raynaud fenomeni)
• Yürürken oluşan ayak ağrısı
• İlerleyen dönemlerde el ya da ayaklarda açık yaralar ve şiddetli ağrılar
• İltihaplanma ve pıhtılaşma sonucu uzuv kaybı (ampütasyon)

Buerger Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Buerger hastalığı tanı sürecinde sigara kullanım süresi ve miktarı önemli bir rol oynamaktadır. Hastalık genellikle 24 ile 45 yaş arasındaki erkeklerde daha sık görüldüğünden, yaş ve cinsiyet faktörleri de tanıda önemli birer ipucu olarak değerlendirilir. Hastalığın fiziksel etkilerini gözlemlemek için fiziki muayene de tanı sürecinin bir parçasıdır. Ayrıca, benzer semptomlara neden olabilecek diğer yaygın rahatsızlıkları kontrol etmek için de çeşitli görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir.

Buerger hastalığı tanı sürecinde başvurulacak yöntemler aşağıdaki gibi olabilir:

• Fiziksel muayene bulguları: Kollarda, bacaklarda, ellerde veya ayaklarda solukluk ya da soğukluk olup olmadığına bakılır; ayrıca bu bölgelerdeki damarlardan nabız alınıp alınamadığı kontrol edilir.
• Diğer hastalıkların araştırılması: Mevcut şikayetlerin romatizma benzeri (bağ dokusu) başka bir hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığından emin olmak amacıyla gerekli ek incelemeler yapılır.
• Görüntüleme yöntemlerinin kullanılması: Damarlardaki kan akışını kontrol etmek için ilk adım olarak tamamen ağrısız bir işlem olan Doppler ultrason kullanılır. Ancak damar içindeki tıkanıklıkların net bir şekilde görülüp kesin teşhisin konulabilmesi için anjiyo veya ilaçlı tomografi çekilmesi gerekmektedir.

Buerger Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Buerger hastalığının tedavi sürecinde temel hedef hastalığın ilerlemesini mümkün olduğunca durdurmak, damar tıkanıklığına bağlı şikayetleri azaltmak ve kan akışını daha sağlıklı hale getirmektir. Bu doğrultuda hastanın genel durumu ve tutulan damarların düzeyi değerlendirilerek farklı yaklaşımlar planlanır. Süreç boyunca düzenli takip, yaşam tarzı düzenlemeleri ve ihtiyaç halinde medikal ya da girişimsel seçenekler bir arada ele alınabilir.

Bu süreçte dikkat edilen temel adımlar ve uygulanan tedavi seçenekleri şu şekilde sıralanabilir:

• Sigara ve tütün ürünlerinin bırakılması: Tedavinin en önemli ve ilk adımı olarak, sigara ile tüm tütün ürünlerinin kesinlikle bırakılması ve dumanlı ortamlardan tamamen uzak durulması istenir. Sigara bırakıldığında hastalığın ilerlemesi durdurulsa da o güne kadar oluşan hasar kalıcıdır.
• İlaç tedavisi: Tıkanmış damarları açmak ve azalan kan akışını artırmak amacıyla ilk basamak olarak damarları genişleten, pıhtıları eriten ve kanı daha akışkan hale getiren çeşitli ilaçlar kullanılır.
• Hiperbarik oksijen tedavisi: Bölgesel kan akışını artırmak ve kanda bulunan oksijenin dokulara daha rahat ulaşmasını sağlamak amacıyla etkili bir destekleyici yöntem olan hiperbarik oksijen tedavisinden faydalanılır.
• Cerrahi müdahale (Bypass): İlaç tedavisinin yeterli çözüm sunmadığı durumlarda, uzuv kaybını (ampütasyon) önleyebilmek amacıyla cerrahi yöntemlere başvurularak bypass ameliyatı gerçekleştirilebilir.
• Kök hücre çalışmaları: Günümüzde, hastalığın tedavisine yönelik yenilikçi bir yaklaşım olarak kök hücre tedavisi denemeleri de hız kazanmış durumdadır ve uygulanabilirliği üzerine çalışmalar sürdürülmektedir.

Buerger Hastalığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Budama hastalığı nedir?

Budama hastalığı, damar tıkanıklıkları nedeniyle el ve ayak parmaklarının kesilmek (ampütasyon) zorunda kalmasından dolayı Buerger hastalığına halk arasında verilen isimdir.

Buerger Hastalığı İlk Belirtileri Nelerdir?

Buerger hastalığının ilk belirtileri genellikle el ve ayaklarda soğukluk, renk değişikliği (solukluk veya morarma), uyuşma ve karıncalanma hissiyle ortaya çıkar. Ayrıca yürüyüş yaparken veya hareket halindeyken bacaklarda ya da kollarda kramp tarzında şiddetli ağrılar görülmesi de hastalığın en erken uyarıcı işaretlerindendir.

Buerger Hastalığı İyileşme Süresi Ne Kadardır?

Buerger kronik bir rahatsızlık olduğu için hastalığı tamamen ortadan kaldıracak kesin bir iyileşme süresi bulunmamaktadır. Ancak tütün ürünlerinin tamamen bırakılmasıyla hastalığın ilerlemesi anında durdurulabilir.

Buerger Hastalığına Hangi Bölüm Bakar?

Buerger hastalığının teşhis ve tedavi süreciyle hastanelerin Kalp ve Damar Cerrahisi bölümleri ilgilenmektedir.

Buerger Hastalığı Ölümcül mü?

Buerger hastalığı doğrudan yaşamı tehdit eden ölümcül bir hastalık olmamakla birlikte, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren tahrip edici bir rahatsızlıktır. İlerleyen safhalarda doku ölümlerine neden olduğu için hastaların uzuvlarını kaybetmesine (ampütasyon) yol açarak kalıcı fiziksel engellere sebep olabilir.