Gastroskopi Nedir? Hangi Hastalıkları Bakar?

Gastroskopi Nedir?

Gastroskop, doktorun bu bölgelerin iç yüzeyini ayrıntılı bir şekilde görmesini sağlar. Böylece, olası anormallikler ve hastalıklar doğrudan gözlemlenebilir ve teşhis edilebilir. Gastroskopi, mide ve bağırsak sorunlarını teşhis etmek ve tedavi etmek için yaygın olarak kullanılır.

Özellikle mide ağrısı, yutma güçlüğü, sürekli mide ekşimesi, açıklanamayan kilo kaybı , kanlı kusma veya dışkı gibi belirtileri olan hastalarda gastroskopi, doğru teşhisin konulması ve uygun tedavi yönteminin belirlenmesi açısından kritik bir rol oynar. Bu belirtiler, ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir ve gastroskopi sayesinde bu sorunların erken teşhisi mümkün hale gelir.

Gastroskopi işlemi genellikle bir gastroenteroloji uzmanı tarafından gerçekleştirilir. İşlem öncesinde hasta, doktor tarafından verilen talimatlara uygun şekilde hazırlanır. Bu hazırlık sürecinde, genellikle 6-8 saat boyunca bir şey yememesi ve içmemesi istenir. Bu, midenin boş olmasını ve doktorun sindirim sistemini daha net bir şekilde görebilmesini sağlar.

Gastroskopi Neden Yapılır?

Gastroskopi, sindirim sisteminin üst bölümündeki hastalıkların tanı ve tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Mide, yemek borusu ve onikiparmak bağırsağında oluşabilecek yapısal veya fonksiyonel bozuklukların doğrudan gözlemlenmesine imkân tanır.

Hem tanısal hem de bazı durumlarda tedavi amaçlı uygulanan bu işlem, birçok belirti ve hastalığın altında yatan nedeni ortaya koymak için tercih edilir.

Gastroskopinin yapılma nedenleri şunlardır:

• Uzun süreli mide ağrısı
• Sürekli mide yanması (reflü)
• Yutma güçlüğü
• Kan kusma veya dışkıda kan
• Mide bulantısı ve kusma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Demir eksikliği anemisi
• Ülser şüphesi
• Mide veya yemek borusu kanseri şüphesi
• Önceden teşhis edilmiş mide hastalıklarının takibi

Uzun Süreli Mide Ağrısı

Kronikleşen mide ağrıları, gastrit, ülser veya hatta mide kanseri gibi ciddi hastalıkların belirtisi olabilir. Gastroskopi sayesinde bu tür ağrıların nedeni doğrudan gözlemlenerek tanı koymak mümkün hale gelir.

Sürekli Mide Yanması (Reflü)

Mide asidinin yemek borusuna kaçması sonucu oluşan reflü, yemek borusunda hasara yol açabilir. Gastroskopi ile yemek borusundaki tahriş, ülser veya yapısal bozukluklar net bir şekilde görülebilir.

Yutma Güçlüğü

Yutarken ağrı veya zorlanma hissi, yemek borusunda tıkanıklık, tümör, daralma ya da kas bozukluklarının belirtisi olabilir. Gastroskopi ile bu yapıların durumu detaylı olarak değerlendirilir.

Kan Kusma veya Dışkıda Kan

Mide veya yemek borusundan kaynaklı kanamalar, ciddi bir sağlık sorununun işareti olabilir. Gastroskopi bu kanamaların kaynağını belirlemede ve bazı durumlarda durdurmada kullanılır.

Mide Bulantısı ve Kusma

Sık tekrarlayan bulantı ve kusmalar, mide çıkışında daralma, ülser, tümör ya da enfeksiyon belirtisi olabilir. Gastroskopi ile bu bölgeler incelenerek neden saptanabilir.

Açıklanamayan Kilo Kaybı

Diyet veya yaşam tarzında değişiklik olmadan yaşanan ani kilo kaybı, sindirim sistemine bağlı ciddi hastalıkların habercisi olabilir. Gastroskopi, bu tür şikayetlerde tanı koymada önemli bir rol oynar.

Demir Eksikliği Anemisi

Demir eksikliği anemisinin nedeni bazen mide veya onikiparmak bağırsağındaki gizli kanamalar olabilir. Gastroskopi ile bu kanama odakları doğrudan tespit edilebilir.

Ülser Şüphesi

Mide veya onikiparmak bağırsağında oluşabilecek ülserler, ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Gastroskopi ülserlerin varlığını, yerini ve şiddetini net şekilde gösterir.

Mide veya Yemek Borusu Kanseri Şüphesi

Kanser şüphesi olan durumlarda gastroskopi ile şüpheli alanlar görüntülenir ve biyopsi alınarak kesin tanı sağlanır.

Önceden Teşhis Edilmiş Mide Hastalıklarının Takibi

Daha önce tanısı konmuş gastrit, ülser ya da Barrett özofagusu gibi hastalıkların seyrini izlemek ve gerektiğinde müdahale etmek amacıyla düzenli gastroskopi yapılabilir.

Gastroskopi Nasıl Yapılır?

Gastroskopi işlemi , genellikle bir gastroenterolog tarafından gerçekleştirilir. Hasta, işlem öncesinde hafif bir sakinleştirici veya anestezi alabilir. Prosedür sırasında, gastroskop ağızdan geçirilir ve yemek borusu boyunca mideye ilerletilir. Kamera, doktorun sindirim sistemi içini ayrıntılı bir şekilde görmesini sağlar. İşlem sırasında, gerektiğinde biyopsi alınabilir veya polipler çıkarılabilir.

Gastroskopi işlemi genellikle 15-30 dakika sürer ve hastaların büyük çoğunluğu işlem sırasında rahatsızlık hissetmez. İşlem sonrası sonuçlar, doktorun gözlemleri ve alınan biyopsi örneklerinin laboratuvar analizleri ile belirlenir.

Gastroskopi işlemi şu şekilde uygulanır:

• Hazırlık aşaması: Hastaya işlemden önce 6-8 saat aç kalması gerektiği bilgisi verilir. Bu, mide içeriğinin temiz olması ve görüntülemenin net yapılabilmesi için önemlidir.
• Anestezi uygulanması: Hastanın boğazına lokal anestezik sprey sıkılır. Bu sayede yutak bölgesi uyuşur ve öğürme refleksi azalır. Gerekirse damar yolundan hafif sedasyon (sakinleştirici) verilebilir.
• Pozisyon verilmesi: Hasta sol yanına yatırılır ve ağzına dişleri korumak için bir ağızlık yerleştirilir.
• Endoskopun ilerletilmesi: Ucunda kamera bulunan esnek tüp (gastroskop), ağızdan içeri doğru yavaşça ilerletilir. Endoskop yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağını geçerek görüntü alır.
• Görüntüleme ve inceleme: Doktor, endoskopun kamerasından gelen görüntülerle sindirim sisteminin iç yüzeyini değerlendirir. Gerekirse doku örneği (biyopsi) alır veya küçük tedavi girişimleri yapar (örneğin polip çıkarma, kanama durdurma).
• İşlemin sonlandırılması: İnceleme tamamlandıktan sonra endoskop yavaşça çıkarılır. Hasta bir süre gözlem altında tutulur.

Gastroskopi Öncesi Hazırlık

Gastroskopi öncesinde, hastaların genellikle 6-8 saat süreyle bir şey yememesi ve içmemesi istenir. Bu, midenin boş olmasını ve doktorun sindirim sistemini daha iyi görebilmesini sağlar. Ayrıca, hastalar kullandıkları ilaçlar hakkında doktorlarını bilgilendirmeli ve işlem öncesinde talimatlara dikkatle uymalıdır.

Sigara içen hastaların, işlemden önce sigara içmemesi de önemlidir, çünkü sigara mide asidini artırabilir ve prosedürü zorlaştırabilir. Doktor, hastanın tıbbi geçmişine bağlı olarak ek talimatlar verebilir, bu nedenle hastaların doktorun tüm talimatlarını dikkatle takip etmesi gereklidir.

Gastroskopi Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Gastroskopi sırasında, hastanın rahat ve sakin olması önemlidir. Doktor, hastanın rahatlamasına yardımcı olmak için sakinleştirici ilaçlar verebilir. İşlem sırasında, doktorun talimatlarına uymak ve gerektiğinde derin nefes almak, rahatlamaya yardımcı olabilir.

Hastaların, prosedür sırasında ağızlarına yerleştirilen bir ağızlığı ısırmaları istenir, bu ağızlık, gastroskopun yerleştirilmesini kolaylaştırır ve dişlerin zarar görmesini önler. Hastaların işlemi daha rahat geçirebilmeleri için doktorlarıyla endişelerini ve sorularını paylaşmaları önemlidir.

Gastroskopi işlemi sırasında hastanın konforu ve güvenliği için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Açlık süresine uyulmalı: İşlem öncesi en az 6-8 saat boyunca hiçbir şey yenilip içilmemelidir. Bu, mide boşluğunun sağlanması ve aspirasyon riskinin önlenmesi için önemlidir.
• Boğaz anestezisine dikkat edilmeli: Lokal anestezik sprey sonrası boğazda uyuşma olur. Bu nedenle hasta işlem öncesinde yutma refleksinin geçici olarak azalabileceği konusunda bilgilendirilmelidir.
• Hareket edilmemeli: İşlem sırasında baş ve vücut ani hareketlerinden kaçınılmalıdır. Endoskopun güvenli ilerlemesi için hastanın sabit durması gerekir.
• Nefes kontrolü sağlanmalı: Hastalar işlem sırasında burundan derin ve düzenli nefes alarak rahatlamalıdır. Ağızdan nefes almaya çalışmak öğürmeyi artırabilir.
• İletişim kurulmalı: Sedasyon uygulanmamışsa, hasta doktor veya hemşireyle basit işaretlerle iletişim kurabilir. Rahatsızlık hissedildiğinde bunu belirtmek önemlidir.
• Takip önerilerine dikkat edilmeli: İşlem sonrası boğaz uyuşukluğu geçmeden bir şey yenmemelidir. Sedasyon verilmişse refakatçi eşliğinde dinlenmek gerekir.

Gastroskopi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Gastroskopi sonrasında, hastaların birkaç saat dinlenmesi ve sakinleştiricilerin etkisinin geçmesini beklemesi önerilir. İşlemden sonra hafif bir boğaz ağrısı veya şişkinlik hissi normaldir. Hastalar, işlem sonrası belirtileri ve doktorun önerilerini dikkatle takip etmelidir.

Özellikle biyopsi alınmışsa, birkaç gün boyunca hafif bir rahatsızlık hissi olabilir. Hastaların işlem sonrası ağır yemeklerden kaçınmaları ve yavaş yavaş normal diyetlerine dönmeleri tavsiye edilir. Ayrıca, işlem sonrası araba kullanmamak ve önemli kararlar almamak önemlidir, çünkü sakinleştiricilerin etkisi bir süre daha devam edebilir.

Gastroskopi Kimlere Uygulanır?

Gastroskopi, sindirim sistemi ile ilgili çeşitli belirtileri olan hastalara uygulanabilir. Bu belirtiler arasında uzun süreli mide ağrısı, yutma güçlüğü, mide ekşimesi ve kanlı kusma sayılabilir. Ayrıca, mide ülseri, gastrit veya kanser şüphesi olan hastalara da gastroskopi yapılabilir.

Gastroskopi, mide ve bağırsak hastalıklarının erken teşhisinde önemli bir rol oynar, bu nedenle bu tür belirtiler yaşayan hastaların doktora başvurmaları ve gerekirse gastroskopi yaptırmaları önerilir.

Gastroskopi şu kişilere uygulanır:

• Uzun süredir mide ağrısı yaşayanlara
• Kronik mide bulantısı ve kusması olanlara
• Sürekli mide yanması veya reflü şikayeti bulunanlara
• Yutma güçlüğü veya ağrılı yutma sorunu yaşayanlara
• Kanlı kusma veya siyah renkli dışkı şikayeti olanlara
• Açıklanamayan kilo kaybı yaşayanlara
• Demir eksikliği anemisi bulunanlara
• Mide veya yemek borusu kanseri şüphesi olanlara
• Peptik ülser, gastrit veya özofajit tanısı konması gerekenlere
• Takip amaçlı mide hastalığı geçmişi olanlara

Gastroskopi ile Tespit Edilebilen Hastalıklar

Gastroskopi, mide ve bağırsak sorunlarını teşhis etmek için etkili bir yöntemdir. Bu işlem, sindirim sistemi problemlerini doğrudan gözlemleme imkanı sağlar ve birçok hastalığın erken teşhis edilmesine yardımcı olur.

Gastroskopi, aşağıdaki hastalıkların teşhisinde yaygın olarak kullanılır:

• Gastrit: Mide iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır. Gastroskopi ile mide duvarındaki iltihap ve tahriş alanları net bir şekilde görülebilir.
• Mide Ülseri: Mide veya onikiparmak bağırsağında meydana gelen açık yaralardır. Gastroskopi, bu yaraların yerini ve büyüklüğünü belirlemekte yardımcı olur.
• Yemek Borusu İltihabı (Özofajit): Yemek borusunun iç yüzeyinin iltihaplanması durumudur. Gastroskopi, yemek borusundaki iltihap ve hasarı tespit eder.
• Mide Polipleri: Midenin iç yüzeyinde oluşan iyi huylu büyümelerdir. Gastroskopi, poliplerin varlığını ve gerektiğinde bunların çıkarılmasını sağlar.
• Mide Kanseri: Mide kanseri erken evrelerde belirti vermeyebilir. Gastroskopi, mide içindeki kanserli lezyonları tespit etmek için kullanılır.
• Helicobacter Pylori Enfeksiyonu: Mide duvarında yaşayan ve ülserlere yol açabilen bir bakteridir. Gastroskopi sırasında alınan biyopsi örnekleri, bu enfeksiyonun varlığını belirleyebilir.
• Barrett Özofagusu: Uzun süreli reflü sonucu yemek borusunda meydana gelen hücresel değişikliklerdir. Bu durum, yemek borusu kanseri riskini artırır ve gastroskopi ile teşhis edilebilir.

Gastroskopi ayrıca, mide ve bağırsak sisteminde tıkanıklık veya daralma gibi mekanik sorunları da tespit edebilir. Bu tür tıkanıklıklar, sindirim sisteminde ciddi problemlere yol açabilir ve gastroskopi ile bu durumlar hızlıca belirlenebilir. Gerekli tedavi planlarının yapılmasına olanak sağlar.

Gastroskopi Riskleri ve Yan Etkileri

Gastroskopi genellikle güvenli bir prosedür olmasına rağmen, bazı riskler ve yan etkiler içerebilir. Nadiren, yemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağında perforasyon (delinme) veya kanama gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Ayrıca, anesteziye bağlı reaksiyonlar ve enfeksiyon riski de bulunur.

Hastaların işlem sonrası ciddi bir ağrı, ateş veya şiddetli bulantı gibi belirtiler yaşaması durumunda hemen doktorlarına başvurmaları gereklidir. Riskler genellikle düşüktür ve gastroskopi, çoğu hasta için güvenli bir teşhis ve tedavi yöntemidir.

Gastroskopi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Gastroskopi nedir?

Gastroskopi, yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının iç yüzeyini incelemek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu işlem, ucunda kamera bulunan ince ve esnek bir tüp aracılığıyla ağız yoluyla gerçekleştirilir.

Gastroskopi ne kadar sürer?

Genellikle 15-30 dakika arasında sürer.

Gastroskopi acı verir mi?

Çoğu hasta sadece hafif bir rahatsızlık hisseder, ağrı genellikle minimaldir.

Sonuçlar ne zaman alınır?

Biyopsi gerekmezse hemen, biyopsi alınırsa birkaç gün içinde alınabilir.

İşlem sonrası ne zaman normal yaşama dönebilirim?

Çoğu hasta aynı gün normal aktivitelerine dönebilir.

Gastroskopi sırasında ne tür ilaçlar kullanılır?

Genellikle hafif bir sakinleştirici veya lokal anestezi kullanılır.

Gastroskopi sonrası yan etkiler nelerdir?

Hafif boğaz ağrısı, şişkinlik ve nadiren enfeksiyon görülebilir.

Kimler gastroskopi yaptırmamalıdır?

Şiddetli kalp veya solunum problemleri olanlar dikkatli olmalıdır.

Gastroskopi ile hangi hastalıklar tespit edilebilir?

Gastrit, ülser, kanser, iltihaplanma ve enfeksiyonlar.

Gastroskopi için hazırlık nasıl yapılır?

6-8 saat aç kalmak ve doktor talimatlarına uymak gereklidir.

Gastroskopi nasıl yapılır?

Hasta işlem öncesi genellikle aç olur ve boğazına uyuşturucu sprey uygulanır. Daha sonra endoskop cihazı ağızdan içeriye yerleştirilerek mideye kadar ilerletilir ve iç yapılar ekrandan incelenir.

Gastroskopi ve endoskopi aynı şey mi?

Gastroskopi, endoskopinin bir türüdür ve üst sindirim sistemini incelemek için kullanılır. Endoskopi ise genel bir terim olup, vücudun farklı bölgelerinin görüntülenmesini kapsar.

Gastroskopi acı verir mi?

Gastroskopi genellikle ağrılı bir işlem değildir, ancak boğazda hafif rahatsızlık ve öğürme hissi oluşturabilir. İşlem öncesi uygulanan lokal anestezik sprey veya sedasyon, bu rahatsızlığı minimuma indirir.

Gastroskopi kaç saat sürer?

Gastroskopi işlemi genellikle 10-15 dakika içinde tamamlanır. Ancak hazırlık ve iyileşme süreciyle birlikte hastanede kalış süresi 1-2 saati bulabilir.