Mide Delinmesi Belirtileri Nelerdir? Mide Delinmesi Neden Olur?

Mide Delinmesi Nedir?

Mide delinmesi , mide duvarında meydana gelen ani ve derin bir yırtılmadır. Tıbbi adıyla gastrointestinal perforasyon olarak bilinir ve genellikle ciddi ve acil müdahale gerektiren bir durumdur. Mide içeriği karın boşluğuna sızar, bu da şiddetli karın ağrısı, enfeksiyon (peritonit) ve hatta hayati tehlikeye yol açabilir.

Bu durum çoğunlukla ilerlemiş mide ülseri nedeniyle oluşur ancak bazı ilaçlar, travmalar veya mide kanseri de mide duvarında yırtılmaya neden olabilir. Erken teşhis ve tedavi hayati önem taşır.

Mide Delinmesi Neden Olur?

Mide delinmesi, genellikle mide duvarını zayıflatan ya da tahriş eden bir sürecin sonucudur. Bu durum, mide asidinin dokulara zarar vermesiyle meydana gelir. En sık karşılaşılan neden uzun süre tedavi edilmeyen mide ülseri olsa da, bazı ilaçlar, kötü yaşam alışkanlıkları ve bazı hastalıklar da mide duvarının delinmesine yol açabilir.

Mide delinmesinin nedenleri arasında mide kanseri ve obezite cerrahisi de bulunur. Mide kanseri, mide duvarının aşınmasına neden olarak mide delinmesi gibi sorunlara yol açabilir.

Mide delinmesine neden olabilecek faktörler şunlardır:

• Peptik ülser (mide ve onikiparmak bağırsağı ülserleri): En yaygın nedendir. Ülserin derinleşerek mide duvarını aşması delinmeye yol açar.
• Ağrı kesici ilaçların uzun süreli kullanımı: Bu ilaçlar mide mukozasını zayıflatabilir.
• Helicobacter pylori enfeksiyonu: Ülser oluşumuna neden olan bu bakteri, mide duvarını zamanla aşındırabilir.
• Aşırı alkol ve sigara kullanımı: Mide asidini artırarak mukoza hasarına zemin hazırlar.
• Travmalar: Karna alınan sert darbeler veya cerrahi kazalar mideyi delebilir.
• Mide kanseri: Tümörlerin mide dokusunda yaptığı tahribat delinmeye neden olabilir.
• Şiddetli kusmalar: Nadir durumlarda, özellikle zayıf mide dokusunda yırtılmaya yol açabilir.
• Radyasyon tedavisi: Mideye yönelik ışın tedavisi dokularda hasara neden olabilir.
• Bulimia nervoza: İleri evrelerde mide delinmesi gibi sorunlara neden olabilir.

Mide Delinmesi Belirtileri Nelerdir?

Mide delinmesi, ani ve ciddi belirtilerle kendini gösterir. Delinme sonrasında mide içeriği karın boşluğuna sızar ve bu durum, karın zarı iltihabına (peritonit) yol açarak hayatı tehdit edebilir.

Mide delinmesi, ani başlayan karın ağrısı, yüksek ateş, karında sertlik, nefes darlığı ve bayılma hissi gibi belirtilerle kendini gösterir. Belirtiler genellikle bir anda başlar ve hızla şiddetlenir. Bu nedenle erken tanı ve müdahale gerekir.

Mide delinmesi belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Ani başlayan ve şiddetli karın ağrısı
• Karında sertlik ve dokunmakla artan hassasiyet
• Bulantı ve kusma
• Yüksek ateş
• Nefes almakta zorluk
• Soğuk terleme
• Hızlı kalp atışı
• Ani tansiyon düşüklüğü
• Halsizlik ve bayılma hissi

Mide Delinmesi Teşhisi Nasıl Konulur?

Mide delinmesi hayati riskler taşıyan bir durum olduğundan hızlı tanı konulması gerekir. Tanı sürecinde hem fiziksel muayene hem de görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Fiziksel Muayene

Hekim, hastanın karın bölgesini elle muayene ederek hassasiyet, sertlik ya da kasılma gibi bulguları değerlendirir. Mide delinmesinde karın genellikle sert ve dokunmaya hassastır. Bu muayene sırasında hastanın genel durumu, solunum sayısı, nabız, tansiyon gibi hayati bulguları da kontrol edilir.

Görüntüleme Yöntemleri

Karın ya da göğüs bölgesine çekilen düz röntgen filmleri, mide boşluğuna kaçan havayı tespit edebilir. Bu hava genellikle diyafram altında görünür ve sindirim sisteminde bir yırtık olduğunu düşündürür.

Bilgisayarlı tomografi (BT), mide delinmesinin yerini ve yayılımını daha ayrıntılı şekilde gösterir. Ayrıca, delinmeye bağlı gelişmiş olası riskleri de değerlendirmede kullanılır. Tanı sürecinde en duyarlı görüntüleme yöntemlerinden biridir.

Endoskopik Yöntemler

Üst gastrointestinal endoskopi, yemek borusu ve mide iç yüzeyini doğrudan görüntüleyerek delinmenin yerini belirleyebilir. Ancak şüpheli bir durum varsa, endoskopi dikkatle yapılmalı ya da ertelenmelidir; çünkü bu işlem, mevcut yırtığı büyütebilir.

Kan Testleri

Tam kan sayımı ve biyokimya testleri, enfeksiyon varlığını, kan kaybını veya organ fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla yapılır. Yüksek beyaz kan hücresi sayısı, vücutta aktif bir enfeksiyonun göstergesidir. Ayrıca, elektrolit dengesizlikleri ve karaciğer-böbrek fonksiyonları da değerlendirilir.

Mide Delinmesi Tedavisi

Mide delinmesi, genellikle acil cerrahi müdahale gerektiren, yaşamı tehdit edebilecek ciddi bir sağlık sorunudur. Tedavi şekli, delinmenin yeri, boyutu, hastanın genel durumu ve altta yatan nedenlere göre değişiklik gösterebilir. Ancak temel tedavi hedefi, deliğin onarılması, enfeksiyonun kontrol altına alınması ve komplikasyonların önlenmesidir.

Eğer delinme küçük ve sınırlı bir alandaysa, bazı hastalarda cerrahi dışı tedavi tercih edilebilir. Bu durumda damardan antibiyotik tedavisi uygulanır ve hasta yakından takip edilir. Ancak bu yöntem yalnızca çok sınırlı vakalarda, delinme kendiliğinden kapanma eğilimindeyse düşünülür.

Mide Delinmesi Ameliyatı

Mide delinmesinin tedavisinde genellikle cerrahi yöntemlere ihtiyaç duyulur. Cerrahinin amacı, deliği onarmak, enfekte olan karın içi sıvı ve dokuları temizlemek ve hastanın hayati fonksiyonlarını normale döndürmektir.

Mide delinmesi ameliyatı şu yöntemler ile gerçekleştirilir:

• Laparoskopik Cerrahi: Delik küçükse ve hasta stabil durumdaysa laparoskopik (kapalı) cerrahi tercih edilebilir. Bu yöntemde, karın duvarına açılan küçük kesilerden kamera ve özel cerrahi aletler ile girilerek işlem gerçekleştirilir. İyileşme süresi daha kısa, enfeksiyon riski ise daha düşüktür.
• Açık Cerrahi: Delik büyükse, peritonit gelişmişse ya da hasta ciddi şekilde etkilenmişse açık cerrahi (laparotomi) yöntemi uygulanır. Bu yöntemde karın tamamen açılarak delinmiş bölgeye ulaşılır ve onarım yapılır. Aynı zamanda karın içindeki iltihaplı sıvılar temizlenir.

Mide Delinmesi Nasıl Önlenir?

Mide delinmesinden korunmak için, mide sağlığını tehdit eden alışkanlıklardan uzak durmak ve mideyi koruyucu önlemler almak gerekir.

Mide delinmesini önlemek için dikkat edilmesi gerekenler:

• Ağrı kesici ilaçlar, uzun süreli ve kontrolsüz şekilde kullanılmamalıdır.
• Kortizon içeren ilaçlar, mutlaka doktor önerisiyle kullanılmalıdır.
• Helicobacter pylori enfeksiyonundan şüpheleniliyorsa, vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
• Alkol tüketimi, sınırlandırılmalı ya da tamamen bırakılmalıdır.
• Sigara kullanımı, mide asidini artırarak ülser riskini yükselttiği için bırakılmalıdır.
• Stres düzeyi, mide asidini ve ülser oluşumunu tetikleyebileceğinden azaltılmalıdır.
• Uzun süren mide şikayetlerinde, bir gastroenteroloji uzmanına başvurulması ihmal edilmemelidir.
• Dengeli ve düzenli beslenmeye özen gösterilmeli; asidik ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
• Günlük 2-3 litre su tüketimi sağlanmalıdır.
• Gece geç saatlerde yemek yemekten kaçınılmalıdır.
• Kafeinli içecekler, sınırlı miktarda tüketilmelidir.
• Yemekler, yavaş yenmeli ve iyice çiğnenerek tüketilmelidir.

Mide Delinmesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Mide delinmesi nasıl hissedilir?

Mide delinmesi genellikle aniden başlayan, bıçak saplanır tarzda şiddetli karın ağrısıyla hissedilir. Ağrıya çoğu zaman bulantı, kusma, ateş ve karın sertliği eşlik eder.

Mide hangi durumlarda delinir?

Mide ülseri, helicobacter pylori enfeksiyonu veya mide kanseri gibi durumlar mide duvarında zayıflamaya neden olarak delinmeye yol açabilir. Ayrıca aşındırıcı madde yutulması ya da travmalar da mide delinmesine neden olabilir.

Mide delinmesi neden kaynaklanır?

En sık nedeni peptik ülser hastalığıdır; uzun süreli mide asidi teması mide duvarını zayıflatır. İlaç kullanımı, enfeksiyonlar, tümörler ve fiziksel travmalar da delinmeye yol açabilir.

Mide delinmesi kaç saat sürer?

Mide delinmesi bir anda meydana gelir, belirtileri ise saatler içinde hızla kötüleşir. Tedavi edilmezse birkaç saat içinde hayati risk oluşturabilecek komplikasyonlar gelişebilir.

Mide delinmesi nasıl anlaşılır?

Aniden başlayan şiddetli karın ağrısı, mide delinmesinin en belirgin işaretidir. Tanı, röntgen, BT taraması ve kan testleri ile doğrulanır.

Mide delinmesi tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmediğinde mide içeriği karın boşluğuna yayılır ve peritonit ile sepsis gibi ölümcül enfeksiyonlara yol açabilir. Bu durum çok kısa sürede hayati tehlike oluşturur.

Mide delinmesi olunca ne olur?

Mide duvarında oluşan delikten mide asidi, safra ve gıda artıkları karın boşluğuna sızar. Bu da şiddetli ağrı, iltihaplanma ve hızlı genel durum bozulmasına neden olur.

Mide delinmesi ameliyatı kaç günde iyileşir?

Cerrahi sonrası hastanede kalış süresi genellikle 5-10 gündür, tam iyileşme ise 4-6 haftayı bulabilir. İyileşme süresi hastanın yaşı, genel durumu ve komplikasyonlara göre değişir.

Mide delinmesi nasıl iyileşir?

Mide delinmesi genellikle ameliyatla onarılır, ardından antibiyotik tedavisiyle enfeksiyon önlenir. Küçük delikler bazı durumlarda kendiliğinden kapanabilir, ancak bu nadir görülür.