Spinal anestezi, bel bölgesinden yapılan enjeksiyonla vücudun alt kısmında geçici hissizlik ve ağrı hissini ortadan kaldıran bölgesel anestezi yöntemidir. Genellikle sezaryen, alt karın, kalça ve diz ameliyatlarında uygulanır. Etkisi ortalama 3 saat sürer ve hasta bilinci açık kalır. Kanama bozukluğu, enfeksiyon veya omurga deformitesi olan kişilerde uygulanmaz. Spinal anestezinin yan etkileri arasında baş ağrısı, düşük tansiyon, bulantı, bel ağrısı ve nadiren sinir hasarı bulunur. Uygulama sonrası dinlenme, sıvı alımı ve enfeksiyon takibi önemlidir.
Spinal Anestezi Nedir?
Spinal anestezi, omurilik çevresindeki beyin omurilik sıvısına lokal anestezik ilaçların enjeksiyonu ile yapılan bir bölgesel anestezi yöntemidir. Bu uygulama sayesinde vücudun belden aşağısındaki bölgede geçici hissizlik ve hareket kaybı sağlanır. Bilinç açık kalır, ancak ağrı hissedilmez.
Spinal anestezi genellikle sezaryen doğum, alt karın, pelvik, uyluk veya bacak ameliyatlarında tercih edilir. Etkisi hızlı başlar ve cerrahi süresine göre kısa ya da orta süreli ağrısızlık sağlar.
Spinal Anestezi Kimler İçin Uygundur?
Spinal anestezi, genel durumu iyi olan, kalp ve akciğer fonksiyonları stabil olan, kan pıhtılaşma sorunu bulunmayan ve spinal anatomisi uygun hastalar için spinal anestezi güvenli bir seçenektir. Ayrıca, hızlı iyileşme süresi ve solunum sistemi üzerine etkisinin az olması nedeniyle yaşlı veya sistemik hastalığı olan kişilerde de tercih edilebilir.
Spinal Anestezi Kimler İçin Uygun Değildir?
Spinal anestezi, bazı hasta gruplarında risk oluşturabileceği için uygulanmaz. Kanama bozukluğu veya kan sulandırıcı kullanımı olan kişilerde, iğne giriş yerinde kanama ve omurilik hasarı riski bulunduğundan bu yöntem tercih edilmez. Ayrıca, omurga deformitesi, şiddetli kalp hastalıkları, düşük kan hacmi) spinal anestezi için uygun değildir. Bu gibi durumlarda genel anestezi veya farklı anestezi teknikleri değerlendirilir.
Spinal Anestezi Nasıl Uygulanır?
Spinal anestezi, ameliyat öncesinde hastayı bilinci açık şekilde ağrısız hale getirmek için uygulanan bir bölgesel anestezi yöntemidir. İşlem dikkatli bir hazırlık, doğru pozisyonlama ve steril teknik gerektirir.
Spinal anestezinin uygulama adımları şunlardır:
- Hasta oturur veya yan yatar pozisyona alınır.
- Bel bölgesi steril solüsyonla temizlenir.
- Gerekirse lokal anestezikle cilt uyuşturulur.
- İnce bir spinal iğne L3-L4 veya L4-L5 aralığından ilerletilir.
- Beyin omurilik sıvısına ulaşıldığında ilaç enjekte edilir.
- İğne çıkarılır ve steril bir bandaj uygulanır.
- Hasta sırtüstü yatırılarak etkisi gözlemlenir.
- Uyuşmanın başladığı seviye kontrol edilir.
İlaç uygulandıktan birkaç dakika sonra belden aşağısında hissizlik ve hareket kaybı oluşur. Anestezinin süresi kullanılan ilacın türüne göre değişir.
Spinal Anestezinin Etki Süresi Nedir?
Spinal anestezinin etki süresi, kullanılan lokal anestezik ilacın türüne, dozuna ve hastanın metabolizmasına bağlı olarak değişir. Genellikle etkisi ortalama 3 saate kadar sürebilir. Spinal anestezinin etkisi, ilacın beyin omurilik sıvısında dağılmasıyla başlar ve sinir iletimini geçici olarak durdurur. Etki süresi dolduğunda hissizlik yavaş yavaş kaybolur ve hasta bacaklarını yeniden hareket ettirmeye başlar.

Spinal Anestezi Hangi Ameliyatlarda Uygulanır?
Spinal anestezi, belden aşağısındaki cerrahi işlemlerde güvenli ve etkili bir ağrı kontrolü sağlar. Özellikle alt karın, pelvis ve alt ekstremite ameliyatlarında sık tercih edilir.
Spinal anestezi şu ameliyatlarda uygulanır:
- Sezaryen doğum
- Normal doğum (yardımlı vajinal doğum)
- Kalça protezi ameliyatı
- Diz protezi ameliyatı
- Femur kırığı onarımı
- Fıtık ameliyatı
- Mesane ve prostat ameliyatları
- Rektum ve anal bölge ameliyatları
- Varis tedavisi
- Ayak ve ayak bileği ameliyatları
Spinal Anestezi ve Epidural Anestezi Farkları
Spinal anestezi ve epidural anestezi, omurga yoluyla uygulanan bölgesel anestezi yöntemleridir, ancak uygulama şekli, etki başlangıcı ve süresi açısından belirgin farklılıklar taşır. Spinal anestezi genellikle kısa ve orta süreli ameliyatlarda tercih edilirken, epidural anestezi uzun süren operasyonlarda veya doğum ağrısının kontrolünde kullanılır.
Spinal ve epidural anestezinin farkları şu şekilde sıralanabilir:
- Uygulama yeri: Spinal anestezi beyin omurilik sıvısına, epidural anestezi ise dura zarının dışına (epidural boşluk) uygulanır.
- İğne kalınlığı: Spinal anestezide daha ince iğne, epiduralde daha kalın iğne kullanılır.
- Etki başlangıcı: Spinal anestezi 1 ila 5 dakika içinde etki eder, epidural anestezi 10 ila 20 dakika içinde etkisini gösterir.
- Etki süresi: Spinal anestezi genellikle 3 saat sürerken, epidural anestezide kateterle sürekli ilaç verilerek etki süresi uzatılabilir.
- İlaç dozu: Spinalde düşük doz ilaç yeterliyken, epiduralde daha yüksek doz gerekir.
- Kullanım alanı: Spinal genellikle cerrahi için, epidural hem cerrahi hem doğum ağrısı kontrolü için uygulanır.
- Hareket kabiliyeti: Epidural anestezide hasta kısmen hareket edebilir, spinal anestezide ise belden aşağısı tamamen hissiz olur.
Spinal Anestezi Yan Etkileri Nelerdir?
Spinal anestezi, genellikle güvenli bir yöntem olmakla birlikte bazı hastalarda geçici veya nadiren kalıcı yan etkiler ortaya çıkabilir. Bu etkiler çoğunlukla vücudun anesteziye verdiği fizyolojik yanıtlardan kaynaklanır ve doğru müdahaleyle kısa sürede kontrol altına alınabilir.
Spinal anesteziden sonra görülebilecek olası yan etkiler şunlardır:
- Baş ağrısı (spinal baş ağrısı): Beyin-omurilik sıvısının sızması nedeniyle oluşur ve oturmakla artabilir.
- Düşük tansiyon (hipotansiyon): Damarların gevşemesi sonucu meydana gelir, genellikle sıvı takviyesi veya ilaçla düzelir.
- Bulantı ve kusma: Düşük tansiyona veya anesteziye bağlı gelişebilir.
- İdrar yapma güçlüğü: Geçici olarak idrar kontrolünde zorluk yaşanabilir.
- Bel ağrısı: İğne giriş bölgesinde birkaç gün sürebilen hafif ağrı olabilir.
- Kaşıntı: Kullanılan bazı ilaçlara bağlı olarak görülebilir.
- Sinir hasarı (çok nadir): Uygulama sırasında sinir dokusuna zarar verilmesi sonucu gelişebilir, genellikle geçicidir.
- Enfeksiyon veya kanama (çok nadir): Uygulama bölgesinde enfeksiyon oluşabilir.
Spinal Anestezi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
Spinal anestezi sonrası dönem, hastanın güvenli bir şekilde iyileşmesi ve olası komplikasyonların önlenmesi açısından oldukça önemlidir. Spinal anestezi sonrası hasta, anestezi etkisi geçene kadar yatakta dinlenmeli ve ilk hareketlerini sağlık personeli gözetiminde yapmalıdır. Ayaklarda uyuşma geçmeden ayağa kalkmak düşme riskini artırır.
İlk saatlerde sıvı gıdalar tercih edilmeli, ardından normal beslenmeye geçilmelidir. Bol su tüketimi vücut dengesi için önemlidir. Baş ağrısı gelişmemesi için sırtüstü istirahat önerilir. Şiddetli baş ağrısı veya idrar yapma zorluğu durumunda doktora bilgi verilmelidir. Enjeksiyon yerinde kızarıklık, ağrı veya akıntı enfeksiyon belirtisi olabilir. Bacaklarda kalıcı uyuşma veya güçsüzlük fark edilirse acilen tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Dinlenme ve Hareket
Anestezi etkisi geçene kadar hasta yatağında istirahat etmelidir. Ayaklarda uyuşma ve hareket kısıtlılığı tamamen ortadan kalkmadan ayağa kalkmak, düşme riskine yol açabilir. İlk hareketler mutlaka sağlık personeli gözetiminde yapılmalıdır.
Sıvı Alımı ve Beslenme
Anestezi sonrası mide bulantısı yaşanabileceğinden, ilk birkaç saatte sadece sıvı gıdalarla başlanması önerilir. Tolerans sağlandıktan sonra normal beslenmeye geçilebilir. Ayrıca, yeterli su tüketimi, kan basıncının dengelenmesine ve idrar yapımının kolaylaşmasına yardımcı olur.
Baş Ağrısına Karşı Önlem
Spinal anesteziden sonra baş ağrısı gelişebileceği için hasta mümkün olduğunca sırtüstü pozisyonda dinlenmeli ve bol sıvı almalıdır. Şiddetli baş ağrısı durumunda doktor bilgilendirilmelidir.
İdrar Yapma Kontrolü
Geçici olarak idrar yapma güçlüğü görülebilir. Bu durumda sabırlı olunmalı, idrar çıkışı tamamen engellenirse sağlık ekibine bildirilmelidir.
Ağrı ve Enfeksiyon Takibi
İğne giriş yerinde kızarıklık, şişlik, ağrı veya akıntı oluşursa enfeksiyon ihtimali düşünülmeli ve hemen doktora başvurulmalıdır. Ayrıca, bacaklarda kalıcı uyuşma ya da güçsüzlük fark edilirse zaman kaybetmeden değerlendirme yapılmalıdır.

Spinal Anestezi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Spinal mi daha iyi epidural mi?
Spinal ve epidural anestezi yöntemlerinin her ikisi de güvenlidir. İki yöntem arasındaki temel farklar cerrahinin süresine ve amacına göre değişir. Kısa süren ameliyatlarda spinal anestezi, doğum ve uzun işlemlerde ise epidural anestezi tercih edilir.
Spinal anestezi kaç dakika sürer?
Spinal anestezinin etkisi genellikle ortalama 3 saat sürer. Kullanılan ilaç türü ve dozu bu süreyi belirler.
Spinal anestezi ne oluyor?
Spinal anestezide ilaç, omurilik sıvısına verilerek sinir iletimi geçici olarak durdurulur. Bu sayede belden aşağısı hissizleşir ve ağrı hissi minimize edilir.
Spinal anestezi vücuttan kaç günde atılır?
Spinal anestezi ilaçları vücuttan birkaç saat içinde atılır. Etkisi tamamen geçtikten sonra vücutta kalıcı bir madde birikimi olmaz.
Spinal anestezi riskli mi?
Spinal anestezi deneyimli anestezi uzmanı tarafından uygulandığında genellikle güvenlidir. Ancak baş ağrısı, düşük tansiyon veya geçici sırt ağrısı gibi hafif yan etkiler görülebilir.
Spinal anestezi etkisi ne zaman geçer?
Spinal anestezinin etkisi ortalama 2–4 saat içinde azalır. Uyuşma kayboldukça hasta bacaklarını yeniden hissetmeye başlar.
Spinal doğum nedir?
Spinal doğum, sezaryen ameliyatında annenin bilinci açıkken ağrısız doğum yapmasını sağlayan anestezi yöntemidir. Anne bebeğini doğar doğmaz görebilir ve kucağına alabilir.
Spinal anestezi ne için yapılır?
Spinal anestezi belden aşağısındaki ameliyatlarda ağrı hissini engellemek için uygulanır. Sezaryen, kalça, diz ve alt karın operasyonlarında sıklıkla tercih edilir.
Spinal anestezi sonrası baş ve boyun ağrısı nasıl geçer?
Spinal anestezi sonrası bol sıvı tüketmek, yatak istirahati yapmak ve kafeinli içecekler almak ağrıyı hafifletebilir. Şiddetli durumlarda doktor epidural blood patch tedavisi uygulayabilir.
Spinal anestezi sonrası sırt ağrısı nasıl geçer?
Spinal anestezi sonrası iğne yerinde oluşan geçici ağrı birkaç gün içinde azalır. Hafif egzersiz, sıcak uygulama ve doktorun önerdiği ağrı kesiciler rahatlama sağlar.
Spinal sezaryen kaç dakika sürer?
Spinal anestezinin etkisi genellikle 5–10 dakika içinde başlar. Sezaryen ameliyatı ortalama 30–45 dakika sürer.
Spinal anestezi acıtır mı?
Spinal anestezi yapılırken hafif bir batma veya basınç hissedilebilir. Ancak işlem öncesinde cilt lokal anestezi ile uyuşturulduğu için ciddi bir ağrı hissedilmez.
Spinal anestezi felç yapar mı?
Spinal anestezi doğru teknikle yapıldığında felç riski son derece düşüktür. Kalıcı sinir hasarı nadirdir ve genellikle geçici his kaybı şeklinde seyreder.