Taşikardi Nedir? Taşikardi Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Taşikardi Nedir?

Taşikardi , kalbin dinlenme hâlindeyken dakikada 100’ün üzerinde atması durumudur. Normal şartlarda bir yetişkinin kalp atım hızı 60 ila 100 arasında değişirken, bu sınırın aşılması kalp ritminde bir bozukluğa işaret edebilir. Taşikardi, kalbin elektriksel sistemiyle ilgili bir sorun sonucu ortaya çıkar ve ciddi kalp hastalıklarının belirtisi olabilir.

Bu durum geçici ve zararsız olabileceği gibi, kalbin vücuda yeterli kan pompalamasını engelleyerek hayati risk taşıyabilecek kadar önemli bir sağlık sorunu hâline de gelebilir. Bu nedenle taşikardinin neden kaynaklandığı mutlaka araştırılmalı ve gerekli görülürse tıbbi müdahale yapılmalıdır.

Taşikardi Türleri Nelerdir?

Taşikardi farklı bölgelerden kaynaklanabilir. Kalpteki elektriksel sistemin bozulmasına bağlı olarak gelişen taşikardi, oluştuğu bölgeye göre farklı türlere ayrılır. Bu türlerin her biri farklı belirtilerle ortaya çıkabilir ve farklı tedavi yaklaşımları gerektirir.

Kalbin üst veya alt odacıklarında başlayan bu ritim bozukluklarının doğru şekilde tanımlanması, etkili tedavi için kritik öneme sahiptir.

Taşikardi türleri şunlardır:

• Sinüs Taşikardisi
• Supraventriküler Taşikardi (SVT)
• Atriyal Fibrilasyon
• Atriyal Flutter
• Ventriküler Taşikardi
• Ventriküler Fibrilasyon

Sinüs Taşikardisi

Sinüs taşikardisi , kalbin doğal ritmini yöneten sinüs düğümünün normalden hızlı çalışması sonucu ortaya çıkar. Genellikle fiziksel aktivite, stres, korku, ateş, anemi ya da tiroid bezinin fazla çalışması gibi nedenlerle gelişir. Bu durum çoğunlukla fizyolojik yani geçici ve zararsızdır. Ancak altta yatan bir hastalık varsa, bu durumun tedavi edilmesi gerekir.

Supraventriküler Taşikardi (SVT)

Supraventriküler taşikardi , kalbin üst odacıklarında (atriyum) başlayan anormal elektriksel sinyallerin neden olduğu hızlı kalp atışıdır. Ani başlayıp ani sona erer. Çarpıntı, baş dönmesi ve nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösterir.

SVT genellikle genç bireylerde görülür ve ataklar sırasında kalp hızı 150-250 atım/dakikaya kadar çıkabilir. Tedavisinde vagal manevralar, ilaçlar veya gerekirse kateter ablasyonu uygulanabilir.

Atriyal Fibrilasyon

Atriyal fibrilasyon (AF) , kalbin üst odacıklarındaki elektriksel sinyallerin kaotik ve düzensiz şekilde çalışması sonucu gelişir. Bu durumda kalp düzensiz ve genellikle hızlı atar. En sık görülen taşikardi türüdür ve özellikle ileri yaş grubunda daha yaygındır.

Pıhtı oluşumu ve buna bağlı felç riski taşıdığı için dikkatle izlenmesi gerekir. Tedavide kan sulandırıcılar, ritim düzenleyici ilaçlar veya ablasyon yöntemleri kullanılabilir.

Atriyal Flutter

Atriyal flutter , atriyal fibrilasyona benzer ancak elektriksel aktivite daha düzenlidir. Kalbin üst odacıklarında hızlı ama düzenli sinyaller oluşur. Kalp ritmi genellikle 250-350 atım/dakikadır. Hastalarda çarpıntı ve yorgunluk hissi sık görülür. Tedavisi AF’ye benzerdir: ilaçlar, kardiyoversiyon ve ablasyon seçenekleri uygulanabilir.

Ventriküler Taşikardi

Ventriküler taşikardi, kalbin alt odacıklarında (ventriküllerde) başlayan, genellikle ciddi bir ritim bozukluğudur. Kalp pompalama yeteneğini kaybedebilir ve yaşamı tehdit edebilir. Genellikle kalp krizi sonrası ya da yapısal kalp hastalığı olan kişilerde görülür.

Acil müdahale gerektirir. Tedavide antiaritmik ilaçlar, ICD (implantable cardioverter defibrillator) ve ablasyon yöntemleri tercih edilebilir.

Ventriküler Fibrilasyon

Ventriküler fibrilasyon , ventriküllerin kontrolsüz ve etkisiz bir şekilde titremesi durumudur. Bu durumda kalp vücuda kan pompalayamaz ve dakikalar içinde ölümcül olabilir. En sık ani kalp durmasının nedenidir. Acil CPR (kalp masajı) ve defibrilasyon uygulanmazsa ölümle sonuçlanabilir. Bu nedenle defibrilatör cihazlarının kullanımı hayati önem taşır.

Taşikardi Neden Olur?

Taşikardi, kalbin normalden daha hızlı atmasına neden olan birçok farklı faktörle ilişkilidir. Bu durum bazen geçici ve zararsız olabilirken, bazı durumlarda ciddi bir sağlık probleminin belirtisi olarak ortaya çıkar.

Kalpteki elektriksel sistemin düzensiz çalışmasına yol açan her durum taşikardiye neden olabilir. Fiziksel, hormonal, yapısal veya dış etkenlere bağlı olarak gelişen bu durumun altında yatan nedenin doğru belirlenmesi, etkili tedavi için oldukça önemlidir.

Taşikardi nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Stres ve Anksiyete
• Fiziksel Aktivite veya Egzersiz
• Ateş
• Anemi (Kansızlık)
• Hipertiroidi
• Kalp Hastalıkları
• Elektrolit Dengesizlikleri
• Sigara ve Alkol Tüketimi
• Kafein ve Uyarıcı Maddeler
• Bazı İlaçlar
• Ağır Kan Kaybı
• Doğuştan Kalp Anomalileri

Stres ve Anksiyete

Yoğun stres , panik atak veya anksiyete durumlarında vücudun "savaş ya da kaç" tepkisi devreye girer. Bu süreçte adrenalin salınımı artar ve kalp atışları hızlanır. Bu tür taşikardi genellikle geçicidir ancak sık tekrarlayan durumlar psikolojik destek gerektirebilir.

Fiziksel Aktivite veya Egzersiz

Egzersiz sırasında vücudun oksijen ihtiyacı artar ve bu ihtiyacı karşılamak için kalp daha hızlı çalışır. Bu fizyolojik taşikardi normaldir ve istirahatle birlikte kalp ritmi normale döner.

Ateş

Enfeksiyonlar sırasında vücut ısısının yükselmesi, kalp hızının da artmasına neden olur. Her bir derece sıcaklık artışı, kalp atımını dakikada 10-15 atım hızlandırabilir.

Anemi (Kansızlık)

Kandaki hemoglobin düzeyi düşük olduğunda dokular yeterince oksijen alamaz. Bu durumu dengelemek için kalp daha fazla çalışır ve bu da taşikardiye yol açabilir.

Hipertiroidi

Tiroid bezinin aşırı çalışması metabolizmayı hızlandırır. Bu hızlanma kalp atım hızına da yansır. Hipertiroidiye bağlı taşikardi sıklıkla çarpıntı ve ellerde titreme ile kendini gösterir.

Kalp Hastalıkları

Koroner arter hastalığı, kalp kapak problemleri, kalp yetmezliği veya geçirilmiş kalp krizi gibi durumlar kalbin elektriksel iletim sistemini bozarak taşikardiye yol açabilir. Bu tür taşikardiler ciddi sonuçlar doğurabilir.

Elektrolit Dengesizlikleri

Potasyum, magnezyum, kalsiyum ve sodyum gibi mineraller kalbin elektriksel aktivitesi için gereklidir. Bu elektrolitlerin eksikliği ya da fazlalığı ritim bozukluklarına neden olabilir.

Sigara ve Alkol Tüketimi

Nikotin ve alkol, kalp hızını artıran maddelerdir. Özellikle fazla tüketildiğinde kalbin ritmini bozabilir ve taşikardiye neden olabilir.

Kafein ve Uyarıcı Maddeler

Fazla miktarda kahve, enerji içeceği ya da bazı uyarıcı ilaçlar (örneğin dekonjestanlar) kalbin daha hızlı atmasına sebep olabilir. Özellikle hassas bireylerde bu durum çarpıntı olarak hissedilir.

Bazı İlaçlar

Astım ilaçları, antidepresanlar , bazı tansiyon düşürücü ilaçlar ve amfetamin içeren reçeteli ilaçlar taşikardiye yol açabilir. Bu nedenle ilaç kullanımı dikkatle izlenmelidir.

Ağır Kan Kaybı

Travma, cerrahi müdahale veya mide-bağırsak kanamaları gibi durumlarda vücut kan kaybettiğinde, kalan kanla organlara yeterli oksijen taşımak için kalp daha hızlı çalışır.

Doğuştan Kalp Anomalileri

Bazı bireylerde doğuştan gelen kalp yapısı bozuklukları veya iletim yollarında anormallikler, taşikardi ataklarına zemin hazırlayabilir. Bu durumlar genellikle erken yaşta tanı alır.

Taşikardi Belirtileri

Taşikardi, vücudun farklı sistemlerinde belirti verebilir. Kalbin çok hızlı çalışması, yeterli kan pompalamasını engelleyebilir ve bu da organlara giden oksijenin azalmasına neden olur.

Taşikardiye bağlı belirtiler kişiden kişiye değişebilir; bazı bireylerde hiç belirti görülmeyebilirken, bazıları belirgin şekilde rahatsızlık hissedebilir. Bu belirtiler genellikle ataklar hâlinde ortaya çıkar ve ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir.

Taşikardi belirtileri şunlardır:

• Kalp çarpıntısı
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi
• Bayılma hissi veya bayılma
• Göğüs ağrısı
• Huzursuzluk
• Yorgunluk
• Egzersiz sırasında çabuk yorulma
• Sersemlik hissi
• Bilinç bulanıklığı

Taşikardi Teşhisi

Taşikardi tanısı , kalp atım hızının neden arttığını anlamak ve doğru tedavi planını oluşturmak için detaylı bir değerlendirme gerektirir. Bu süreçte hem hastanın öyküsü hem de çeşitli tanı yöntemleri kullanılarak kalpteki elektriksel aktivite analiz edilir. Teşhis, taşikardinin türünü belirlemek ve olası altta yatan hastalıkları saptamak açısından büyük önem taşır.

Taşikardi tanısında kullanılan yöntemler şunlardır:

• Fizik muayene ve hasta öyküsü: Belirtilerin süresi, sıklığı, tetikleyici durumlar ve ailede kalp hastalığı öyküsü sorgulanır.
• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçen temel testtir. Taşikardinin türünü belirlemeye yardımcı olur.
• Holter monitör: 24 ila 48 saat boyunca kalp ritmini sürekli izleyen taşınabilir bir cihazdır. Günlük yaşamda ortaya çıkan anormal ritimler bu yolla tespit edilir.
• Efor testi: Egzersiz sırasında kalp hızının nasıl değiştiğini ve herhangi bir ritim bozukluğu olup olmadığını gözlemlemek için kullanılır.
• Elektrofizyolojik çalışma (EPS): Kalpteki elektriksel iletimi daha detaylı incelemek için yapılır. Özellikle nedeni belirlenemeyen taşikardi ataklarında tercih edilir.
• Ekokardiyografi (EKO): Kalp yapısını ve fonksiyonlarını değerlendiren ultrason temelli görüntüleme yöntemidir.
• Kan testleri: Tiroid fonksiyonları, elektrolit düzeyleri ve anemi gibi taşikardiye neden olabilecek durumlar araştırılır.

Taşikardi Tedavisi

Taşikardi tedavisinde amaç, kalp atış hızını normale döndürmek, ritmi düzenlemek ve altta yatan nedenleri kontrol altına almaktır. Tedavi yaklaşımı, taşikardinin tipi, belirtilerin şiddeti ve kişinin genel sağlık durumu dikkate alınarak belirlenir. Bazı taşikardiler kendiliğinden geçebilirken, bazıları ilaç veya girişimsel yöntemlerle kontrol altına alınmalıdır.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Bazı durumlarda, taşikardiyi tetikleyen etkenlerin ortadan kaldırılmasıyla kalp ritmi normale dönebilir. Günlük alışkanlıkların düzenlenmesi, tedavinin temel bir parçasıdır. Uyarıcı madde tüketimini azaltmak, düzenli egzersiz yapmak, uyku düzenine dikkat etmek ve stresi yönetmek bu kapsamda önerilir.

İlaç Tedavisi

Kalp atım hızını yavaşlatmak, ritim bozukluklarını kontrol altına almak ve pıhtı riskini azaltmak için çeşitli ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar düzenli takip altında verilir ve dozu kişiye özel olarak ayarlanır. İlaç tedavisi, özellikle atriyal fibrilasyon gibi uzun süreli taşikardilerde önemlidir.

Vagal Manevralar

Bazı taşikardi türlerinde (özellikle supraventriküler taşikardilerde), vagus sinirinin uyarılmasıyla kalp atım hızı düşürülebilir. Bu yöntemler arasında derin nefes alıp verme, öksürme veya yüzü soğuk suyla yıkama gibi teknikler yer alır. Bu yöntemler genellikle tıbbi gözetim altında uygulanmalıdır.

Elektriksel Kardiyoversiyon

Taşikardi atakları kontrol altına alınamıyorsa veya hayatı tehdit eden bir durum söz konusuysa, kalbe düşük voltajlı bir elektrik şoku verilerek ritim normale döndürülür. Bu işlem hastane ortamında, genellikle kısa süreli sedasyon altında yapılır.

Kateter Ablasyonu

Taşikardiye neden olan anormal elektriksel yolları ortadan kaldırmak amacıyla uygulanan girişimsel bir yöntemdir. Kalbe yerleştirilen ince kateter aracılığıyla problemli bölge tespit edilir ve ısı ya da soğuk enerjisi ile bu bölge etkisiz hâle getirilir. Özellikle tekrarlayan veya ilaçla kontrol altına alınamayan taşikardilerde tercih edilir.

İmplante Edilebilir Cihazlar (ICD ve Kalp Pili)

Ciddi ritim bozukluğu riski taşıyan bireylerde, ani kalp durmasını önlemek için defibrilatör (ICD) veya kalp pili takılabilir. Bu cihazlar kalp ritmini sürekli izler ve gerekirse müdahale ederek ritmi düzeltir. Kalıcı ritim bozukluğu olan hastalarda uzun vadeli çözüm sunar.

Kalp Çarpıntısına Ne İyi Gelir?

Kalp çarpıntısı , kalbin aniden hızlanması, düzensiz atması veya güçlü atışlarının hissedilmesi durumudur. Stres, kafein, uykusuzluk, hormonal değişiklikler, bazı hastalıklar veya ilaçlar bu duruma yol açabilir.

Her çarpıntı ciddi bir hastalık belirtisi olmayabilir, ancak sık tekrar eden veya beraberinde göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtiler varsa tıbbi değerlendirme şarttır. Hafif ve geçici çarpıntılarda ise bazı önlemler ve yaşam tarzı değişiklikleri rahatlama sağlayabilir.

Kalp çarpıntısına iyi gelen yöntemler şunlardır:

• Stres ve kaygıyı azaltacak nefes egzersizleri yapmak
• Kafeinli içeceklerden (kahve, çay, enerji içecekleri) uzak durmak
• Yeterli ve kaliteli uyku uyumak
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Düzenli ve hafif tempolu yürüyüşler yapmak
• Aşırı sıcak ortamlardan kaçınmak
• Dengeli ve hafif beslenmek
• Bol su içerek vücuttaki sıvı dengesini korumak
• Magnezyum ve potasyum gibi minerallerden zengin gıdalar tüketmek (muz, ıspanak, yoğurt gibi)
• Ani pozisyon değişikliklerinden kaçınmak (özellikle ayağa kalkarken yavaş hareket etmek)

Taşikardi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Taşikardi ne demek?

Taşikardi, kalbin istirahat halinde dakikada 100'ün üzerinde atmasıdır. Bu durum kalbin normalden hızlı çalıştığını gösterir ve bazı durumlarda sağlık riski oluşturabilir.

Taşikardi kaç olursa tehlikeli?

Kalp atım hızı 120'nin üzerine çıktığında ve bu durum uzun sürerse tehlikeli kabul edilir. Özellikle 150 atım/dakika üzerindeki taşikardiler, kalbin pompalama fonksiyonunu bozabilir.

Taşikardi varsa ne yapmalı?

Öncelikle sakin kalınmalı ve dinlenmeye geçilmelidir. Ardından bir kardiyoloji uzmanına başvurularak EKG gibi testlerle taşikardinin nedeni araştırılmalıdır.

Taşikardi ve çarpıntı farkı nedir?

Çarpıntı, kalp atışlarının kişi tarafından hissedilmesidir; taşikardi ise objektif olarak kalp hızının artmış olmasıdır. Yani her çarpıntı taşikardi olmayabilir, ancak taşikardi genellikle çarpıntı hissiyle birlikte seyreder.

Taşikardi nedir?

Taşikardi, kalp atım hızının istirahat hâlinde dakikada 100'ün üzerine çıkması durumudur. Bu durum geçici olabilir veya ciddi bir kalp rahatsızlığının belirtisi olabilir.

Taşikardi belirtileri nedir?

Taşikardi belirtileri arasında çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi ve bayılma hissi bulunur. Bazı durumlarda belirti vermeden de seyredebilir.

Ventriküler taşikardi nedir?

Ventriküler taşikardi, kalbin alt odacıklarında başlayan hızlı ve düzenli kalp ritmidir. Bu ritim bozukluğu hayati risk taşır ve acil müdahale gerektirir.

Taşikardi neden olur?

Taşikardi; stres, anemi, tiroid bozuklukları, kalp hastalıkları ve bazı ilaçlar gibi birçok nedenle gelişebilir. Altta yatan nedenin belirlenmesi, doğru tedavi için önemlidir.

Taşikardi öldürür mü?

Bazı taşikardi türleri tedavi edilmezse kalp durması gibi ölümcül sonuçlara yol açabilir. Özellikle ventriküler taşikardi ve fibrilasyon hayati risk taşır.

Supraventriküler taşikardi nedir?

Supraventriküler taşikardi, kalbin üst odacıklarında başlayan ani ve hızlı kalp atımıdır. Genellikle gençlerde görülür ve ani başlar, ani sona erer.

Taşikardi tedavisi nedir?

Taşikardi tedavisi, yaşam tarzı değişikliklerinden ilaçlara, elektriksel şok tedavisine ve ablasyon gibi girişimsel yöntemlere kadar uzanabilir. Tedavi yöntemi taşikardinin türüne göre belirlenir.

Postural taşikardi nedir?

Postural taşikardi sendromu, ayağa kalkıldığında kalp hızında aşırı artışla karakterizedir. Genellikle genç kadınlarda görülür ve yaşam kalitesini etkileyebilir.

Sinüs taşikardisi nedir?

Sinüs taşikardisi, kalbin doğal ritim merkezinin hızlı çalışmasıyla oluşan fizyolojik bir durumdur. Egzersiz, stres, ateş gibi durumlarda görülmesi normal kabul edilir.

Paroksismal taşikardi nedir?

Paroksismal taşikardi, ani başlayan ve aniden sona eren taşikardi ataklarıdır. Ataklar genellikle birkaç saniye ile birkaç saat sürebilir.

Taşikardi nasıl geçer?

Taşikardiye neden olan etken ortadan kaldırıldığında çoğu zaman kendiliğinden geçebilir. Sürekli ve tekrarlayan taşikardilerde ise tıbbi tedavi gerekir.

Atriyal taşikardi nedir?

Atriyal taşikardi, kalbin üst odacıklarından kaynaklanan düzenli ancak hızlı kalp ritmidir. Uzun sürerse kalp fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.

Yaşa göre taşikardi sınırı nedir?

Taşikardi sınırı yaşa göre değişse de, genellikle erişkinlerde istirahat hâlinde 100 atım/dakika üzeri hız taşikardi olarak kabul edilir. Çocuklarda ise bu sınır daha yüksektir ve yaş küçüldükçe taşikardi eşiği artar.