Tilt Table (Eğik Masa) Testi Nedir? Nasıl Yapılır?

Tilt Table (Eğik Masa) Testi Nedir?

Tilt table testi, vücudun pozisyon değişikliklerine, özellikle de yatay pozisyondan dikey pozisyona geçişe verdiği kalp atış hızı ve kan basıncı tepkilerini ölçen bir tanı aracıdır. Test, üzerinde emniyet kemerleri bulunan ve motorlu bir mekanizma ile hareket ettirilebilen özel bir masa üzerinde gerçekleştirilir. Bu masa, hastayı yatar pozisyondan ayakta durur pozisyona yakın bir açıya kadar yavaşça kaldırabilir.

Bu kontrollü pozisyon değişikliği sırasında, hastanın elektrokardiyogramı (EKG) ve kan basıncı sürekli olarak kaydedilir. Testin temel amacı, bu pozisyon değişikliğinin bayılma veya bayılma hissi gibi semptomları tetikleyip tetiklemediğini gözlemlemektir. Eğer semptomlar ortaya çıkarsa, o anki kalp ve damar sistemi yanıtları kaydedilerek bayılmanın nedeni anlaşılabilir. Bu nedenle, halk arasında bir tür bayılma testi olarak da bilinir.

Tilt Table Testi Neden Yapılır?

Bu test, özellikle otonom sinir sisteminin (vücudun istemsiz fonksiyonlarını kontrol eden sistem) kan basıncını ve kalp hızını düzenlemesindeki anormalliklerden şüphelenildiğinde yapılır.

Açıklanamayan Bayılma (Senkop) Durumları

Bir kişinin neden bayıldığını bulmak için yapılan ilk değerlendirmeler (kalp muayenesi, EKG, Holter vb.) sonuçsuz kaldığında, tilt table testi önemli bir seçenek haline gelir. Test, özellikle ayakta uzun süre durmak, kalabalık veya sıcak bir ortamda bulunmak gibi belirli durumlarla tetiklenen bayılmaların aydınlatılmasında etkilidir. Bu, senkop nedenleri arasında en yaygın olan refleks senkopların tanısını koymada yardımcı olur.

Baş Dönmesi ve Denge Sorunları

Sürekli baş dönmesi, göz kararması veya ayakta dururken "neredeyse bayılacak gibi olma" hissi yaşayan kişilerde de bu test kullanılabilir. Bu belirtilerin, kan basıncındaki ani düşüşlerden mi yoksa kalp hızındaki anormal değişikliklerden mi kaynaklandığını anlamak için değerli veriler sunar.

Ortostatik Hipotansiyon Tanısı

Ortostatik hipotansiyon, ayağa kalktıktan sonraki ilk birkaç dakika içinde kan basıncında belirgin bir düşüş yaşanması durumudur. Bu durum baş dönmesine ve bayılmaya neden olabilir. Tilt table testi, bu kan basıncı düşüşünü objektif olarak ölçerek tanıyı kesinleştirebilir.

Vazovagal Senkop Değerlendirmesi

En sık görülen bayılma türü olan vazovagal senkop, genellikle zararsız bir refleks sonucu ortaya çıkar. Belirli bir tetikleyici (stres, ağrı, uzun süre ayakta kalma vb.) nedeniyle kalp hızı ve kan basıncı aniden düşer. Beyne yeterli kan gitmemesi sonucu bayılma gerçekleşir. Tilt table testi, bu refleksi güvenli bir ortamda tetikleyerek vazovagal senkop tanısını doğrulamak için altın standart yöntemdir.

Tilt Table Testi Nasıl Yapılır?

Tilt table testi, bir kardiyoloji uzmanı gözetiminde, genellikle bir elektrofizyoloji laboratuvarında veya hastanede yapılır. İşlem, hastanın güvenliğini sağlamak için sürekli tıbbi izlem altında gerçekleştirilir.

Test Öncesi Hazırlık Süreci

Testin doğru sonuç vermesi ve güvenli bir şekilde yapılması için bazı hazırlıklar gerekir.

• Testten önce, genellikle 4 ila 6 saat boyunca aç ve susuz kalınması istenir.
• Hastanın kullandığı bazı ilaçların (özellikle tansiyon ve kalp ilaçları) testten önce geçici olarak kesilmesi gerekebilir. Bu konuda hekim hastayı bilgilendirir.
• İşlem sırasında rahat hareket edebilmek için konforlu giysiler tercih edilmelidir.
• Test sonrası olası sersemlik hissine karşı, hastanın yanında bir refakatçi bulunması ve eve arabayla dönmemesi tavsiye edilir.

Test Sırasında Uygulama Adımları

Test süreci, hastanın masaya yatırılmasıyla başlar ve yaklaşık bir saat sürer. Süreç boyunca hasta, bir hemşire veya teknisyen tarafından yakından izlenir.

• Hasta, eğik masaya sırtüstü uzanır. Vücudun kaymasını önlemek için göğüs ve bacaklar üzerinden emniyet kemerleri bağlanır.
• Sürekli EKG takibi için göğse elektrotlar yapıştırılır. Kan basıncını izlemek için kola bir tansiyon manşonu takılır.
• Gerekli durumlarda ilaç vermek için kola veya ele bir damar yolu açılabilir.
• Hasta, yaklaşık 15-20 dakika boyunca masada düz bir şekilde yatarak dinlenir. Bu sırada bazal kalp hızı ve tansiyon değerleri kaydedilir.
• Ardından, masa yavaşça 60 ila 80 derecelik dik bir konuma getirilir. Bu pozisyon, ayakta durmayı simüle eder.
• Hasta, bu dik pozisyonda yaklaşık 20-45 dakika boyunca, semptomları ve vital bulguları izlenerek bekletilir.
• Eğer bu süre içinde bayılma veya belirtiler ortaya çıkmazsa, bayılma refleksini tetiklemek için damar yolundan dil altı veya sprey şeklinde bir ilaç (genellikle nitrogliserin) verilebilir.

Ölçülen Parametreler (Tansiyon, Nabız, EKG)

Test boyunca, hastanın kan basıncı ve kalp atış hızı (nabız) her birkaç dakikada bir ölçülür. Elektrokardiyogram (EKG) ise sürekli olarak kaydedilir. Hekim, masanın dikleştirilmesine yanıt olarak bu parametrelerde meydana gelen değişiklikleri dikkatlice inceler. Anormal bir düşüş veya artış, tanının anahtarını oluşturur.

Test Süresi ve Hasta Deneyimi

Hazırlık ve dinlenme süreleri dahil olmak üzere tüm işlem 60 ila 90 dakika arasında sürebilir. Test ağrılı bir işlem değildir. Ancak testin amacı belirtileri yeniden oluşturmak olduğu için, hasta test sırasında baş dönmesi, bulantı, terleme veya bayılma hissi yaşayabilir. Bu durumlar, testin pozitif olduğu anlamına gelir ve test hemen sonlandırılır. Hasta bayılsa bile, emniyet kemerleri sayesinde güvendedir ve masa anında yatay konuma getirilerek durum düzeltilir.

Tilt Table Testi Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Test sonuçları, işlem bittikten hemen sonra hekim tarafından yorumlanır. Sonuç, "pozitif" veya "negatif" olarak raporlanır.

Pozitif Tilt Table Testi Ne Anlama Gelir?

Testin pozitif olması, masanın dikleştirilmesi sırasında hastanın bayılması veya bayılmaya özgü belirtilerle birlikte kan basıncı ve/veya kalp hızında anlamlı değişiklikler olması demektir. Farklı pozitif yanıt türleri, farklı tanılara işaret edebilir.

*Tablodaki bilgiler, European Society of Cardiology (ESC) kılavuzlarından yararlanılarak oluşturulmuştur.

Negatif Tilt Table Testi Sonucu Neyi Gösterir?

Test sırasında veya ilaç verildikten sonra bile hastanın bayılmaması ve kan basıncı ile kalp hızında önemli bir değişiklik olmaması durumunda sonuç negatif kabul edilir. Bu, bayılmanın vazovagal senkop veya ortostatik hipotansiyon gibi refleks bir mekanizmaya bağlı olma ihtimalini azaltır. Bu durumda, hekim bayılmanın diğer olası nedenlerini (kardiyak aritmiler, nörolojik sorunlar vb.) araştırmaya devam edebilir.

Sonuçların Tedaviye Etkisi

Test sonucu, tedavinin yönünü belirler. Örneğin, vazovagal senkop tanısı konulursa, hastaya bayılmayı tetikleyen durumlardan kaçınması, bol sıvı tüketmesi ve belirli manevraları öğrenmesi tavsiye edilir. Ortostatik hipotansiyon tanısı konulursa, tedavi altta yatan nedene ve ilaç düzenlemelerine odaklanabilir.

Tilt Table Testi Neden Yapılmalıdır?

Eğik masa testi, açıklanamayan bayılmaların aydınlatılmasında önemli faydalar sunar.

Bayılma Sebeplerinin Belirlenmesinde Etkinlik

Tilt table testi, en sık görülen bayılma nedenlerini yüksek bir doğrulukla ve güvenli bir ortamda ortaya çıkarabilir. Bu sayede, hasta uzun ve sonuçsuz bir tanı sürecinden kurtulabilir. Belirsizliği ortadan kaldırarak hastaya ve ailesine rahatlama sağlayabilir.

Tedavi Planlamasına Katkısı

Doğru bir tanı, etkili bir tedavinin temelidir. Tilt table testi ile kesin bir tanı konulduğunda, gereksiz ilaç kullanımının veya invaziv testlerin önüne geçilebilir. Tedavi, doğrudan altta yatan mekanizmaya yönelik olarak kişiselleştirilebilir.

Tilt Table Testinin Riskleri ve Yan Etkileri Var Mı?

Tilt table testi, sürekli tıbbi gözetim altında yapıldığı için son derece güvenli bir prosedürdür.

Test Sırasında Oluşabilecek Rahatsızlıklar

Testin doğası gereği, hastalar test sırasında bayılma öncesi hissettikleri belirtileri (baş dönmesi, bulantı, terleme vb.) yeniden yaşayabilirler. Bu, aslında testin amacına ulaştığını gösterir. Bu belirtiler, masa yatay konuma getirildiğinde hızla düzelir.

Olası Yan Etkiler ve Riskler

Ciddi komplikasyonlar çok nadirdir. Test sırasında hasta bayılırsa, emniyet kemerleri sayesinde herhangi bir düşme veya yaralanma riski yoktur. Kullanılan ilaca bağlı olarak geçici baş ağrısı veya çarpıntı hissedilebilir. Tüm süreç, acil müdahale imkanı olan bir ortamda gerçekleştirilir.

Tilt Table Testi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Test sonrası süreç genellikle oldukça rahattır.

Test Sonrası Takip ve İzlem

Test bittikten sonra, hasta kendini tamamen iyi hissedene kadar bir süre dinlenme alanında gözlem altında tutulur. Damar yolu çıkarılır ve hasta ayağa kalkmadan önce kan basıncı tekrar ölçülür.

Günlük Yaşama Dönüş Süreci

Hastaların testten sonra günün geri kalanında dinlenmeleri ve bol sıvı tüketmeleri önerilir. Sakinleştirici ilaçların etkisi nedeniyle, test günü araba kullanmamaları veya önemli kararlar almamaları gerekir. Genellikle ertesi gün normal günlük aktivitelere tamamen dönülebilir. Test sonuçları ve tedavi planı hakkında doktora danışılmalıdır.

Tilt Table (Eğik Masa) Testi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tilt table (eğik masa) testi nedir?

Tilt table testi, hastanın özel bir masaya yatırılarak yatar pozisyondan dikey pozisyona getirilmesi sırasında kalp hızı ve tansiyon yanıtlarının izlendiği bir testtir.

Tilt table testi hangi durumlarda uygulanır?

En sık olarak, nedeni bulunamayan tekrarlayan bayılma (senkop) nöbetlerinin nedenini araştırmak için uygulanır.

Tilt table testi nasıl yapılır?

Hasta emniyet kemerleriyle masaya bağlanır. Yatar pozisyondayken kalp ve tansiyon değerleri kaydedildikten sonra masa dikleştirilir ve değişiklikler izlenir.

Test sırasında herhangi bir ağrı hissedilir mi?

Eğik masa testi ağrılı bir işlem değildir. Sadece damar yolu açılırken iğne batması hissedilir. Bayılma hissi rahatsız edici olabilir.

Tilt table testi güvenli midir?

Tilt table testi, sürekli tıbbi gözetim altında yapıldığı ve her türlü önlem alındığı için son derece güvenli bir testtir.

Test sonuçları nasıl yorumlanır?

Test sırasında bayılma veya belirtilerle birlikte kan basıncı ve/veya nabızda anormal düşüşler olursa sonuç "pozitif" kabul edilir. Bu, bayılmanın nedenini açıklar.

Test öncesi nasıl bir hazırlık gerekir?

Genellikle testten 4-6 saat önce aç ve susuz kalmak gerekir. Hekim, bazı ilaçların kesilmesini isteyebilir.

Tilt table testi sonucu ne zaman belli olur?

Sonuç, test biter bitmez hemen belli olur. Hekim, testin sonucunu işlem sonrası sizinle paylaşabilir.

Pozitif sonuç çıkarsa ne yapılmalıdır?

Pozitif sonuç, bayılmanızın tanısının konulduğu anlamına gelir. Hekiminiz, bu tanıya yönelik olarak yaşam tarzı önerileri veya ilaç tedavisi gibi bir tedavi planı oluşturacaktır.

Tilt table testi herkese uygulanabilir mi?

Ciddi kalp damar hastalığı veya bazı ortopedik sorunları olanlar gibi nadir durumlarda uygun olmayabilir. Bu kararı doktorunuz verecektir.