Emilim Bozukluğu Nedir? Malabsorbsiyon Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yolları

Emilim Bozukluğu Nedir?

Emilim bozukluğu, gıdalar içerisinde bulunan bazı maddelere karşı ince bağırsağın göstermiş olduğu direncin sonucu ortaya çıkan rahatsızlıktır. Laktoz, karbonhidrat sindirimine karşı zorluk yaşayan ince bağırsağın vücuda yeterli vitamin, mineral alamaması sonucunda emilim bozukluğu ortaya çıkar.

Emilim bozukluğu sindirim sisteminin çalışmasına, vücudun rutinine zarar verebilir. Malabsorbsiyon ince bağırsak zarının ve mukozasının zarar görmesine sebep olabilir. Hazımsızlık, şişkinlik, yetersiz beslenme gibi başlıca soruları emilim bozukluğunda görmek mümkündür.

Emilim Bozukluğu (Malabsorbsiyon) Belirtileri Nelerdir?

Malabsorbsiyon sonucu ortaya çıkan belirtiler karın ağrısı, gaz, şişkinlik, hazımsızlık, halsizlik ile kendisini gösterebilir. Ayrıca vitamin eksikliği, ciltte kuruluk, saç dökülmesi, ishal ve kilo kaybı gibi başlıca olumsuz durumları da ortaya çıkarabilir.

Kronik İshal ve Yağlı Dışkılama (Steatore)

Günlük rutininizde sürekli ishal durumu varsa, kokulu ve yapışkan yapıya sahip dışkılama söz konusu ise emilim bozukluğundan şüphelenebilirsiniz. Suda yüzen, yağlı dışkılama (steatore) özellikle ince bağırsakta emiliminin bozulduğunu gösteren belirtiler arasındadır. Bu durumla karşı karşıya kalındığında ince bağırsakta yağ, dengesiz bir şekilde emilerek dışkıda birikir.

Karın Ağrısı, Gaz ve Şişkinlik

Besinlerin bağırsak içerisinde fermente olmasıyla karın ağrısı ve şişkinli k, hazımsızlık, gaz gibi olumsuzlukları ortaya çıkarabilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında karbonhidrat emiliminde ince bağırsağın düzensiz çalıştığı düşünülebilir. Karbonhidratların ince bağırsaktan emilememesi sonucu ortaya çıkan şişkinlik, yemek yedikten hemen sonra kendini gösteren belirtiler arasındadır.

Kilo Kaybı ve Halsizlik

Emilim bozukluklarının en belirgin göstergeleri arasında halsizlik, yorgunluk, kilo kaybı yer alır. Rahatsızlığın başlangıcında semptomların çoğu görülmeyebilir.

Emilim bozukluğu uzun sürdüğünde ve tedavi edilmediğinde belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Bu noktada yapılması gereken tedavi ve uygulamaları hayata geçirmek oldukça önemlidir.

Vitamin ve Mineral Eksikliği Belirtileri

İnce bağırsak içerisinde gıdaların yeterli şekilde emilememesi sonucu ortaya çıkan vitamin eksikliği belirtileri sık görülür. Bağırsaklar içerisinde yeterince emilemeyen gıdalar vücudun vitamin ve mineral yönünden yoksunluğuna neden olabilir. B12, demir, D vitamini gibi başlıca vitamin ve minerallerin eksikliği emilim bozukluğu hastalığında sık görülebilir.

Ciltte Kuruluk ve Saçlarda Dökülme

Vitamin ve minerallerin yeterli şekilde emilememesi sonucu ortaya çıkan problemlerin başında saçlarda dökülme bulunur. Yeterli şekilde vitamin ve mineralden beslenemeyen vücudun verdiği tepkiler arasında saç dökülmesi en belirgin sonuçlar arasında yer alır.

Birdenbire saçlarınız dökülmeye başladıysa emilim bozukluğundan şüphelenebilirsiniz. Bununla birlikte deride döküntü ve kuruluk da ortaya çıkan belirtiler arasındadır.

Emilim Bozukluğunun Nedenleri Nelerdir?

Bağırsak emilimi bozukluklarının ortaya çıkmasında birçok hastalık ana neden olabilir. Kişinin altta yatan rahatsızlıkları ince bağırsağın çalışma düzenini bozarak problemin ortaya çıkmasına sebebiyet verebilir.

Çölyak Hastalığı ve Gluten Duyarlılığı

Gluten duyarlılığına karşı gelişen çölyak rahatsızlığı bağırsak duvarının yapısını bozarak emilim bozukluklarına sebep olabilir. Bağırsak duvarının bozulması yeterli miktarda vitamin ve mineral alanımını engelleyerek rahatsızlığın ortaya çıkmasına neden olur.

Çölyak hastalığı olan kişilerde emilim bozukluğu gibi sonuçlar ortaya çıkabilir. Rahatsızlığı tedavi etmek için çölyak üzerinde de çalışma yapmak gerekir.

Laktoz İntoleransı ve Diğer Gıda İntoleransları

Laktoz intoleransı süt ve süt ürünlerine karşı ince bağırsağın geliştirmiş olduğu reaksiyondur. Laktoza karşı geliştirilen reaksiyon karşısında emilim sorunları ortaya çıkar. Şişkinlik, hazımsızlık, gaz gibi sonuçları doğuran laktoz intoleransı besinlerin kesilmesi veya farklı şekillerde tüketilmesi ile ortadan kalkabilir.

Farklı besin intoleransı bulunanların da emilim bozuklukları yaşaması olasıdır. Hangi besine karşı alerjinin geliştiğini öğrenerek tedavi yöntemleri uygulanabilir. Laktozsuz süt gibi gıdaların kullanımı ile bağırsak sorunlarının ortadan kalkması kolaylaşır.

Kronik Pankreatit ve Sindirim Enzimi Eksikliği

Pankreasın sindirim enzimlerini yeterli miktarda üretmemesi sonucu ortaya emilim bozuklukları çıkabilir. Bu durum da emilimini bozarak dışkının parlak ve kaygan bir hale dönüşmesine sebep olabilir.

Yetersiz enzim sonucu alınamayan vitamin ve mineral dengesizliklerinde kilo kaybı da belirtiler arasında bulunur. Kronik pankreatit bu belirtilerle birlikte dehidrasyon ve elektrolit gibi dengesizliklere de neden olabilir.

Bağırsak Enfeksiyonları ve Parazitler

Bağırsak enfeksiyonları parazitlerin vücutta çoğalmasına ve bağırsak duvarına zarar vererek emilimi bozmasına neden olabilir. Vücutta parazit olduğunu gösteren belirtiler arasında makatta kaşıntı, tatlı isteğinde artış gibi durumlar yer alır.

Parazit yoğunluğu vücudun yeterli şekilde gıdaları emmeden sindirilmesine yol açarak düzensiz dışkılamaya da sebep olabilir. Dışkılama rutininiz de değişiklikler yaşıyorsanız emilim bozukluğundan şüphelenebilirsiniz. Bağırsak enfeksiyonu emilim sürecini etkileyen önemli bir problemdir.

Crohn Hastalığı ve Diğer İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları

Emilim bozukluklarını tetikleyen başlıca rahatsızlıkların içerisinde crohn hastalığı bulunur. İltihaplı bağırsak sendromu gıdaların sindirilmesinde büyük etki yaratır.

Ülseratif kolit rahatsızlığı olarak da bilinen hastalık, tedavi edilmediğinde vücudun emilim rutinini doğrudan etkileyebilir. İltitabın uzun sürmesi ve tedavi edilmemesi durumlarında kanama dahi görülebilir. Gaita testi yapılarak kanama olup olmadığına bakılır.

Düzensiz dışkılama, şişkinlik, gaz gibi şikayetlerde sindirim sistemi bozuklukları akla gelmelidir. Bağırsak hastalıkları nedenleri ve belirtileri incelenerek analiz yapılabilir.

Emilim Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis konulmadan önce kan testleri , dışkı laboratuvar sonuçları, altta yatan hastalıkların araştırılması yapılır. Altta yatan herhangi bir rahatsızlık varsa ilk olarak bu duruma yönelik adımlar atılabilir. Mineral ve vitamin eksikliklerine tam kan sayımında bakılarak yeterli miktara ulaşmasına yönelik tedaviler uygulanabilir.

Hasta Öyküsü ve Fiziksel Muayene

Tedaviye başlamadan önce hasta fiziksel olarak muayene edilir. Hastanın yaşadığı durumlar dinlenir. Rahatsızlığın ortaya çıktığı zaman diliminde ve öncesinde yaşadığı durumlar göz önünde bulundurularak oluşturulacak tetkik ve tedavi yöntemlerine karar verilir.

Varsa altta yatan bir başka rahatsızlık onunla ilgili tetkik ve tedavilerde uygulanarak bütünsel yaklaşım sergilenir. Bu sayede genel bir tarama yapılarak rahatsızlığın tedavi yöntemlerine karar verilir.

Kan ve Gaita Testleri

Rahatsızlıklar belirgin olarak ortaya çıkan vitamin ve mineral eksiklikleri , kan değerlerine bakılarak görülür. B12, D vitamini, demir gibi eksiklikler varsa kan tahliline bakılarak gerekli tedaviler uygulanır.

Gaita testinde dışkının kalitesi, yağ emilim bozuklukları, gıdaların ne kadar emildiği incelenir. Böylece rahatsızlık hakkında gerekli tetkikler yapılır. Dışkının yağlı olup olmadığına, yeterli besinin emilim emilmediğine gaita testiyle bakılır.

Endoskopi ve Bağırsak Biyopsisi

Emilimi etkileyen noktaları incelemek amacıyla hasta endoskopi ve biyopsi ile çeşitli testlerden geçirilir. Çölyak gibi rahatsızlıklarda gerekli görülebilen endoskopi uygulaması rahatsızlığın boyutuna ve hastanın şikayetlerine göre değerlendirilebilir.

Bağırsaktan alınacak örnekler ile emilim bozukluğuna yol açacak faktörlerin olup olmadığı araştırılır. Görüntüleme sistemleri sayesinde bağırsak iç duvarında tahribat olup olmadığı ortaya çıkarılır. Uygulanacak tedavi yöntemleri bu tetkiklere göre şekillendirilir.

Bağırsak Görüntüleme Yöntemleri

Bağırsak iç duvarının görüntülenmesini sağlayan ileri tetkik aletleri gerekli durumlarda hastaya uygulanabilir. BT, MR görüntülemeleri baryumlu röntgen gibi ileri teknikler hastanın şikayetlerine ve öyküsüne göre gerekli durumlarda tercih edilebilir.

Altta yatan rahatsızlıkların varlığı da bağırsak görüntüleme yöntemleri uygulanmasında etkin rol oynar. Ultrason, pet çekimi gibi birçok uygulamayı hastanın şikayetlerine göre değerlendirilir.

Emilim Bozukluğunun Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Emilim bozukluğu ve tedavi yöntemleri hastalığın seyrine göre değişir. Uygulanan başlıca yöntemler ise şu şekilde sıralanabilir:

• Altta yatan hastalıkların teşhisi
• Beslenme düzeni ve diyet değişiklikleri
• Vitamin ve enzim desteği
• İlaç tedavileri ve probiyotik takviyeleri

Farklı aşamalar ile ilerleyen tedavi yöntemleri hastanın şikayetlerine ve rahatsızlığın boyutuna göre değişebilir.

Beslenme Düzeni ve Diyet Değişiklikleri

Beslenme düzeni, emilim bozukluklarında etkisi olan faktörler arasında yer alır. Çölyak gibi rahatsızlıklar için uygun beslenme düzeni yapılarak emilim bozukluğunu tetikleyici gıdalar yaşam tarzından çıkarılır.

Laktoz intoleransı hassasiyetine karşı süt ürünlerinin tüketimi sınırlandırılabilir ya da tamamen beslenme düzeninden çıkarılabilir. Gluten içeren besinler sınırlandırılabilir ya da tamamen tüketimi durdurulabilir. Hastalığın boyutuna ve şikayetlerin yoğunluğuna göre diyet değişimleri yapılabilir.

Enzim ve Vitamin Takviyeleri

Eksik olan vitamini ve mineral takviyeleri hastaya verilerek yeterli düzeye gelmesi sağlanır. Bu sayede bağırsak çalışması ile vücudun direncini artırmak mümkün olur.

Pankreasın enzim üretimi yetersizliği bulunuyorsa gerekli ilaç ve takviyeler hastaya önerilebilir. Pankreatik enzim takviyesi ile dışarıdan destek yapılabilir.

İlaç Tedavileri ve Probiyotik Kullanımı

Probiyotikler bağırsak sağlığı için oldukça önemli gereksinimler arasında yer alır. Bağırsaklarda yeterli miktarda probiyotik bulunmaması durumunda dışarıdan takviyeler ile desteklenerek faydalı bakterilerin artışı sağlanır. Bu sayede hem emilimin daha iyi yapılması hem de bağırsak duvarının onarımı mümkündür.

Probiyotik tedavisi bazı durumlarda antibiyotik ya da bağışıklığı baskılayıcı ilaçlarla birlikte verilebilir. Bu uygulama hastaya ve rahatsızlığın boyutuna göre değişebilir.

Altta Yatan Hastalığa Yönelik Tedavi

Altta yatan hastalık tedavi edilmeden sonuca ulaşmak mümkün değildir. Bu açıdan rahatsızlığın belirtilerini artıran veya ortaya çıkmasını sağlayan hastalığın tedavisi mutlaka yapılır.

Çölyak hastalığında ömür boyu glutensiz beslenme önerilirken parazit ya da bakteri gibi olumsuz durumlarda ise ilaç tedavileri uygundur. Bağırsak iltihabı gibi rahatsızlıklarda ilaç önerileri ve beslenme düzeni değiştirilerek hastaya uygun tedavi yöntemleri önerilir.

Emilim Bozukluğu Olan Kişiler için Beslenme Önerileri

Bağırsak rahatsızlıklarında çoğunlukla hastalara glutensiz, laktoz içermeyen beslenme düzeni ile beraber vitamin ve mineraller açısından zengin gıdalar önerilebilir. Beslenme desteği hastalığın seyrinde olumlu katkılar oluşturabilir.

İşlenmiş ve paketli yiyeceklerden de uzak durulması hastaya önerilen tavsiyeler arasında yer alır. Beslenme alışkanlıkları rahatsızlığın ilerlemesi ve gerilemesi açısından oldukça önemli faktörler arasında yer alır.

Glutensiz Diyet ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çölyak gibi rahatsızlıklara sahip olan kişilerin özellikle glutensiz diyet uygulaması tedavi yöntemleri arasında yer alır. Arpa, buğday gibi gluten içeren gıdalardan uzak durması önerilebilir. Gluten sıfırlanarak tedaviye destek sağlanır.

Laktoz İçermeyen Beslenme Alternatifleri

Laktoz intoleransına sahip olan kişiler için ömür boyu diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri programı uygulanır. Laktozsuz süt içmeleri aynı zamanda peynir, yoğurt gibi ürünlerini tüketerek gerekli gıdaları almaları önerilebilir.

Yulaf, badem, soya gibi bitkisel ürünler önerilen gıdalar arasındadır. Peynir ürünleri de daha düşük oranlarda laktoz içermesinden dolayı beslenmeye eklenebilir. Aynı şekilde yoğurt tüketimi de laktozu fazla içermediğinden dolayı hastaya önerilebilir.

Vitamin ve Mineral Açısından Zengin Gıdalar

Vitamin ve mineral yönünden zengin beslenme düzeni oluşturmak hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyecek faktörler arasında yer alır. Özellikle D, B12, demir gibi vitamin mineraller rahatsızlığın ilerlemesini durdurarak olumlu yönde iyileşmeyi destekleyebilir.

Yeşil yapraklı sebzeler, beyaz ve kırmızı et tüketimi de yüksek besin değerleri içerdiğinden dolayı tüketime uygundur. Besin değeri yüksek gıdaları tüketerek vücudun direnci artırılabilir.

Emilim Bozukluğu ile İlgili Merak Edilen Sorular

Emilim Bozukluğu Nedir?

İnce bağırsak tarafından gıdaların yeterli bir şekilde emilemeden dışarıya atılması sonucu ortaya çıkan sindirim bozukluğudur. Bu sorunlar yeterli vitamin, mineral alımını engeller.

Malabsorbsiyon Belirtileri Nelerdir?

Karın şişliği, gaz, hazımsızlık, ağrı, ishal, kilo kaybı gibi belirtilerle kendini gösterir. Rahatsızlığın boyutuna göre bu sorunlardan biri veya birkaçı görülebilir.

Emilim Bozukluğu Nasıl Anlaşılır?

Başlıca tetkik şekilleri arasında kan tahlilleri, dışkı incelemesi gibi yöntemlerle teşhis konulabilir. Gerekli görülmesi durumunda biyopsi örneği alınabilir.

Emilim Bozukluğunun En Sık Nedeni Nedir?

Beslenme alışkanlıkları, çölyak gibi rahatsızlıklar ve pankreasın enzim salgılamaması durumlarında emilim bozukluğunu görmek mümkündür. Pankreas işlev bozuklukları, bağırsak çalışmasını olumsuz yönde etkileyen unsurlar arasındadır.

Emilim Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Hastanın öyküsü, fiziksel muayene, görüntüleme cihazları, kan ve dışkı incelemeleriyle rahatsızlığın olup olmadığı hakkında teşhis konulur. Ultrason çekimleriyle gaz, şişkinlik sorunlarına bakılabilir.

Emilim Bozukluğu Tedavisi Mümkün müdür?

Rahatsızlığın ortaya çıkmasına sebep olan faktörler bulunarak tedavi yöntemleri uygulanır. Bu sayede hastalığın ilerlemesi durdurulabilir veya tamamen geçmesi sağlanabilir.

Malabsorbsiyon Hangi Vitamin Eksikliklerine Neden Olur?

Yetersiz emilim genel olarak A, B12, Demir, E, ve K vitamin, minerallerin eksikliklerini ortaya çıkarabilir. Ayrıca vücutta su emilimini de etkileyebilir.

Emilim Bozukluğu Olan Kişiler Nasıl Beslenmelidir?

Bağırsaklarda emilim sorunu yaşayan kişilerin sindirim zorluğuna engel olan gıdalardan uzak durarak vitamin ve mineral açısından zengin beslenme şekline geçmesi hastalığa karşı direnç oluşturabilir. Yeterli vitamin ve mineral alabileceği gıdalara yönelmesi de hastalığın seyrinde olumlu yönde etkiler oluşturabilir.

Emilim Bozukluğu Kalıcı mıdır?

Rahatsızlığın boyutu, süresi ve geçmişi gibi sebepler kalıcı ya da geçici olmasını doğrudan etkiler. Bazı hastalarda tedavilerle ortadan kalkarken bazıları ise ömür boyu takip gerektirerek yaşam boyu desteğe ihtiyaç duyabilir.

Emilim Bozukluğu Kilo Kaybına Neden Olur mu?

Bağırsak duvarından yeterli miktarda vitamin ve mineral emilmediğinden dolayı rahatsızlığın uzun süreli devam etmesi sonucu kilo kaybı ortaya çıkabilir. Kilo kaybı kişiye ve rahatsızlığın boyutuna göre farklılık gösterebilir.