Mide Yıkanması Nedir? Mide Yıkanması Nasıl Olur?

Mide Yıkanması Nedir?

Mide yıkanması, bir tüp aracılığıyla midenin içeriğinin çekilip temizlenmesi işlemidir. İşlem sırasında, hastanın burnundan ya da ağzından geçerek mideye ulaşan bir tüp ile mide, su ya da serum fizyolojik ile sırayla yıkanır ve ardından mide içeriğini dışarı çeker. Bu işlem, toksik maddelerin veya aşırı dozda alınan ilaçların mide tarafından emilmeden önce vücuttan uzaklaştırılması amacıyla uygulanan acil bir yöntemdir.

Mide yıkanması yalnızca acil zehirlenme durumlarında kullanılmaz. Aynı zamanda çeşitli tıbbi durumlarda ve cerrahi operasyonlarda da önemli bir role sahiptir. Örneğin, sindirim sisteminde yiyecek, üst gastrointestinal sistem kanamalarını temizlemek, mide asidi örneği toplamak, karın ameliyatları sırasında hastanın mide içeriğini yutmasını ve boğulmasını önlemek amacıyla uygulanabilir.

Mide Neden Yıkanır?

Mide yıkanması, toksik madde zehirlenmeleri, mide çıkışı tıkanıklığı, ilaç zehirlenmeleri, ince bağırsak tıkanıklığı, yalancı tıkanıklık, üst gastrointestinal sistem kanamaları, gastrointestinal cerrahi operasyonları, mide asidi testi, üst endoskopi, inatçı bulantı ve kusma gibi nedenler sonucu yapılır.

Mide şu nedenlerle yıkanabilir:

• Toksik madde ve ilaç zehirlenmeleri
• Gastroparez ve mide çıkışı tıkanıklığı
• İnce bağırsak tıkanıklığı ve yalancı tıkanıklık
• İnatçı bulantı ve kusma
• Üst gastrointestinal sistem kanamaları
• Gastrointestinal cerrahi operasyonları
• Destekli ventilasyon uygulamaları
• Mide asidi testi
• Üst endoskopi

Toksik Madde ve İlaç Zehirlenmeleri

Yanlışlıkla ya da yüksek dozda alınan ilaçlar, zehirli maddeler, evsel kimyasallar ve alkol zehirlenmesi gibi durumlarda mide yıkanması hayat kurtaran bir yöntem olabilir. Toksinler mide tarafından emilmeden önce bu işlem ile dışarı çekilir. Özellikle zehirli maddenin yutulmasından sonraki ilk 1 ila 4 saat aralığında uygulandığında başarı oranı yüksektir.

Gastroparez ve Mide Çıkışı Tıkanıklığı

Midenin doğal boşalma sürecinin yavaşladığı, mide çıkışının tıkandığı durumlarda yiyecekler ve sıvılar mide içerisinde birikir. Mide yıkanması, biriken bu içerikleri temizleyerek midenin üzerindeki fazla basıncı ve rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olur.

İnce Bağırsak Tıkanıklığı ve Yalancı Tıkanıklık

İnce bağırsakta meydana gelen fiziksel bir tıkanıklık durumunda sindirim sistemindeki içerik geriye doğru birikme yapar. Mide yıkanması, bu birikmenin mide ve bağırsaklarda yarattığı baskıyı azaltmak için tercih edilir.

İnatçı Bulantı ve Kusma

Kontrol altına alınamayan şiddetli bulantı ve kusma durumlarında, mide içeriğinin boşaltılması hastayı rahatlatmak ve mide organını yatıştırmak amacıyla bir tedavi seçeneği olarak uygulanabilir.

Üst Gastrointestinal Sistem Kanamaları

Midede meydana gelen kanamalarda biriken fazla kanın temizlenmesi gerekir. Mide yıkama hem kanama seviyesini doğrulayıp değerlendirmeye yardımcı olur, hem de midedeki kanı çekerek alanı temizler.

Gastrointestinal Cerrahi Operasyonları

Karın bölgesini kapsayan ameliyatlar sırasında ve sonrasında mide içeriği düzenli olarak temizlenir. Bu durum, hastanın ameliyat esnasında midesinde bulunan maddeleri geri çıkararak akciğere kaçırmasını ve boğulmasını önler. Ayrıca kullanılan serum fizyolojik yıkaması, enfeksiyon riskini azaltmak için mideyi sterilize etmeye yardımcı olur.

Destekli Ventilasyon Uygulamaları

Hastanede solunum cihazına bağlı olan hastalarda midede hava ve gaz birikerek basınca yol açabilir. Mide tüpü ve emme işlemi ile mide basıncı azaltılır.

Mide Asidi Testi

Tıbbi teşhis ve analiz amacıyla hastanın mide asidinden örnek alınması gerektiğinde bu işlem uygulanır. Tüp aracılığıyla midenin içerisine ulaşılarak test için gerekli mide suyu örneği çekilir.

Üst Endoskopi

Endoskopi işlemi sırasında hastanın kan kusması ya da midenin dolu olması durumunda, doktorun yemek borusunu ve mideyi net bir şekilde inceleyebilmesi için işlem öncesinde mide yıkanarak temizlenir.

Mide Yıkanması Nasıl Olur?

Mide yıkanması işlemi üç temel aşamadan oluşur. Bunlar; hazırlık aşaması, tüpün takılması ve aspirasyon işlemidir. İşlem öncesinde hastanın hayati belirtileri kontrol edilir, bilinci açıksa bilgilendirilip onayı alınır ve öğürme refleksini azaltmak için boğazına lokal anestezik sprey sıkılır. Ardından, hastanın pozisyonu yarı dik veya başı aşağı eğik olacak şekilde sol tarafına çevrilir. Hastanın burnundan veya ağzından geçerek mideye ulaşacak doğru tüp boyunu ölçülür ve tüp mideye ulaştırılır. Tüpün mideye doğru ulaşıp ulaşmadığı ise görüntüleme yöntemleri ya da çekilen mide sıvısının pH testiyle asitliği doğrulanarak kesinleştirilir. Tüpün konumu doğrulandığında yıkama işlemi başlar.

Mide Yıkanmasının Olası Zararları Nelerdir?

Doğru ve uygun tekniklerle gerçekleştirildiğinde mide yıkanması işleminin komplikasyon riskleri oldukça düşüktür. Ancak her tıbbi prosedürde olduğu gibi bu işlem sırasında da çeşitli aksaklıklar, uygulama hataları veya hastanın durumuna bağlı yan etkiler meydana gelebilir.

Mide yıkanması durumunda ortaya çıkabilecek olası zararlar şunlardır:

• Aspirasyon pnömonisi: İşlem sırasında hastanın kusması ve tüpün kayması sonucu mide içeriğinin ya da sıvının akciğerlere kaçmasıdır. Tedavi edilmediğinde akciğer şişmesine, akciğer apselerine ve bakteriyel pnömoniye yol açabilir.
• Mekanik yaralanmalar ve hasarlar: Tüpün geçişi nedeniyle düşük riskli de olsa mide, yemek borusu, burun dokularında yaralanma, tahriş, küçük kanamalar ve yemek borusunun delinmesi gibi durumlar ortaya çıkabilir.
• Sıvı düzensizlikleri: İşlem sırasında su ve serum kullanımı nedeniyle vücutta tuz dengesi bozulabilir. Bu durum sodyum düşüklüğü, klor düşüklüğü ve su zehirlenmesi şeklinde ortaya çıkabilir.
• Kardiyak aritmiler: Yerleştirilen tüpün vagus sinirini tetiklemesi sonucu kalp ritminde düzensizlikler yaşanabilir.
• Hipotermi: Yıkama işleminde soğuk sıvılar kullanıldığında vücut sıcaklığının tehlikeli derecede düşmesi durumudur.

Mide Yıkaması Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Mide yıkanması işlemi tamamlandıktan sonra, hastanın güvenliğini sağlamak ve olası komplikasyonları erkenden tespit etmek için yakın bir gözlem süreci başlar. Eğer hasta bir ameliyat geçirmiyorsa, maddelerle temas etmeyecek şekilde tüp güvenle çıkarılır. Ameliyat olan hastalarda ise tüp birkaç gün boyunca yerinde kalabilir. İşlem sonrasında hasta birkaç saat boyunca müşahede altında tutularak hem mide emiliminin, hem de eğer varsa zehirlenmenin yol açabileceği olumsuz etkileri takip eder.

Mide yıkanması sonrası şunlara dikkat edilmelidir:

• İşlem sırasında ya da sonrasında mide içeriğinin akciğerlere kaçma riskine karşı göğüs ağrısı, hırıltılı solunum, balgamlı öksürük, ciltte morarma, aşırı yorgunluk ve yüksek ateş gibi belirtiler dikkatle izlenmelidir.
• Tüpün takılıp çıkarılması nedeniyle boğazda oluşan iritasyon, rahatsızlık hissi ve öğürme hissine karşı hastanın durumu gözlemlenmelidir.
• Zehirlenme nedeniyle yapılan yıkamalarda baş dönmesi, bulantı, kusma, çarpıntı, solunum güçlüğü, nöbet, huzursuzluk ve bilinç kaybı gibi zehirlenmenin yol açabileceği durumlar kontrol edilmelidir.
• İşlem sonrasında ve olası zehirlenme şüphelerinde tıbbi bir yönlendirme olmadan evde kendi kendine tedavi yöntemleri uygulanmamalıdır.
• Olayın nedenine bağlı olarak doktor tarafından önerilen tedaviler eksiksiz şekilde sürdürülmelidir.

Mide Yıkanması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Mide yıkanmasından sonra ne yapılmalı?

İşlem sonrasında hasta, olası akciğer komplikasyonları ve zehirlenme etkileri açısından sağlık ekiplerince birkaç saat boyunca müşahede altında tutulup gözlemlenmelidir. Doktorun yönlendirmesiyle gerekirse tıbbi tedavi ve ek olarak psikiyatrik destek süreçlerine devam edilmelidir.

Mide yıkanması hangi durumlarda olur?

Mide yıkanması çoğunlukla hayati tehlike oluşturan ilaç ve toksik madde zehirlenmelerinde ve aşırı doz durumlarında tercih edilir. Ayrıca ameliyatlar sırasında akciğere sıvı kaçmasını önlemek, tıkanıklıklarda mide basıncını azaltmak ya da üst sindirim kanalı kanamalarını temizlemek için uygulanır.

Mide yıkaması ne kadar sürer?

Tüpün yerleştirilmesi ve mideye sıvı verilip geri çekilmesi işlemleri, berrak sıvı gelene kadar yaklaşık 2 ila 3 litre yıkama çözeltisi kullanılana kadar tekrarlanır. Tüm bu aşamaların tamamlanması ve hastanın işlem sonrası gözlemi genellikle kısa bir zaman diliminde tamamlanan acil bir süreçtir.

Mide yıkanmasında hasta uyutulur mu?

İşlem öncesinde genellikle hastayı tamamen uyutmak yerine, öğürme refleksini ve rahatsızlığı azaltmak amacıyla sadece boğaza lokal anestezik sprey sıkılır. Ancak hastanın bilinci kapalıysa veya solunum yolunu koruyamayacak durumdaysa, işlem öncesinde solunum tüpü takılarak hastanın hava yolunda oluşabilecek olası risklerin önüne geçilir.

Mide yıkanması acı verir mi?

Sıvının mideye pompalanması ve çekilmesi işlemi acı vermez, ancak tüpün boğazdan geçişi rahatsızlık ve öğürme hissine neden olabilir. Sağlık görevlileri bu rahatsızlığı en aza indirmek için tüpün ucunu kayganlaştırır ve boğaza uyuşturucu sprey uygular.