Oksipital nevralji, ense kökünden başın arka kısmına doğru yayılan, şok benzeri ağrılarla karakterize sinir kaynaklı bir baş ağrısı tipidir. Bu durum genellikle oksipital sinirlerin iltihaplanması, sinir sıkışması, boyun travması veya kas gerginliği gibi nedenlerle ortaya çıkar. Belirtiler arasında ense kökünde ağrı, yanma ve batma hissi, saçlı deride hassasiyet, göz ağrısı ve ışığa karşı duyarlılık yer alır. Migrenle karıştırılabilen bu rahatsızlık, nörolojik muayene, görüntüleme yöntemleri ve sinir blokajı ile tanı alır.
Tedavi yöntemleri arasında ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar, sinir blokajı (enjeksiyon tedavisi), fizik tedavi, sinir stimülasyonu, radyofrekans tedavisi ve cerrahi müdahaleler bulunur. Tedavi planı, hastalığın şiddeti ve nedeni doğrultusunda kişiye özel olarak belirlenir. Stres yönetimi, doğru duruş ve tetikleyici faktörlerden kaçınmak, atakların önlenmesinde önemli rol oynar.
Oksipital Nevralji Nedir?
Oksipital nevralji, oksipital sinirlerin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan şiddetli bir baş ağrısı türüdür. Oksipital nevralji ense kökünden başlayarak, başın üzerine doğru uzanan elektrik çarpması hissi, karıncalanma veya ağrı ile ortaya çıkabilir. Boyun, başın arka tarafı veya kulak arkalarında hissedilen şiddetli zonklama veya yanma ve batma hissi olarak ortaya çıkar.

Oksipital Nevraljinin Özellikleri ve Etki Mekanizması
Oksipital sinirler, kafanın en tepesinden ense köküne kadar olan hislerden sorumludur. Oksipital nevralji, başın arka kısmında yer alan oksipital sinirlerin etkilenmesiyle ortaya çıkan sinir kökenli bir baş ağrısıdır. Bu sinirler, 2. ve 3. boyun omurlarından çıkarak kafa derisine uzanır ve özellikle ense kökünden başın tepesine kadar olan bölgenin duyusunu sağlar.
Oksipital sinirlerde meydana gelen iltihaplanma, baskı veya tahriş elektrik çarpması benzeri ağrılar, karıncalanma ve zonklama hissiyle kendini gösterir. Ağrı genellikle ense kökünde ağrı olarak başlar, başın bir ya da her iki tarafına doğru yayılır ve zaman zaman göz çevresine kadar ulaşabilir.
Migren ve Diğer Baş Ağrılarından Farkı Nedir?
Oksipital nevralji, migren ve gerilim tipi baş ağrılarından farklı olarak ense kökünden başlayıp başın arka kısmına yayılan, elektrik çarpması benzeri kısa ama şiddetli ağrılarla karakterizedir. Migren ise daha çok başın bir tarafında zonklayıcı tarzda, uzun süren ve sıklıkla bulantı, ışık hassasiyeti gibi ek semptomlarla birlikte seyreder. Oksipital nevralji, saçlı deride hassasiyet ve sinir hattı boyunca ani batıcı ağrılarla migren ve diğer baş ağrılarından ayrılır.

Oksipital Nevralji Neden Olur?
Oksipital nevralji kafa travması, boyunda sinir sıkışması veya artrit gibi problemler sonucunda gelişebilirken herhangi bir sebep olmaksızın da ortaya çıkabilir. Oksipital nevralji, boyunda sıkışmış sinirlerin veya kas gerginliğinin bir sonucu olabilir veya baş ya da boyun yaralanmalarından da kaynaklanabilir.
Aşağıdakilerden herhangi biri oksipital nevraljinin nedenleri olsa da, birçok vaka kronik boyun gerginliğine veya bilinmeyen kökenlerine bağlanabilir.
- Üst servikal omurganın kireçlenmesi
- Dejeneratif servikal omurga değişikliklerinden dolayı oksipital sinirlerin veya C2 ve / veya C3 sinir köklerinin sıkışması
- Servikal disk hastalığı
- C2 ve C3 sinir köklerini etkileyen tümörler
- Gut
- Diyabet
- Kan damarı iltihabı
- Enfeksiyon
Sinir Sıkışması veya Tahrişi
Boyundaki omurga yapıların değişmesi (örneğin servikal disk hastalığı, omurga kireçlenmesi) oksipital sinirleri sıkıştırabilir.
Boyun Travmaları ve Yaralanmalar
Düşme ya da kazalar sonucu boyun bölgesinde oluşan zorlanmalar boyun travmas ı olarak tanımlanır ve sinir hasarına neden olabilir.
Uzun Süreli Kas Gerginliği ve Stres
Stres kaynaklı kas gerginliği, özellikle boyun ve omuz kaslarında kasılmaları tetikleyerek sinirlere baskı uygulayabilir.
Artrit ve Diğer Eklem Hastalıkları
Artrit, dejeneratif omurga problemleri oksipital sinir köklerinde inflamasyon oluşturabilir.

Oksipital Nevralji Belirtileri Nelerdir?
Oksipital nevralji çoğu zaman migren veya diğer baş ağrısı türleriyle oldukça sık karıştırılmaktadır. Bu yüzden konusunda uzman bir hekim tarafından tüm septomlar ele alınarak incelenmelidir.
Oksipital nevraljinin sık karşılaşılan belirtileri arasında;
- Ense kökünden başlayan ve başın bir veya her iki tarafında aralıklı şok veya sürekli ağrı görülmesi
- Yanma ve zonklama
- Göz ağrısı
- Saç tarama işlemi sırasında şiddetli ağrı
- Işığa karşı duyarlılık
- Mide bulantısı gibi durumlar bulunur.
Başın Arka Bölgesinde Şiddetli Ağrı
En sık görülen şikâyet ense kökünden başlayarak başın arkasına yayılan, bazen şoka benzeyen veya zonklama hissi veren ağrılardır.
Ense Kökünde Yanma ve Batma Hissi
Oksipital sinirlerin tahriş olması sonucu yanma ve batma hissi meydana gelir; bu his, özellikle boyun hareketiyle artabilir.
Saçlı Deride ve Başın Arka Kısmında Hassasiyet
Hassasiyet, dokunmaya karşı artar ve saç taramak gibi basit eylemler bile şiddetli ağrı oluşturabilir.
Boyun Hareketleriyle Artan Ağrı
Boynu çevirmek, eğmek veya uzatmak ağrıyı tetikleyebilir. Bu, boyun hareketlerinde ağrı olarak adlandırılır.
Kronik Ağrı ve Ataklar
Ağrılar ataklar hâlinde gelir; bazen bir süre geçer, sonra tekrarlayabilir. Bu durum bazen kronikleşen ağrı paternini oluşturabilir.
Oksipital Nevralji Nasıl Teşhis Edilir?
Oksipital nevralji tanısı, hastanın şikâyetlerinin detaylı değerlendirilmesi ve fiziksel muayene ile konur. En karakteristik bulgu, oksipital sinir hattı boyunca aniden batıcı ağrı ve bu bölgede belirgin hassasiyettir. Hekim, sinirlerin geçtiği noktalara baskı uygulayarak ağrının tetiklenip tetiklenmediğini değerlendirir.
Gerektiğinde, altta yatan yapısal nedenleri belirlemek amacıyla manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve bilgisayarlı tomografi (BT) gibi ileri görüntüleme yöntemleri kullanılır. Bu sayede sinir sıkışması, tümör, omurga kireçlenmesi veya servikal disk hastalıkları gibi nedenler dışlanabilir.
Fizik ve Nörolojik Muayene
Doktor, ense kökünde hassasiyet, sinir dağılım yolu boyunca batıcı ağrı şikâyetini değerlendirir. Nörolojik muayene, refleksler, his ve hareket fonksiyonlarını içerir.
Görüntüleme Yöntemleri (MR, BT)
MR ve BT görüntülemeleri, sinir sıkışması, disk hernisi veya tümör gibi yapısal nedenlerin tanınmasına yardımcı olur.
Tanı Amaçlı Sinir Blokajı Testi
Lokal anesteziyle sinir blokajı uygulanarak ağrının geçmesi, tanının doğrulanmasını sağlar. Bu, oldukça geçerli bir tanı aracıdır.

Oksipital Nevralji Tedavisi
Oksipital nevraljinin tedavisi, ağrının şiddetine ve altında yatan nedene göre belirlenir. İlk basamakta ağrı kesici tedavi ve kas gevşetici ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar semptomları hafifletmede etkili olabilir. Fizik tedavi ve ısı uygulamaları, boyun kaslarını gevşeterek sinir üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefler.
Tanı koyma ve aynı zamanda tedavi amacıyla sinir blokajı (enjeksiyon tedavisi) sıkça kullanılır. Lokal anestezik ve steroid içeren bu enjeksiyonlar, ağrının kaynağı olan oksipital sinirlerde geçici rahatlama sağlar. Radyofrekans (RF) termokoagülasyon gibi minimal invaziv yöntemlerle, sinir ileti yolları geçici olarak devre dışı bırakılabilir. Ağrının sık tekrarladığı ve diğer yöntemlere yanıt vermediği durumlarda ise sinir stimülasyonu veya omurilik stimülasyonu uygulanabilir.
İlaç tedavisi (ağrı kesiciler, kas gevşeticiler): NSAİİ, güçlü ağrı kesiciler, kas gevşetici ilaçlar ve bazen nöropatik ağrı tedavisinde kullanılan ilaçlar etkin olabilir.
Sinir blokajı (enjeksiyon tedavisi): Anestezik ve kortikosteroid içeren sinir blokajı (enjeksiyon tedavisi), hem tanıda hem tedavide sıklıkla tercih edilen yöntemdir.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon: Fizik tedavi uygulamaları; ısı, ultrason, masaj ve germe egzersizleriyle kas gevşetme, omurga stabilizasyonu ve postürün iyileştirilmesine yöneliktir.
Sinir stimülasyonu ve diğer minimal invaziv yöntemler: Perkütan sinir stimülasyonu veya radyofrekans (RF) uygulamasıyla sinir stimülasyonu sağlanarak ağrı sinyalleri azaltılabilir.
Cerrahi tedavi: Sinirler üzerindeki bası yapılar (örneğin çıkıntılı kemik ya da fıtık yapılmış disk) cerrahi dekompresyon gerektirebilir.
Oksipital Nevralji Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Oksipital Nevralji Ne Sıklıkta Karşımıza Çıkar?
Oksipital nevralji nadir görülen bir hastalık tipidir. Fakat migren atakları ve baş ağrısı durumlarında oksipital sinirler etkilenebilir.
Oksipital Nevralji ve Migren Arasındaki Fark Nedir?
Oksipital nevralji, ense kökünden başın arkasına yayılan kısa süreli, elektrik çarpması benzeri ağrılarla seyreder. Migren ise genellikle başın bir tarafında zonklayıcı ağrıyla birlikte bulantı, ışık ve ses hassasiyetiyle görülür.
Oksipital Nevralji Öldürür mü?
Hayır, oksipital nevralji ölümcül bir hastalık değildir. Ancak tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilir.
Oksipital Nevralji Nasıl Geçer?
Oksipital nevralji, ilaç tedavisi, sinir blokajı, fizik tedavi ve bazı durumlarda cerrahi yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Tedavi, altta yatan nedene ve ağrının şiddetine göre belirlenir.
Oksipital Nevralji Başın Arka Kısmında Ağrı Yapar mı?
Evet, oksipital nevralji tipik olarak başın arka kısmında, ense kökünden başlayarak yukarı doğru yayılan ağrıya neden olur. Bu ağrı genellikle keskin, batıcı ve zonklayıcıdır.
Oksipital Nevralji Neden Olur?
Oksipital nevralji, sinir sıkışması, boyun travması, artrit veya kas gerginliği gibi nedenlerle oluşabilir. Bazı vakalarda ise belirgin bir neden bulunmayabilir.
Oksipital Nevralji Kendiliğinden Geçer mi?
Bazı hafif vakalar zamanla azalabilir, ancak genellikle medikal müdahale gerektirir. Uzun süren veya sık tekrarlayan ağrılarda mutlaka doktora başvurulmalıdır.