Rektoskopi Nedir? Rektoskopi Nasıl Yapılır?

Rektoskopi Nedir?

Rektoskopi, rektoskop adı verilen kısa ve ışıklı bir cihazın makattan ilerletilmesiyle anüs ile rektumun iç yüzeyini gösteren endoskopik incelemedir. İncelenen alan, cihazın uzunluğuna ve sağlık kuruluşunun kullandığı yönteme göre değişebilir.

Örneğin rektal kanamanın hemoroid, polip ya da iltihapla ilişkili olup olmadığı değerlendirilebilir. Görülen değişiklik tek başına 'kesin tanı' anlamına gelmeyebilir. Hekim gerekli görürse biyopsi veya ileri inceleme planlayabilir.

Rektoskopi Neden Yapılır?

Makattan kan gelmesi, bölgede ağrı hissedilmesi veya dışkılama düzeninin değişmesi gibi durumlarda sorunun rektumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için rektoskopiye başvurulabilir. İnceleme sırasında hemoroid, polip, kitle ya da iltihap gibi değişiklikler görülebilir.

Rektoskopinin uygulanabileceği başlıca durumlar şu şekilde sıralanabilir:

• Rektal kanama: Kanamanın rektum veya anüs kaynaklı olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olur.
• Hemoroid: Hemoroidlerin ve eşlik edebilecek başka değişikliklerin görülmesini sağlar.
• Polip veya kitle şüphesi: Şüpheli oluşumların yerini ve görünümünü değerlendirmek için kullanılabilir.
• İltihabi bağırsak hastalıkları: Rektum yüzeyindeki iltihap ve ülser gibi bulguların incelenmesine yardımcı olur.
• Rektal ağrı ve dışkılama değişiklikleri: Belirtilerin yapısal bir sorunla ilişkisini araştırmak için uygulanabilir.

Rektoskopide anormal doku görülmesi halinde daha kapsamlı kolonoskopi veya patolojik inceleme istenebilir. İnceleme tek başına bütün kalın bağırsağı değerlendirmez ve her hastada aynı tanısal sürecin yerini tutmaz.

Rektoskopi Öncesi Hazırlık Nasıl Yapılır?

Rektoskopide rektumun iç yüzeyinin net görülebilmesi için bölgede dışkı kalmaması gerekir. Hazırlığın kapsamı, kullanılacak cihaz ve sağlık kuruluşunun uygulamasına göre değişebilir.

İşlem öncesinde dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şu şekilde sıralanabilir:

• Bağırsak temizliği: Hekim rektumun boşaltılması için lavman, fitil veya farklı bir bağırsak temizliği önerebilir.
• İlaçlar ve takviyeler: Reçeteli ve reçetesiz ilaçlar, vitaminler ve bitkisel takviyeler hekime bildirilmelidir.
• Kan sulandırıcılar: Bu ilaçlar kendiliğinden bırakılmamalı, kullanım planı hekimle birlikte belirlenmelidir.
• Beslenme talimatları: Özel bir diyet veya açlık gerekiyorsa sağlık kuruluşunun verdiği süre ve önerilere uyulmalıdır.
• Sağlık bilgileri: Mevcut hastalıklar, önceki işlemlerde yaşanan sorunlar ve gebelik olasılığı işlem öncesinde paylaşılmalıdır.

Hazırlık yeterli olmadığında rektumun iç yüzeyi net görülemeyebilir. Böyle bir durumda işlemin tekrarlanması veya farklı bir inceleme planlanması gerekebilir.

Rektoskopi Nasıl Yapılır?

İnceleme sırasında kişi genellikle sol yanına uzanır ve dizlerini karnına doğru çeker. Hekim önce rektal muayene yapabilir. Rektoskop kayganlaştırıldıktan sonra makattan dikkatlice ilerletilir. Bölgenin daha net görülebilmesi için rektuma az miktarda hava verilebilir.

Rektumun iç yüzeyi cihaz aracılığıyla incelenir. Hekim şüpheli bir alan görürse küçük bir doku örneği alabilir. İşlem çoğu kişide kısa sürer. Sedasyon gerekip gerekmeyeceğine ise kullanılan yöntem ve kişinin sağlık durumu göz önünde bulundurularak karar verilir.

Rektoskopi Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

İlk gözlem bulguları çoğu zaman muayene tamamlandıktan sonra paylaşılabilir. Hemoroid, fissür, iltihap, polip veya kitle şüphesi gibi değişikliklerin görülmesi tek başına 'kesin tanı' anlamına gelmeyebilir.

Biyopsi alınırsa doku örneği patoloji laboratuvarında incelenir ve sonucun hazırlanması birkaç gün veya daha uzun sürebilir. Rektoskopi bütün kalın bağırsağı göstermediğinden bulgulara göre kolonoskopi veya başka bir inceleme planlanabilir.

Rektoskopi Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sedasyon uygulanmadıysa çoğu kişi işlemden sonra normal beslenmesine ve günlük faaliyetlerine dönebilir. Rektuma hava verildiyse kısa süreli gaz, şişkinlik veya kramp hissedilebilir. Hafif yürüyüş bu rahatsızlığın azalmasına yardımcı olabilir.

Biyopsi alındıysa az miktarda kanama görülebilir. Hekimin beslenme, ilaç ve aktivite önerileri izlenmelidir. Sedasyon uygulandıysa araç kullanma ve refakat konusundaki talimatlara uyulmalıdır.

Şiddetli veya artan ağrı, ateş, kusma, belirgin baş dönmesi ya da devam eden kanama durumunda gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Rektoskopi İşleminin Olası Riskleri Nelerdir?

Rektoskopi genellikle güvenli bir işlemdir. İşlem sırasında veya sonrasında görülen etkilerin çoğu hafif ve geçicidir. Kanama, enfeksiyon veya bağırsak duvarında delinme gibi komplikasyonlar ise daha seyrek görülür.

İşlemle ilişkili geçici etkiler şu şekilde sıralanabilir:

• Makatta geçici yanma veya hassasiyet
• Kısa süreli kramp, şişkinlik veya gaz sıkışması
• İşlem sırasında baskı veya dışkılama ihtiyacı
• Biyopsi sonrasında az miktarda kanama

Rektoskopinin nadir komplikasyonları şu şekilde sıralanabilir:

• Uzayan veya durmayan kanama
• Enfeksiyon gelişmesi
• Bağırsak veya rektum duvarında delinme

Şiddetli karın ağrısı, ateş, baş dönmesi veya durmayan kanama gelişirse sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir. Biyopsi veya başka bir girişim yapılması risk profilini değiştirebilir. Kişisel riskler işlem öncesinde hekim tarafından değerlendirilir.

Rektoskopi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Rektoskopi işlemi acı verir mi?

Rektoskopi sırasında basınç, dolgunluk veya kısa süreli kramp hissedilebilir. Çoğu uygulamada belirgin ağrı beklenmez ancak kişinin hassasiyeti ve kullanılan yöntem deneyimi etkileyebilir.

Rektoskopi için anestezi veya sedasyon uygulanır mı?

Rektoskopi çoğu zaman sedasyon veya genel anestezi olmadan uygulanabilir. Ağrı kontrolü ve sedasyon gereksinimi, kullanılan yönteme ve kişinin sağlık durumuna göre hekim tarafından belirlenir.

Hemoroid teşhisi için rektoskopi şart mıdır?

Hemoroid tanısında öykü ve fizik muayene önemlidir. İç hemoroidleri değerlendirmek veya kanamanın başka bir nedeni olup olmadığını araştırmak için rektoskopi istenebilir.

Rektoskopi kolonoskopiden nasıl ayrılır?

Rektoskopi anüs ve rektum gibi kalın bağırsağın son bölümünü inceler. Kolonoskopi ise kalın bağırsağın tamamının değerlendirilmesini sağlar. Bu nedenle rektoskopi, bütün kolonu kapsayan bir tarama veya incelemenin yerini tutmaz.

Rektoskopi ve anoskopi aynı işlem midir?

Anoskopi daha kısa bir cihazla ağırlıklı olarak anüs ve anal kanalı değerlendirir. Rektoskopi rektumun daha geniş bir bölümünün görülmesini sağlar. Hangi yöntemin kullanılacağı belirtilere ve incelenmek istenen alana göre belirlenir.

Rektoskopi ve sigmoidoskopi aynı işlem midir?

Rektoskopi rektuma odaklanırken sigmoidoskopi rektumun yanı sıra sigmoid kolon olarak adlandırılan alt bağırsak bölümünü de inceleyebilir. Kullanılan cihaz ve hazırlık süreci seçilen yönteme göre değişir.

Rektoskopi işlemi ne kadar sürer?

Rektoskopi çoğu uygulamada yaklaşık 5 ila 15 dakika sürer. Kullanılan cihaz, biyopsi gereksinimi ve hazırlık süreci toplam süreyi değiştirebilir.

Rektoskopi ile hangi hastalıklar teşhis edilebilir?

Rektoskopi hemoroid, anal fissür, rektal polip, iltihap ve rektumdaki kitlelerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Kesin tanı için biyopsi, kolonoskopi veya görüntüleme gibi ek incelemeler gerekebilir.

Hamilelik sırasında rektoskopi yapılır mı?

Gebelikte işlemin gerekliliği ve zamanlaması kişiye özel değerlendirilir. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ile işlemi planlayan hekim olası yarar ve riskleri birlikte ele alır.