Steroid Nedir? Steroid Yan Etkileri Nelerdir?

Steroid Nedir?

Steroidler insan, hayvan ve bitkilerde doğal olarak bulunan ya da laboratuvar ortamında üretilebilen yağ yapılı, hormon benzeri bileşenlerdir. İnsan vücudunun doğal olarak ürettiği kolesterol, kortizol, testosteron ve östrojen gibi maddeler de steroid grubuna girer. Bağışıklık sisteminin düzenlenmesi, üreme sağlığı ve enfeksiyon tedavisi gibi bir çok süreçte görev alırlar. İnsan yapımı olan ve ilaç olarak kullanılan steroidler de vardır. Bu steroidler anabolik ve kortikosteroid olarak adlandırılır. Anabolik steroidler kas iyileştirmesi gibi konular için kullanılırken kortikosteroidler tedavi amaçlı kullanılır.

Her steroidin kendine göre çeşitli görevleri bulunur. Örneğin kortizol infamasyonun baskılanmasında görevliyken östrojen, progesteron ve testosteron üreme sağlığı ile ilişkilidir. Anabolik ve kortikosteroid steroidler ise doğal steroid eksikliği sonucu bu görevlerin yerine getirilmemesi durumunda kullanılır.

Steroid Çeşitleri Nelerdir?

İnsan vücudundaki başlıca steroid hormonlar kortizol, aldosteron, testosteron, östrojen ve progesterondur. Bu hormonların ortak noktası, kolesterolden sentezlenmeleri ve yağ yapılı olmalarıdır. Temel üretim yerleri ise adrenal korteks, gonadlar ve plasentadır.

Steroid hormon türleri ve ayrımı aşağıdaki gibidir:

• Böbreküstü bezi steroid hormonları: Kortizol, aldosteron ve adrenal androjenler.
• Cinsiyet steroid hormonları: Östrojen, progesteron ve testosteron.

Steroid Ne İşe Yarar?

Steroidlerin temel olarak bağışıklık sistemini düzenlemek, enfeksiyonları baskılamak ve üreme sağlığını desteklemek gibi çeşitli görevleri vardır. Örneğin aldosteron sodyum-potasyum dengesi, sıvı dengesi ve kan basıncının düzenlenmesinde rol alır. Östrojen, progesteron ve testosteron ise üreme sisteminden sorumludur.

Steroid hormonu çeşitleri ve görevleri aşağıdaki gibidir:

Steroid İlaçlar Nelerdir?

Tıbbi kullanımda steroid ilaçlarından bahsederken aslında çoğunlukla kortikosteroid ve anabolik ilaçlar kastedilir. Kortikosteroid ilaçlar tedavi amaçlı kullanılırken, anabolik ilaçlar çeşitli hastalıklardan kaynaklı kas kaybı ya da gecikmiş ergenlik gibi durumlarda kullanılır.

Steroid ilaçlar iğne, topikal krem ve tablet formunda bulunabilir. Tüm steroid ilaç çeşitleri doktor tavsiyesi ve kontrolünde kullanılmalıdır.

Anabolik Steroid

Anabolik steroidler, testosteron görevi gören steroid ilaçlarıdır. Bu sentetik steroid türü ise gecikmiş ergenlik, hastalıklardan kaynaklı kas kayıpları ve hormon eksikliğinde doktor önerisiyle kullanılır. Anabolik steroidlerin kas gelişimi ya da performans artışı için kontrolsüz şekilde kullanımı sağlık açısından risklidir.

Kortikosteroidler

Kortikosteroidler, böbreküstü bezlerinin ürettiği hormonlara benzer davranır ve bağışıklığı destekler. Bu nedenle astım, artrit, otoimmün hastalıklar, cilt iltihapları, bağırsak hastalıkları, alerjik reaksiyonlar ve bazı romatolojik hastalıklarda hekim kontrolünde kullanılabilir.

Steroid Nasıl Uygulanır?

Steroidler hastalığa ve hedef dokuya göre iğne, krem ya da tablet formunda bulunabilir.

Steroid İğne

Steroid iğne damar, kas ya da eklem içine enjekte edilebilir. Eklem iltihabı, şiddetli alerjik reaksiyonlar, bazı romatolojik hastalıklar veya hızlı etki istenen durumlarda kullanılabilir.

Steroid İlaçlar

Steroid ilaçlardan bahsederken aslında tablet, kapsül ya da sıvı formda alınan ilaçlardan bahsedilir. Astım, romatizmal hastalıklar, alerjik reaksiyonlar, otoimmün hastalıklar ve yaygın inflamasyon durumlarında tercih edilebilir.

Steroid İçeren Kremler

Steroid içeren kremler ciltte etkilenen bölgeye ince tabaka halinde sürülür. Egzama, dermatit, sedef hastalığı, alerjik cilt reaksiyonları, kızarıklık, kaşıntı ve şişlik gibi cilt sorunlarında kullanılabilir.

Steroid Yan Etkileri Nelerdir?

Steroid zararları ve yan etkileri ilacın türüne, dozuna ve kullanım süresine göre değişiklik gösterir. Kortikosteroid türü steroid alımı bağışıklık sistemini baskıladığı için uzun süre kullanımı ve bilinçsiz kullanımı enfeksiyona yakalanma olasılığını artırabilir. Uzun süre ve kontrolsüz anabolik steroid kullanımı ise üreme sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratır.

Steroid ilacı türüne göre yan etkileri aşağıdaki gibidir:

• Ağızdan alınan steroid ilaçları: İştah artışı, kilo alma, mide rahatsızlığı, uykusuzluk, ruh hali değişiklikleri, ödem, tansiyon yükselmesi ve kan şekeri artışı yapabilir.
• Steroid iğneleri: Genellikle uygulama bölgesinde ağrı, şişlik, morarma ve geçici kızarma yapabilir; kısa süreli kan şekeri yükselmesi de görülebilir. Eklem içi enjeksiyonlarda nadiren enfeksiyon, tendon zayıflığı, çevre dokuda incelme veya renk değişikliği gelişebilir.
• Steroid krem: Kısa süreli ve doğru kullanımda daha sınırlı risk taşır. Ancak uzun süreli, yoğun veya yanlış kullanımda cilt incelmesi, çatlak, renk değişikliği, akne benzeri döküntüler, kılcal damar belirginleşmesi ve hassasiyet görülebilir.

Anabolik Steroidlerin Zararları

Anabolik steroidler, özellikle aktif spor yapan ve vücut geliştirmeyle uğraşan kişiler tarafından bilinçsizce kullanılmaktadır. Anabolik steroidlerin asıl amacı kas kaybı ve gecikmiş ergenlik gibi durumları yavaşlatmaktır. Anabolik steroidlerin uzun süre bilinçsizce kullanılması sonucunda aşağıdaki zararlar görülebilir:

• Hormonal bozukluklar: Erkeklerde sperm sayısında düşüş, testislerde küçülme ve jinekomasti görülebilir. Kadınlarda ise ses kalınlaşmasına ve adet düzensizliğine neden olabilir.
• Kalp-damar hastalıkları: Kolesterol dengesini bozarak yüksek tansiyon, kalp krizi ve felç oranını ciddi oranda artırabilir.
• Karaciğer ve böbreklere yük bindirir: Tablet ve hap formundaki steroidler karaciğerde toksik şoka neden olarak organ yetmezliğine varan etkiler gösterebilir.

Steroid Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Steroid Nedir Ne İşe Yarar?

Steroidler vücutta doğal olarak bulunan ya da laboratuvar ortamında ilaç olarak da üretilebilen organik bileşiklerdir. Bağışıklık destekleme, enfeksiyon baskılama, üreme sağlığını dengeleme gibi faydaları vardır. Vücutta az bulunduğu durumlarda yalnızca doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Steroid Ne Demek?

Steroidler, halk arasında genellikle spor yapan ya da vücut geliştirmeyle ilgilenen kişiler tarafından kas artırımı için kullanılan ilaç olarak bilinir. Ancak, teroid; hayvan, insan ve bitkide var olan ve kolesterol tarafından sentezlenen hormon benzeri yapıların genel ismidir. Doğal olarak bulunabildiği gibi eksikliğinde ilaç olarak dışarıdan da alınabilir. Hekim bilgisi ve önerisi olmadan kullanımı oldukça risklidir.

Steroid İğne Yan Etkileri Var mı?

Steroid iğne yan etkileri steroid ilacının türüne göre değişir. Anabolik steroid iğneler üreme ve cinsel sağlık üzerinde olumsuz etkiler gösterirken, tedavi amaçlı kullanılan kortikosteroidler ödem, kalp rahatsızlıkları, tansiyon ve kötü ruh hali gibi yan etkiler gösterebilir.

Steroid Tedavisi Nedir?

Steroid tedavisi, vücutta yeteri miktarda steroid olmadığı durumda steroidin dışarıdan ilaç olarak alındığı bir tedavi yöntemidir. Artrit, bağışıklık güçlendirme ve enfeksiyonu yok etme gibi amaçlarla kullanılır.

Steroid İğnesi Nereye Vurulur?

Steroid iğnesi eklem içi, kas içi ya da damar içine vurulabilir.

Steroid Astıma İyi Gelir mi?

Evet, steroidler bağışıklık destekleyici görev gördükleri için astım tedavisinde kullanılabilir.

Hangi Vitaminler Steroid?

D vitamini kimyasal yapısı nedeniyle steroid gibi davranır. D vitamini vücutta hormon gibi davranarak kolesterolden sentezlenir, kalsiyum ve fosforun bağırsaklardan emilmesini ve kemiklerde depolanmasını sağladığı için kemik sağlığı üzerinde doğrudan etkilidir.