Daha iyi bir deneyim için konum izni vermelisiniz.
TR

Genel Tanıtım

Dizanteri Nedir?

Dizanteri, aslen bağırsak sisteminde ortaya çıkan bağırsak iltihabına verilen isimdir. Dizanteri, şiddetli ishal ile ilişkili bulaşıcı bir hastalıktır. Shigella basili veya bakteri ile enfeksiyon en yaygın dizanteri nedenidir.

Dizanteri bireyde hafif veya şiddetli mide krampları ile dışkıda mukus veya kanla görülen oldukça şiddetli ishale yol açabilir. Sıvı kaybını önlemek için başta su olmak üzere bol miktarda sıvı tüketilmesi özellikle önemlidir. Yeterli hidrasyon olmazsa dizanteri birey için ölümcül sonuçlara yol açabilir.

Dizanterinin belirti ve semptomları normal şartlar altında hafif seyreder ve genellikle birkaç gün içinde kaybolur. Çoğu vakada bireyler tıbbi yardıma başvurmazlar. Bununla birlikte dizanterinin varlığı mutlaka sağlık yetkililerine bildirilmelidir. 

Dünya çapında her yıl 120 milyon ila 165 milyon Shigella enfeksiyonu vakasına bağlı olarak dizanteri görülmektedir. Bu vakaların yaklaşık 1 milyonu ölüm ile sonuçlanır. Gelişmekte olan ülkelerde bu ölümlerin yüzde 60'ından fazlası 5 yaşın altındaki çocuklar arasında görülmektedir.

Nedenleri

Dizanteri Neden Olur?

Dizanteri, genellikle bir bakteri veya parazitin enfeksiyonundan dolayı ortaya çıkar. En yaygın dizanteri türü Shigella basilinden kaynaklanır. Buna basiller dizanteri veya şigelloz adı verilir.

Bu tip bakteri şiddetli semptomlara neden olabilir. Kötü hijyen ve temizlik alışkanlıkları, bu tipin ortaya çıkmasındaki asıl kaynaktır. Bozuk yiyecekler de şigelloza neden olabilir. Gelişmiş ülkelerde, kısa süre önce tropik bölgeleri ziyaret etmemiş bireyler arasında en yaygın dizanteri sebebidir

Dizanteri İle Ortaya Çıkabilecek Komplikasyonlar Nelerdir?

Dizanteri komplikasyonlarının sayısı azdır. Genellikle hafif olsalar bile bazı vakalarda oldukça şiddetli olabilirler.

Dizanteri süresince sık sık ishal olma ve kusma hızlı bir şekilde dehidrasyona neden olabilir. Bu durum özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda hızla hayati tehlike oluşturabilir.

Amipli dizanteri sürecinde amipler karaciğere yayılırsa, orada bir karaciğer apsesi oluşabilir. Enfeksiyondan sonra eklem ağrısı, yani postenfeksiyöz artrit oluşabilir.

Şigelloz dizanterisi hemolitik üremik sendroma yani alyuvar kan hücrelerinin böbreklere geçişini engelleyerek anemiye, düşük trombosit sayısına ve böbrek yetmezliğine neden olabilir. Bunlara ek olarak bazı vakalarda hastalarda enfeksiyon sonrası titreme nöbetleri görülmüştür. 

Dizanteri Nasıl Önlenir?

Birçok dizanteri vakası kötü hijyenden ve temizlik alışkanlıklarından kaynaklanmaktadır. Bireyler enfeksiyon riskini azaltmak için düzenli olarak, özellikle tuvalete çıktıktan sonra ve yemek hazırlamadan önce ellerini sabun ve suyla yıkamalıdır. Bu yaklaşım başta şigelloz olmak üzere diğer ishal türlerinin sıklığını yüzde 35'e kadar azaltabilir. 

Hijyen alışkanlıklarının yanı sıra, dizanteri riski örneğin seyahat ederken sadece şişelenmiş ve kaynağı bilinen su içilmesi, şişeden su içmeden önce şişenin ağzının temizlenmesi ve tüketilen gıdaların iyice pişirilmesi gibi adımlara dikkat edilmesiyle de azaltılabilir. 

Diş temizliği için temiz su kullanmanın yanı sıra, özellikle buz tüketirken bile temiz sudan üretilmiş olmasına dikkat etmek dizanterinin önlenmesi açısından önemlidir.

Belirtiler

Dizanteri Belirtileri Ve Tipleri Nelerdir?

Dizanteri belirti ve semptomları, büyük ölçüde enfeksiyonun yayıldığı bölgedeki genel temizlik  kalitesine bağlı olarak hafif ila şiddetli arasında değişir. Bu sebeple gelişmiş ülkelerde dizanteri belirti ve semptomları, gelişmekte olan ülkeler veya tropikal bölgelere göre daha hafif olma eğilimindedir. 

Dizanterinin en yaygın hafif belirtileri arasında ishal, hafif mide ağrısı  ve mide krampları yer alır. Bu belirti ve semptomlar genellikle enfeksiyondan 1 ila 3 gün sonra ortaya çıkar. Normal şartlar altında hasta birey yaklaşık bir hafta içinde iyileşir. Buna ek olarak bazı bireyler dizanteri sonrasında uzun bir süre boyunca, bazen yıllarca devam edebilen laktoz intoleransı geliştirebilir.

Dizanteri Nasıl Bulaşır?

Amipler, özellikle hijyenik olmayan alanlarda, vücut dışında uzun süre hayatta kalabildikleri için hem yiyecekleri ve suyu kirletebilirler hem de diğer insanlara doğrudan bulaşabilirler. Aynı zamanda tuvalet sonrasında insanların ellerine de yerleşebilirler. Dikkatli ve düzenli hijyene dikkat etmek, enfeksiyonun yayılma riskini azaltır. Bu tür dizanteri tropik bölgelerde daha yaygın olarak görülür.

Bu asli sebeplerin yanı sıra, daha nadir olarak bağırsaklarda parazitik bir kurt enfeksiyonu, kimyasal tahriş veya viral enfeksiyonlar da dizanteriye sebep olabilir.

Dizanteri temel olarak basili kaynaklı ve amip kaynaklı olmak üzere iki temel tipe ayrılır. 

Basilli Dizanteri Nedir?

Basilli kaynaklı dizanterinin belirti ve semptomları, enfeksiyondan sonraki ilk 1-3 gün içinde ortaya çıkma eğilimindedir. Normalde hafif bir mide ağrısı ve ishal gözlemlenir. Ancak dışkıda kan veya mukus görülmez.

Özellikle başlangıçta sıklıkla ishal görülebilir. Daha nadir olarak dışkıda kan veya mukus, yoğun karın ağrısı, 38 °C üstü ateş, mide bulantısı ve kusma bu tür dizanterinin belirtileri arasında görülebilir. Ancak birçok vakada semptomlar oldukça hafiftir ve sıvı alımına dikkat edildiği sürece doktora gitmeye gerek olmaz. Sorun bir kaç gün içerisinde kendiliğinden çözülür.

Amipli Dizanteri Nedir?

Amipli dizanteri veya amipiyaz tipi dizanteri ise bir amip olan Entamoeba histolytica'dan yani kısaca E. histolytica’dan kaynaklanır. Amipler normalde bir kist oluşturmak üzere bir araya toplanırlar ve bu kistler vücuttan insan dışkısı ile dışarı çıkarlar.

Amip kaynaklı dizanterinin, yani amipiyazisin belirti ve semptomları arasında ise aralıklı ishal ve kabızlık, ateş ve üşüme ile titreme, dışkının ağrılı çıkarılması, irin, kan veya içeren sulu ishal, karın ağrısı, mide bulantısı ile birlikte kusma ve yorgunluk bulunur.

Eğer enfeksiyona yol açan amipler bağırsak duvarında bir tünel açarlarsa kan dolaşım sistemine yayılırlar ve diğer organları da enfekte edebilirler.

Amipler mukoza dokusunda ülser oluşumuna yol açabilir. Bu ülserlerin kanaması dışkıda kana neden olur. Amip kaynaklı dizanterinin semptomları bir kaç hafta devam edebilir.

Amipler, semptomlar geçtikten sonra da insan konakçılarının içinde varlıklarını sürdürmeye devam edebilirler. Daha sonra bireyin bağışıklık sistemi zayıflarsa semptomlar tekrar ortaya çıkabilir. Ancak gerçekleştirilen tıbbi tedavi amiplerin hayatta kalma riskini azaltır.

Tanı Yöntemleri

Dizanteri Nasıl Teşhis Edilir?

Dizanteri hastalığının teşhisi sürecinde doktor öncelikle hastaya belirti ve semptomlarını öğrenmek için bir kaç soru soracaktır. Ardından hastanın tıbbi geçmişi hakkında da birkaç soru sorabilir. Doktor son olarak bir fizik muayene gerçekleştirecektir.

Özellikle tropik bölgelerden yeni dönen bireylerden dışkı örneği alınması istenebilir. Dışkı örneğinden gelecek olan laboratuvar sonuçları, enfeksiyonun Shigella veya Entamoeba histolytica enfeksiyonundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını kolaylıkla ortaya çıkarır.

Buna ek olarak kanama başta olmak üzere şiddetli semptomların varlığı durumunda bir ultrason taraması veya bir endoskopi şeklinde tanısal görüntülenme istenebilir. Endoskopi sırasında, doktor bir mercek veya kamera ile donatılmış içi boş bir tüpten yararlanacaktır. Bu görüntülemeler iç mukoza dokusunda herhangi bir delinmenin varlığını saptayabilir.

Tedavi Yöntemleri

Dizanteri Nasıl Tedavi Edilir?

Dizanteri tedavisi, dizanteriye neyin neden olduğuna göre farklılık gösterir. Bunun için uygun tanının konulmasının ardından uygun tedaviye başlanır. Ancak her durumda ishal veya kusması olan herhangi bir hasta bireyin dehidrasyonunu önlemek için bol miktarda sıvı içmesi gereklidir.

Eğer birey sıvı içemiyorsa, ya da ishal ve kusma çok fazlaysa, intravenöz yani damar içinden vücut sıvılarının yenilenmesi gerekli olabilir. Bu süreçte hastaya uygun serum verilir ve bireyin durumundaki gelişmeler gözlemlenir.

Dizanteri İyileşme Süresi

Hafif belirtilere sahip basilli dizanterisi, özellikle gelişmiş ve sanitasyon ile iyi hijyen alışkanlıklarının bulunduğu ülkelerde bir tedaviye gerek duymadan düzelebilir. Ancak yukarıda belirtildiği üzere hasta mutlaka bol sıvı tüketmelidir. Daha ağır vakalarda ise antibiyotik ilaçların kullanılması gerekli olur.

Amipiyaz dizanteri tedavisi sürecinde ise amip öldürücü ilaçlar Entamoeba histolyca'yı tedavi etmek için kullanılır. Bu sayede dizanteriye bağlı semptomların ortadan kalkmasının ardından vücudun içinde gizlenebilecek amiplerin hayatta kalması ihtimali de engellenir. 

Hekim tarafından önerilen bazı ilaçlar hem bakterilerden hem de parazitlerden kaynaklanan dizanteriyi tedavi edebilirler. 

Ancak alınan dışkı örneklerinden gelen laboratuvar sonuçları net değilse, hastada görülen semptomlarının ne kadar şiddetli olduğuna bağlı olarak antibiyotik ve amip öldürücü ilaçların bir kombinasyonu verilebilir. Dizanteri hastalığın iyileşme süreci etkene ve hasta özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 24 Şubat 2021 Çarşamba Yayımlanma Tarihi: 25 Ocak 2021 Pazartesi

KİŞİSEL VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE İŞLENMESİ İLE İLGİLİ BİLGİLENDİRME FORMU

Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. (“Acıbadem”) ve Acıbadem’in hakim ve bağlı şirketleri (hepsi birlikte “Acıbadem Grubu” olarak anılacaktır.) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ilgili mevzuat kapsamında Veri Sorumlusu sıfatıyla, kişisel verileriniz, aşağıda açıklanan çerçevede ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Özel Hastaneler Yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve sair mevzuata uygun olarak işlenebilecektir.

1. Kişisel Verilerin elde Edilmesi, İşlenmesi ve İşleme Amaçları

Kişisel verileriniz Acıbadem Grubu tarafından sağlanmakta olan kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amaçlarıyla ve Acıbadem Grubu şirketlerinin faaliyet konularına uygun düşecek şekilde; sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, çağrı merkezi, internet sitesi, sözlü, yazılı ve benzeri kanallar aracılığıyla elde edilmektedir. Sağlık verileriniz başta olmak üzere özel nitelikli kişisel verileriniz ve genel nitelikli kişisel verileriniz, Grup tarafından aşağıda yer alanlar dâhil ve bunlarla sınırlı olmaksızın bu maddede belirtilen amaçlar ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü şekilde işlenebilmektedir:

Acıbadem Grubu tarafından elde edilen her türlü kişisel veriniz (Özel nitelikli kişisel veriler de dahil fakat bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla) aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

İlgili mevzuat uyarınca elde edilen ve işlenen Kişisel Verileriniz, Acıbadem veya Acıbadem Grubu’na ait fiziki arşivler ve/veya bilişim sistemlerine nakledilerek, hem dijital ortamda hem de fiziki ortamda muhafaza altında tutulabilecektir.

2. Kişisel Verilerin Aktarılması

Kişisel verileriniz, Kanun ve sair mevzuat kapsamında ve yukarıda yer verilen amaçlarla Acıbadem ve Acıbadem Grubu tarafından Acıbadem Grubu’na dahil olan şirketler ile, Özel sigorta şirketleri, Sağlık bakanlığı ve bağlı alt birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü ve sair kolluk kuvvetleri, Nüfus Genel Müdürlüğü, Türkiye Eczacılar Birliği, Mahkemeler ve her türlü yargı makamı, merkezi ve sair üçüncü kişiler, yetki vermiş olduğunuz temsilcileriniz, avukatlar, vergi ve finans danışmanları ve denetçiler de dâhil olmak üzere danışmanlık aldığımız üçüncü kişiler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, resmi merciler dâhil sağlık hizmetlerini yukarıda belirtilen amaçlarla geliştirmek veya yürütmek üzere işbirliği yaptığımız iş ortaklarımız ve diğer üçüncü kişiler ile paylaşılabilecektir.

3. Kişisel Veri Elde Etmenin Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel verileriniz, her türlü sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, yukarıda yer verilen amaçlar ve Acıbadem’in faaliyet konusuna dahil her türlü işin yasal çerçevede yürütülebilmesi ve bu kapsamda Acıbadem’in akdi ve kanuni yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa edebilmesi için toplanmakta ve işlenmektedir. İşbu kişiler verilerinizin toplanmasının hukuki sebebi;

Ayrıca, Kanun’un 6. maddesi 3. fıkrasında da belirtildiği üzere sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbı teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

4. Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Haklarınız

Kanun ve ilgili mevzuatlar uyarınca;

Mezkûr haklarınızdan birini ya da birkaçını kullanmanız halinde ilgili bilgi tarafınıza, açık ve anlaşılabilir bir şekilde yazılı olarak ya da elektronik ortamda, tarafınızca sağlanan iletişim bilgileri yoluyla, bildirilir.

5. Veri Güvenliği

Acıbadem, kişisel verilerinizi bilgi güvenliği standartları ve prosedürleri gereğince alınması gereken tüm teknik ve idari güvenlik kontrollerine tam uygunlukla korumaktadır. Söz konusu güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak muhtemel riske uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

6. Şikayet ve İletişim

Kişisel verileriniz teknik ve idari imkânlar dâhilinde titizlikle korunmakta ve gerekli güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak olası risklere uygun bir düzeyde sağlanmaktadır. Kanun kapsamındaki taleplerinizi, “https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html” web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak;

Kanun kapsamındaki taleplerinizi, https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/hastaverilerinkorunmasi.html web adresindeki “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Uyarınca Başvuru Formu” nu doldurarak ve formda belirtilen usullerle tarafımıza iletmenizi rica ederiz.

YUKARI
İçindekiler
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Sağlığınız Sağlığımızdır
20 : 59 : 55