Kalp Damar Plağı Nedir? Damar Sertliğinin Belirtileri, Riskleri ve Tedavi Seçenekleri

Kalp Damar Plağı Nedir?

Damar sertliği (ateroskleroz) , damar duvarlarında biriken yağ, kalsiyum, kolesterol gibi maddelerden oluşan bir tabakadır. Kalp damarlarında tıkanıklığa ve kan akışının normal seyrinin dışında ilerlemesine sebep olur. Tehlikeli bir hastalık olan ateroskleroz, kalp krizi ve inme (felç) gibi olumsuz durumlarla karşılaşmayı tetikleyebilir.

Kalp damarlarının tıkanması ya da daralması olarak da bilinen rahatsızlık hem hayat kalitesinin hem de yaşam standartlarının düşmesine sebebiyet verebilir. Genel vücut ve mental sağlığa önem verilmesi, kalp damarlarında daralma ya da tıkanmanın önlenmesine katkı sağlayabilir.

Kalp Damar Plağının Belirtileri Nelerdir?

Kalp damar plağı oluşumu sonrası pek çok farklı belirti görülebilir. Ancak her belirti aynı sebepten olmaz. Göğüs ağrısı (anjina) , nefes darlığı ve solunum güçlüğü gibi belirtiler görülmesi muhtemeldir.

Göğüs Ağrısı ve Baskı Hissi (Anjina)

Göğüs ağrısı ve göğüste baskı hissinin oluşması, kalp damar plağı belirtilerinden biridir. Anjina tipik belirtilere sahip bir rahatsızlıktır. Bu tipik belirtiler ise şu şekilde sıralanabilir:

• Göğüste baskı, sıkışma, yanma ve ağırlık hissi oluşur.
• Göğsün orta kısmında ağrı olur bazı durumlarda ise sol kola, boyuna, sırta ve çeneye yayılır.
• Egzersiz, stres, soğuk hava ya da ağır yemeklerden sonra ortaya çıkabilir.
• 5 ila 10 dakika arasında sürebilir.

Göğüs ağrısı (anjina) geçici bir durum olabilir, ancak kalp damarlarında sorun olabileceğinin belirtisidir. Dikkate alınmazsa kalp krizi ile sonuçlanma ihtimali bulunur.

Angina başlı başına bir hastalık olarak tanımlanmaz. Koroner arter hastalığı belirtileri arasında görülebilir.

Nefes Darlığı ve Solunum Güçlüğü

Kalp damarlarında plak oluşumu sebebiyle kalp kası yeteri kadar oksijenli kan alamaz ise nefes darlığı ya da solunum güçlüğü olarak kendini gösterebilir. Kalbin yeteri kadar güçlü çalışmaması ya da akciğerlerde sıvı birikmesi ve oksijen alışverişinin dengesizleşmesi, nefes darlığının sebepleri olarak sıralanabilir.

Nefes darlığı, anjinanın sessiz habercisi olabilir. Nefes darlığı efor sarf edildiğinde artıyorsa, istirahat verildiğinde geçmiyorsa, giderek artıyorsa kontrol gerektirir. Bunların yanı sıra çarpıntı göğüs ağrısı ve terleme nefes darlığına eşlik ediyorsa ateroskleroz belirtisi olabilir.

Halsizlik ve Yorgunluk

Halsizlik ve yorgunluk hissi kalpte damar plağının belirtilerinden olabilir. Hayatın olağan akışı içerisinde yaptığınız işleri yapmak için yeterli enerjiye sahip olmayabilirsiniz.

Tıkanan ya da daralan kalp damarları, vücudun kan akışının normal düzenini bozar. Bu durum ise gün içerisinde kendinizi bitkin hissetmenize sebep olabilir.

Kalp Ritim Bozuklukları

Oksijen azlığı, hücre ölümü ya da doku hasarı olması, kalbin olağan ritminin dışına çıkmasına neden olur. Kalp ritim bozukluğu durumunda pek çok sorun ortaya çıkabilir. Bu sebeple fark edildiği ilk andan itibaren önlem alınması son derece önemlidir.

Ani Baş Dönmesi ve Bayılma

Tıkanan damarlar, ani baş dönmesi ya da bayılmalara sebebiyet verebilir. Baş dönmesi ve bayılma Akdeniz Anemisi ya da farklı bir hastalığın belirtileri arasında da bulunur.

İnme (Felç) Belirtileri

Kalp damar plağının bir diğer belirtisi ve hayatın tüm akışını tersine çeviren durum olan inme (felç) riski çeşitli belirtilerle kendini gösterir. Yüz mimiklerinde kayma, kollarda güçsüzlük ya da hissizlik, konuşma bozukluğu, görme konusunda sorun yaşama, denge kaybı, yürüyememe, ani ve şiddetli baş ağrısı belirtileri arasındadır.

Kalp Damar Plağı Neden Oluşur?

Damar duvarlarında hasar oluşumu, kalp damar plağının ilk adımı olarak gösterilebilir. Hasar oluşumunun ise çeşitli sebepleri vardır. Kolesterol yüksekliği , diyabet durumunda da hasar oluşumuna sebebiyet verebilir. Bu durumun önüne geçmek için sebep olan durumların tedavisi son derece önemlidir.

Yüksek Kolesterol Seviyeleri

Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan, hormon üretiminden hücre zarlarına kadar birçok işleve sahip olan bir yağ türüdür. Ancak fazla olması durumunda kalp damarlarında plak oluşturur ve tehlike arz eder.

Yüksek kolesterolün tehlikeli olmasının sebebi özellikle kalp damarlarına yapışmasıdır. Kalp damarlarına yapışan kolesterol, damarlarda plak oluşumu ortaya çıkarabilir. Bu durum ise kalp krizi riski oluşturur.

Sağlıksız Beslenme Alışkanlıkları

Sağlıksız beslenme alışkanlıkları hayatın her alanını olumsuz etkileyen bir durumdur. Gün içerisinde enerji kaybı, vücudun doğru yollardan besin alamaması ve kilo artışı ya da kilo kaybı gibi sorunların etkenidir. Ancak sağlıksız beslenme kalp damarlarında plak oluşumuna da sebep olur.

Düzenli ve sağlıklı besinlerle beslenmeyen bireylerde kalp hastalıkları görülebilir. Bu durum ise kalp krizi riskini artıran bir etkendir.

Sigara ve Tütün Kullanımı

Sigara dumanı pek çok açıdan vücuda zarar verir. Sigara kullanımı sonucu kana karışan nikotin, karbonmonoksit ve serbest radikaller damarın iç yüzeyini zedeleyerek geçirgen bir hal almasına sebep olur. Hasar alan bölgelerde ise kolesterol birikimi artar ve damar tıkanıklığı oluşumu ortaya çıkar.

Hareketsiz Yaşam Tarzı

Hareketsiz kalmak, kandaki LDL kolesterol olarak bilinen kötü kolesterol düzeyinin artmasına neden olur. Aynı zamanda HDL kolesterol düzeyi düşer ve damarları temizleyen sistemin zayıflamasına neden olur. Bu durumda oluşan dengesizlik ise damarların iç yüzeyinde kolesterol birikimine zemin hazırlar.

Hareketsiz yaşam tarzına sahip olan bireylerde hücreler insüline dirençli hale gelebilir. Bu durum ise diyabet riskinin artmasına ve damarlarda hasara sebebiyet verir.

Tansiyonun yükselmesi, iltihabın artması ve obezite gibi rahatsızlıklar da hareketsiz yaşam tarzından kaynaklanır. Egzersiz eksikliği ve hareketsiz bir yaşam stiline sahip olmak kalp damar hastalıklarını tetikleyen bir durum olarak görülür.

Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon)

Yüksek tansiyon, damarların iç yüzeyine baskı uygular ve endotelyum denen iç tabakayı zedeler. Endotelyum, normalde damarları korur ve esnek kalmasını sağlar. Tabaka zarar gördüğünde HDL kolesterol damar duvarına sızar.

Oluşan plaklar üzerinde baskı oluşturan yüksek tansiyon, plakların yırtılmasına yol açabilir. Yırtılan plak ise pıhtılaşmayı tetikler ve kalp krizi riskinin artmasına ya da felç meydana gelmesine sebebiyet verir.

Kalbin yükünü artıran yüksek tansiyon, kalp kasının kalınlaşmasına ve yetmezliğe kadar giden bir sürece sebep olabilir. Çok çeşitli sorunlara yol açan yüksek tansiyon, kontrol gerektiren bir sağlık problemidir.

Kalp Damar Plağı Nasıl Teşhis Edilir?

Kalp damar plağı, uzun seneler belirti vermeden ilerleyebilir. Ancak doğru testlerle tespiti mümkündür. Kalp damar plağı teşhisinde kullanılan yöntemler şu şekilde sıralanabilir:

• Efor (Stres) Testi,
• Kan testleri,
• EKG (Elektrokardiogram),
• Kalp Ultrasonu (Ekokardiyografi),
• Koroner BT Anjiyografi (Bilgisayarlı Tomografi)
• Koroner Anjiyografi

Doğru test ile sorun teşhis edilerek tedavi planlaması yapılır.

Fizik Muayene ve Hasta Öyküsü

Hasta öyküsü, bireyin hastalık geçmişini öğrenmek adına kullanılan ve uygun tedavi yöntemlerinin tespiti için başvurulan bir yöntemdir. Şikayetin süresi, ağrının türü ile bulunduğu bölge, genetik faktörler, kronik rahatsızlıklar, kullanılan ilaçlar, sigara, alkol ve stres durumunun öğrenilmesini sağlayan bir süreçtir.

Fizik muayene ise hastanın kan değerine bakılması, kalbin dinlenmesi, tansiyonun ölçülmesi gibi inceleme süreçleridir. Hastanın ne tür belirtiler verdiği gözlemlenir ve ileri tetkikler için fikir oluşur.

Kan Testleri ve Kolesterol Ölçümleri

Kan testleri ile kolesterol ölçümlerinde ise hastanın LDL (kötü kolesterol), HDL (iyi kolesterol) trigliserid ve C-reaktif protein (CRP inflamasyonu) incelenir. Kolesterol, hipertansiyon gibi durumların tespit edilmesi için son derece önemli ölçümlerdir.

Kalp Görüntüleme Yöntemleri (Anjiyografi, BT, MR)

Kalp görüntüleme yöntemleri, damarlarda oluşan rahatsızlıkları teknolojiyi kullanarak tespit etmeyi sağlar. Anjiyografi, BT, MR gibi teknolojiler, rahatsızlıkların tespiti için kullanılan son derece hızlı ve etkili yöntemler arasında bulunur. Damarlarda oluşan plak, görüntülenerek hastalığın tespiti yapılır.

Elektrokardiyografi (EKG) ve Efor Testi

Efor testi, kalp kasına yeteri kadar kan gelip gelmediğini kontrol eder. Hasta, yürüyüş bandında egzersiz yaparken kalp ritmi, kan basıncı ve EKG kaydı alınır. Egzersiz sırasında göğüs ağrısı ya da EKG’de değişiklik varsa plak nedeniyle daralan damarlar tespit edilebilir.

Kalp Damar Plağı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kalp damarlarında oluşan tıkanıklık ya da daralma, plak olarak nitelendirilir. Bu durum pek çok olumsuz sonuç doğurur. Çeşitli tedavi yöntemleriyle bu durum engellenebilir.

İlaç Tedavisi ve Kolesterol Kontrolü

İlaç tedavisi, pek çok rahatsızlığı gidermek kullanılır. Kalp damar plağı için de çeşitli ilaçlarla tedavi uygulanabilir. Hastalığın tespit edilmesinin ardından doktor tarafından farklı ilaçlar kullanılması önerilir.

İlaçların doğru ve yeterli dozda kullanılması son derece önemlidir. Aynı zamanda ilaç kullanımı dışında beslenmeye ve egzersiz yapmaya da özen gösterilmesi gerekir.

Koroner Anjiyoplasti ve Stent Uygulaması

Tıkanan damarlara balonla açma işlemi yapmak hastalığın tedavi yöntemleri arasında bulunur. Ancak bu durum yalnızca belirtilerin şiddetli hale gelmesi ve damarların ciddi derecede tıkalı olması durumunda tercih edilir.

Kalp damar görüntüleme yöntemleri sayesinde tıkalı damarlar tespit edilir. Balonla açılan damarlara stent uygulaması yapılır. Bu sayede kan akışı yeniden sağlanır ve vücudun normal dengesine ulaşması hedeflenir.

Koroner Bypass Cerrahisi

Çok sayıda damarın tıkalı olması, ana koroner damarlardan biri ciddi şekilde daralmışsa stent uygulaması yapılamayacak derecede yaygın plak oluşumu varsa bypass söz konusu olabilir. Ayrıca kalp krizi sonrası beklenen iyileşme yaşanmamışsa ve daha önceden stent takılmış ancak tekrar tıkanma olmuşsa koroner bypass cerrahisi tercih edilir.

Açık kalp ameliyatı olarak da bilinen tedavi, vücutta başka bir damardan yeni yol yapılması olarak nitelendirilebilir. Bypass ameliyatı sayesinde kalp kası yeniden oksijen alır. Bahse konu tedavi kalp krizi riskini azaltır, belirtileri hafiflemesini sağlar ve yaşam kalitesine olumlu yönde katkıda bulunur.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Yaşam tarzında değişikliklere gitmek rahatsızlığın basit ve etkili tedavi yöntemleri arasında bulunur. Sigara kullanımı , alkol tüketimi ve stres kalp sağlığını etkileyen durumlar arasında yer alır. Düzensiz beslenme alışkanlıkları, hareketsiz bir yaşam tarzı gibi günlük rutinler de kalp sağlığını etkiler.

İlaç tedavisi ya da stent uygulamasının ardından yaşam tarzında değişikliklere gidilebilir. Tedavi yöntemine bağlı olarak yaşam tarzını değiştirmeniz gerekebilir. Ancak sağlıklı yaşam tarzı için düzenli beslenmek, egzersiz yapmak, sigara ile alkol tüketmemek son derece önemlidir.

Kalp Damar Plağından Korunmak için Neler Yapılmalı?

Kalp damar plağından korunmak için yaşam tarzınızı daha sağlıklı ve düzenli bir hale getirmeniz gerekir. Bazı kötü alışkanlıklardan uzak durmak, sporu hayatınıza dahil etmeniz açısından son derece önemlidir.

Sağlıklı ve Dengeli Beslenme

Düzenli bir yaşam, pek çok rahatsızlığın önüne geçmek için önemlidir. Özellikle kalp ve vücut sağlığı için dengeli beslenmek gerekir. Sağlıklı gıdalar ile yaşam kalitesi de artırılabilir.

Düzenli Egzersiz Yapmak

Düzenli egzersiz yapmak vücudun direnci artırır. Ancak sadece egzersiz değil, bu durumu sağlıklı beslenmeyle de birleştirmek önemlidir. Düzenli ve sağlıklı beslenmeyi egzersizle desteklemek daha hareketli bir düzen sağlama konusunda etkin rol oynar.

Sigara ve Alkolden Uzak Durmak

Sigara ve alkol, vücudu pek açıdan olumsuz etkiler. Sigarayı bırakmak ve alkolden uzak durmak hem kalp hem de vücut sağlığı için önem taşır.

Düzenli Sağlık Kontrolleri ve Tarama Testleri

Düzenli sağlık kontrolü yaptırmak ve tarama testlerine girmek olası problemlere karşı öngörü oluşturur. Hastalığın başlangıcını düzenli sağlık kontrolleri sayesinde öğrenebilir ve ilerlemeden tedavi olabilirsiniz.

Kalp Damar Plağının Yol Açabileceği Komplikasyonlar

Kalp damar plağı başlı başına bir hastalık olarak gösterilmese de farklı hastalıklara yol açan bir sorundur. Kalp damarlarında oluşan yağ birikimi ve diğer faktörler, farklı komplikasyonlar ile hayatınızı etkiler. Kalp krizi, inme ve kalp yetmezliği en büyük sorunlar arasında yer alır.

Kalp Krizi

Kalp krizi, bilinenin aksine her yaş grubunda olması muhtemel bir rahatsızlıktır. Yaşam kalitesini kökten etkileyen bir durumdur. Kalp damarlarında oluşan tıkanıklık, kalp krizine zemin hazırlar. Bu durumun önüne geçmek için sorunun tespitinin ardından daha düzenli ve sağlıklı bir yaşam tarzına geçmeniz tavsiye edilir.

İnme (Felç)

Beyne giden damarlarda oluşan plak, pıhtı atması sonucu felç ile sonuçlanabilir. Bu komplikasyon, özellikle hayatınızın tamamını etkiler. Belirtilerin görülmesi durumunda hızlı bir şekilde önlem alınması gerekir.

Kalp Yetmezliği

Kalp yetmezliği, kalp damar plağının komplikasyonları arasında bulunur. Kalp vücuda yeteri kadar kan pompalayamaz ve kalp kasları zayıflar. Bu durum ise vücudun ihtiyacı olan oksijenli kanın ulaşımını engeller.

Kalp yetmezliği kalp krizi gibi bir durum değildir. Kalbin zamanla yorulup tükenmeye başlaması olarak belirtilir.

Kalp Damar Plağı ile İlgili Merak Edilenler

Kalp Damar Plağı Nedir?

Kalp damar plağı, damarlarda oluşan tıkanıklık ya da daralma durumudur. Damarlarda oluşan plaklar, zamanla daralmasına ve tıkanmasına sebep olur. Bu durum ise kan akışını etkiler ve olumsuz sonuçlara zemin hazırlar.

Kalp Damar Plağı Belirtileri Nelerdir?

Kalp damar plağı farklı şekillerde belirti gösterir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, yorgunluk hissi, çarpıntı, terleme, baş dönmesi ve bayılma gibi semptomlar görülebilir.

Kalp Damar Plağı Nasıl Oluşur?

Damarların iç yüzeyinde endotel adında koruyucu bir tabak vardır. Sağlıklı durumda olan endotel, kanın düzgün bir şekilde akmasını sağlarken damarları da korur. Ancak yağ, kolesterol, kalsiyum ve iltihap hücreleri damarın iç yüzeyine yapışarak zamanla tıkanıklık ile daralmaya sebep olur.

Kalp Damar Plağı Tedavi Edilebilir mi?

Kalp damar plağı, tedaviye edilebilen bir rahatsızlıktır. Hem cerrahi yöntemlerle hem de ilaçla tedavisi mümkündür.

Kalp Damar Plağından Nasıl Korunurum?

Kalp damar plağından korunmak için sağlıklı ve düzenli beslenmek önemlidir. Aynı zamanda düzenli egzersiz yapmanız gerekir. Düzenli sağlık kontrolleri ve testler de bu rahatsızlığı erken dönemde fark etmenize yardımcı olabilir.

Kalp Damar Plağı Kalp Krizine Yol Açar mı?

Kalp damar plağı, kalp krizine zemin hazırlar. Bu sebeple fark edildiği andan itibaren uygun tedavi yöntemlerinin tercih edilmesi gerekir.

Damar Sertliği ve Kalp Damar Plağı Arasındaki Fark Nedir?

Damar sertliği, damarların elastikiyetini kaybedip sert bir hal alması durumudur. Kalp damar plağı ise damarlarda biriken yağ, kolesterol ve mineral gibi maddelerin damarı tıkaması ya da daraltmasıdır.

Kalp Damar Plağı Teşhisi Nasıl Konulur?

Teşhis için öncelikle muayene olunması gerekir. Detaylı bi tetkik ve muayene sürecinin ardından tanı konulması mümkündür.

Kalp Damar Plağının İlaçsız Tedavisi Mümkün müdür?

Hastalığın ilerleme durumuna bağlı olarak tedavi süreci planlanır. İlaç kullanmadan tedavi edilmesi de olasıdır. Ancak düzenli takipler tedavi yöntemini belirler.

Kalp Damar Plağı Ameliyatı Riskli midir?

Her cerrahi müdahale risk barındırır. Ancak duruma bağlı risk faktörleri değişkenlik gösterir. Bu sebeple hastalığın boyutuna göre risk değerlendirmesi yapmak daha doğru olabilir.