Daha iyi bir deneyim için konum izni vermelisiniz.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?

Metabolik alkaloz, vücuttaki asit-baz dengesinin alkali yönde kayması ile ortaya çıkan karmaşık bir durumdur. Genellikle mide sıvısının aşırı kaybı, uzun süreli kusmalar veya diüretik ilaçların etkisi sonucu gelişir. Kandaki bikarbonat seviyesinin yükselmesi ile pH değeri artar ve hücresel işlevler etkilenebilir. 

Hastalarda kaslarda gerginlik, ellerde titreme, baş dönmesi ve nefes darlığı gibi belirtiler gözlenebilir. Nöromüsküler uyarılabilirliğin artmasıyla birlikte sinir sistemi de etkilenir ve kişi zaman zaman sersemlik veya huzursuzluk hissedebilir. Denge sağlanmadığında vücut kendi tampon mekanizmalarını devreye sokarak asit seviyesini dengelemeye çalışır.

İçindekiler

Metabolik Alkaloz Nedir?

Metabolik alkaloz, vücudun kimyasal dengesinde asitlerin azalması veya bazların artması ile ortaya çıkan tablodur. Genellikle mide asidinin fazla kaybına yol açan kusmalar, idrar söktürücü ilaçlar veya hormonal dengesizlikler süreci tetikler. Kan pH'sinin yükselmesi ile hemoglobinin oksijeni dokulara bırakması azalabilir.

Vücut dengesizliği fark ettiğinde solunum hızını değiştirerek karbondioksit düzeyini dengelemeye yönelir. Metabolik alkaloz geliştiğinde, organizmanın kendi tampon sistemleri devreye girse de altta yatan neden ortadan kaldırılmadıkça denge tam anlamıyla sağlanamaz.

Metabolik Alkaloz Belirtileri Nelerdir?

Metabolik alkaloz belirtileri, vücudun asit-baz dengesindeki değişimlere verdiği karmaşık tepkilerle kendini gösterir. pH dengesi yükseldiğinde hücrelerin iletişimi ve kasların çalışması etkilenir, böylece çok sayıda farklı belirtiye zemin hazırlar.

  • Kaslarda istemsiz kasılmalar ve ellerde titreme hissi ortaya çıkabilir.
  • Elektrolit bozuklukları nedeniyle yorgunluk, halsizlik ve baş dönmesi görülebilir.
  • Kalp ritminde düzensizlikler gelişebilir, nefes alıp verme hızında değişiklikler fark edilebilir.
  • Sinir sisteminde aşırı uyarılma sonucu huzursuzluk veya kafa karışıklığı hissedilebilir.
  • Midede rahatsızlık, bulantı ya da iştah azalması eşlik edebilir.

Belirtiler kademeli ilerleyebilir; tampon mekanizmaları yetersiz kalabilir. Şikayetlerin kalıcı hale gelmemesi için altta yatan nedenin doğru şekilde belirlenmesi oldukça önemlidir.

Metabolik Alkaloz Nedenleri Nelerdir?

Metabolik alkalozun nedenleri genellikle vücudun asit kaybı veya baz birikimiyle ilgilidir. İç ya da dış etkenlerin etkisiyle kimyasal denge bozulduğunda kandaki pH’ı yükselir ve metabolik süreçler farklı şekilde işlemeye başlar.

  • Hipokloremi, klor iyonlarının azalmasıyla birlikte bikarbonat düzeyinin artmasına yol açabilir.
  • Uzun süreli kusma mide asidinin kaybına ve asit-baz dengesinin bozulmasına neden olur.
  • Bikarbonat fazlalığı, kanda pH artışına yol açarak alkali bir ortam oluşturur.
  • Diüretik ilaçlar sodyum, potasyum ve klor dengesini değiştirerek alkali yönlü kaymaya sebep olabilir.
  • Hormonal bozukluklar özellikle böbreklerin asit atılımını etkileyerek dengeyi sarsar.

Nedenlerin çeşitliliği, her hastada farklı bir klinik tablo oluşmasına zemin hazırlar. Etkili bir tedavi için öncelikle dengenin bozulmasına yol açan faktörün dikkatle saptanması gerekir.

Metabolik Alkaloz Tanısı Nasıl Konulur?

Metabolik alkaloz tanısında en önemli adım, vücudun asit-baz dengesini doğru biçimde değerlendirmektir. Hekimler, hastanın öyküsünü ve klinik belirtilerini ayrıntılı şekilde inceleyerek olası nedenleri belirler. Kan gazı analizi yapılarak pH değeri, bikarbonat düzeyi ve karbondioksit oranı gibi parametreler ölçülür.

Aynı zamanda elektrolit değerleri incelenerek potasyum, klor ve sodyum dengesindeki değişimler değerlendirilir. Elde edilen veriler, metabolik kaynaklı bir alkali bir durumun varlığını doğrulamaya yardımcı olur. Tanı süreci tamamlandığında, tedavi planı altta yatan nedeni hedef alacak şekilde kişiye özgü olarak hazırlanır.

Metabolik Alkaloz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Metabolik alkaloz tedavisinde amaç, vücudun kimyasal dengesini yeniden sağlamak ve alkali yükü azaltmaktır. İlk adımda, soruna yol açan etkenin tespiti yapılır ve kusma, diüretik kullanımı veya sıvı kaybı gibi nedenler ortadan kaldırılır. Damar yoluyla verilen sıvılar, elektrolit dengesini düzenleyerek pH seviyesinin normale dönmesine yardımcı olur.

Gerekli durumlarda potasyum veya klor takviyesi ile iyon dengesi desteklenir. Ağır vakalarda, altta yatan nedene yönelik ve elektrolit dengesini düzeltmeye yönelik tedaviler uygulanır. Tedavi sürecinde düzenli laboratuvar takibi yapılması, iyileşmenin sürdürülebilir şekilde ilerlemesini sağlar.

Metabolik Alkaloz ve Metabolik Asidoz Arasındaki Fark Nedir?

Metabolik alkaloz ve metabolik asidoz, vücudun asit-baz dengesinde zıt yönlerde meydana gelen iki farklı durumdur. Metabolik asidoz, kandaki asit miktarının artması ile oluşurken alkaloz baz fazlalığı sonucu ortaya çıkar.

Metabolik AlkalozMetabolik Asidoz
Kanda bikarbonat düzeyi artar.Kanda asit miktarı artar, bikarbonat seviyesi azalır.
pH değeri 7.45’in üzerine çıkar.pH değeri 7.35’in altına düşer.
Kusma, diüretik kullanımı veya sıvı kaybı sonrası gelişir.Böbrek yetmezliği, diyabetik ketoasidoz veya laktik asidoz kaynaklı olabilir.
Kaslarda kasılma, sinirsel huzursuzluk ve el titremesi görülebilir.Hızlı ve derin solunum gözlenir, yorgunluk ile bilinç bulanıklığı ortaya çıkar.
Tedavi, elektrolit dengesinin sağlanmasına ve nedenin ortadan kaldırılmasına yöneliktir.Tedavi sürecinde aşırı asit/baz dengesizliğini azaltmaya ve altta yatan nedeni düzeltmeye odaklanılır.

Metabolik Alkaloz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Alkali diyet yapmak metabolik alkaloza neden olur mu?

Aşırı miktarda alkali gıda veya karbonat içeren besinlerin uzun süre tüketilmesi vücudun asit-baz dengesini bozarak özellikle böbrek fonksiyon bozukluğu olan kişilerde metabolik alkaloza yol açabilir.

Metabolik alkalozda görülen kas kramplarının ve seğirmelerin sebebi nedir?

Kandaki kalsiyum ve potasyum düzeylerinin azalması, sinir uçlarının aşırı duyarlı hale gelmesine yol açar. Sinirsel uyarıların artması kaslarda ani kasılma, seyirme ve ağrılı krampların oluşmasına neden olur.

İdrar söktürücü ilaç kullanırken potasyum seviyelerine neden dikkat etmek gerekir?

Diüretik ilaçlar vücuttan su ile birlikte potasyum kaybına neden olur, böylece elektrolit dengesi olumsuz etkilenir. Potasyum seviyesinin düşmesi kalp ritminde bozulma ve kas fonksiyonlarında azalma gibi sonuçlara yol açabilir.

Metabolik alkaloz kalbi nasıl etkiler?

Alkali ortamda potasyum azalması kalp kasının elektriksel iletimini bozabilir. Uzun süren dengesizlik, kalp ritim bozukluklarına yol açarak dolaşım sisteminde aksaklıklara neden olabilir.

Böbreklerin asit-baz dengesindeki rolü nedir?

Böbrekler, hidrojen iyonlarını atarak ve bikarbonat düzeyini düzenleyerek pH dengesinin korunmasını sağlar. Asit fazlalığı veya baz fazlalığı oluştuğunda dengeyi yeniden kurmak için iyon değişim mekanizmalarını devreye alır.

Kan gazı analizi testi nedir ve bu tanıda neden önemlidir?

Kan gazı analizi, kanda pH, karbondioksit ve bikarbonat düzeylerini ölçerek asit-baz dengesinin durumunu belirler. Metabolik alkaloz tanısında hangi parametrenin değiştiğini gösterdiğini için tedaviye yön veren temel testlerden biridir.

Tedavi edilmeyen metabolik alkaloz ne gibi riskler taşır?

Tedavi edilmediğinde kas spazmları, solunum yavaşlaması ve kalp ritim bozuklukları ortaya çıkabilir. Uzun vadede doku oksijenlenmesi azalabilir, organ fonksiyonları olumsuz etkilenebilir.

Sodyum bikarbonat (karbonat) tüketimi metabolik alkaloza yol açar mı?

Aşırı sodyum bikarbonat alımı vücutta baz fazlalığı oluşturur ve pH değerinin yükselmesine neden olabilir. Düzenli ve kontrolsüz tüketim, özellikle böbrek fonskiyon bozukluğu olan kişilerde metabolik alkaloz gelişimine katkı sağlar.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 20 Mayıs 2026 Çarşamba Yayımlanma Tarihi: 20 Mayıs 2026 Çarşamba
Bu içeriği ortalama 6 dakikada okuyabilirsiniz.

Bize Ulaşın

Bilgi talepleriniz için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz.

Acıbadem Sağlık Grubu olarak size daha iyi ve kaliteli bir hizmet sunabilmemiz için istek, öneri, teşekkür ve şikayetlerinizi aşağıdaki formu doldurarak ya da 444 55 44 numaralı telefondan tarafımıza ulaşarak bildirebilirsiniz.

Devamı
Devamı
Güvenlik Kodu

KİŞİSEL VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE İŞLENMESİ HAKKINDA AYDINLATMA METNİ

Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ile EK-1’de listelenen hâkim ve bağlı şirketleri (her biri ayrı ayrı “Şirket”, hepsi birlikte “Şirketler” olarak anılacaktır.) tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ilgili mevzuat kapsamında Veri Sorumlusu sıfatıyla, elde edilen genel nitelikli ve/veya özel nitelikli kişisel verileriniz (sağlık verileri dâhil ancak bununla sınırlı olmamak üzere) (“Kişisel Veri”), aşağıda açıklanan çerçevede ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik, Özel Hastaneler Yönetmeliği, Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve sair mevzuata uygun olarak işlenebilecektir.

I. Kişisel Veri’lerin Elde Edilmesi, İşlenmesi ve İşleme Amaçları

Kişisel Veri’leriniz sağlanmakta olan kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amaçlarıyla ve Şirket’in faaliyet konularına uygun düşecek şekilde sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik (internet sitesi, mobil uygulamalarımız, çağrı merkezi gibi) kanallar aracılığıyla elde edilmektedir. Kişisel Veri’leriniz, Şirket tarafından aşağıda yer alanlar dâhil ve bunlarla sınırlı olmaksızın, faaliyet konusuna uygun olduğu ölçüde, bu maddede belirtilen amaçlar ile bağlantılı ve ölçülü şekilde işlenebilmektedir:

Elde edilen her türlü Kişisel Veri, Kanun’un 5. ve 6. maddelerinde belirtilen Kişisel Veri işleme şartları uyarınca; aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

Uzaktan sağlık hizmeti almanız halinde bu kapsamda elektronik ortam (internet sitemiz ve/veya mobil uygulamamız) aracılığıyla elde edilen Kişisel Veri’leriniz, yukarıda belirtilen Kişisel Veri işleme amaçlarına ek olarak aşağıdaki amaçlar ile işlenebilecektir:

İlgili mevzuat uyarınca elde edilen ve işlenen Kişisel Veri’leriniz, tarafımıza ait fiziki arşivler ve/veya bilişim sistemlerine nakledilerek, hem dijital ortamda hem de fiziki ortamda muhafaza altında tutulabilecektir.

II. Kişisel Verilerin Aktarılması

Kişisel Veri’ileriniz, Kanun ve sair mevzuat kapsamında ve yukarıda yer verilen amaçlarla ilgili Şirket tarafından,  (i) özel sigorta şirketleri, (ii) T.C. Sağlık Bakanlığı ve bağlı alt birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü ve sair kolluk kuvvetleri, T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Eczacılar Birliği, Mahkemeler ve her türlü yargı makamı, (iii) yetki vermiş olduğunuz temsilcileriniz ve avukatlar, (iv) vergi ve finans danışmanları ve denetçiler de dâhil olmak üzere danışmanlık aldığımız üçüncü kişiler, (v) düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve resmi merciler, (vi) sağlık hizmetlerimizi geliştirmek veya yürütmek üzere işbirliği yaptığımız iş ortaklarımız ve EK-1’de yer alan Şirketlerle paylaşılabilecektir ve (vii) sosyal medya hesaplarımız veya ilgili mesaj uygulamaları üzerinden mesaj paylaşımı yapmanız veya internet sitelerimiz üzerinden canlı destek almanız halinde paylaşacağınız bilgileriniz ve beyan ettiklerinizle sınırlı olarak Kişisel Veri’leriniz ilgili sosyal medya hesabının veya mesaj uygulamasının sahibi yurtiçinde ya da yurtdışında mukim diğer veri sorumlusu gerçek ve/veya tüzel kişiler tarafından işlenebilecektir.

III. Kişisel Veri Elde Etmenin Yöntemi ve Hukuki Sebebi

Kişisel Veri’leriniz, her türlü sözlü, yazılı, görsel ya da elektronik ortamda, yukarıda yer verilen amaçlar ve Şirket’in faaliyet konusuna dâhil her türlü işin yasal çerçevede yürütülebilmesi ve bu kapsamda Şirket’in akdi ve kanuni yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa edebilmesi için toplanmakta ve işlenmektedir. İşbu kişisel verilerinizin toplanmasının hukuki sebebi;

Kanun’un 6. maddesi 3. fıkrasında da belirtildiği üzere sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbı teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

IV. Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Haklarınız

Kişisel Veri’lerinizin korunmasına yönelik haklarınız Kanun’un 11. maddesi ve ilgili mevzuatlar uyarınca aşağıda belirtilen haklara sahipsiniz:

Mezkûr haklarınızdan birini ya da birkaçını kullanmanız halinde ilgili bilgi tarafınıza, açık ve anlaşılabilir bir şekilde yazılı olarak ya da elektronik ortamda, tarafınızca sağlanan iletişim bilgileri yoluyla, bildirilir.

V. Veri Güvenliği

Şirketler, Kişisel Veri’lerinizi bilgi güvenliği standartları ve prosedürleri gereğince alınması gereken tüm teknik ve idari güvenlik kontrollerine tam uygunlukla korumaktadır. Söz konusu güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak muhtemel riske uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

VI. Şikâyet ve İletişim

Kişisel Veri’leriniz teknik ve idari imkânlar dâhilinde titizlikle korunmakta ve gerekli güvenlik tedbirleri, teknolojik imkânlar da göz önünde bulundurularak olası risklere uygun bir düzeyde sağlanmaktadır.

Kanun kapsamındaki taleplerinizi, https://www.acibadem.com.tr/acibademonline/images/Ac%C4%B1badem_Veri_Sahibi_Basvuru_Formu.pdf internet adresindeki “Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Tic. A.Ş. Veri Sahibi Başvuru Formu” nu doldurarak;

i. Atatürk Mahallesi, Feza Sokak, No:3 İç Kapı No:8 K:12 Ataşehir, İstanbuladresine kargo ile ıslak imzanızı taşıyan bir dilekçe ile “Kurumsal Sekretarya” departmanı dikkatine Zarfına “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Kapsamında Bilgi Talebi” yazarak,

ii. Noter kanalıyla,

iii. acibademsaglik@hs02.kep.tr adresine güvenli elektronik ya da mobil imzalı olarak, kayıtlı elektronik posta adresi veya sistemimizde kayıtlı elektronik e-posta adresiniz aracılığıyla,

iv. Acıbadem Sağlık Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.’ne hitaben yazdığınız dosyayı güvenli e-imza ile imzalayarak kisiselveri@acibadem.com adresine e-posta’nın konu kısmına “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Bilgi Talebi” yazarak veya

v. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirleyeceği diğer yöntemlerle iletebilirsiniz.

EK-1: Şirket’lerin listesi;

 

YUKARI
İçindekiler