Poliosis Nedir? Poliosis Neden Olur?

Poliosis Nedir?

Poliosis, vücutta saç veya tüy bulunan herhangi bir bölgede, tek ya da birden fazla tutamlar şeklinde beyaz ya da gri saç/kıl kümelenmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Bu durum çocuklardan yetişkinlere kadar her yaş grubunda ve her cinsiyette aniden gelişebileceği gibi doğuştan da olabilir. Vücutta zararsız bir pigmetsizlik olarak kabul edilse de saç derisi, kaşlar, kirpikler ya da vücudun kıl içeren diğer kısımlarında aniden ortaya çıkabilen belirgin görünümüyle kolayca fark edilir.

Poliosis, etkilenen saç foliküllerinin köklerinde kıl, cilt ve gözlere rengini veren melanin pigmentinin azalması ya da hücre bazında tamamen eksikliğini ifade eder. Saç köklerindeki melanosit adı verilen renk üretici hücrelerin azalması, hasar görmesi ya da işlevini kaybetmesi sonucunda çıkan teller kendi doğal rengini kaybederek beyazlaşır. Kendi başına doğrudan fiziksel bir sağlık riski oluşturmaz, ancak altında yatan bazı genetik, otoimmün ve iltihabi hastalıkların ilk belirtisi olarak ortaya çıkabilir.

Poliosis Neden Olur?

Poliosis, genetik durumlar, otoimmün hastalıklar, belirli ilaçların kullanımı, radyasyon tedavisi, fiziksel yaralanmalar, iltihabi hastalıklar ve enfeksiyonlar nedeniyle saç foliküllerindeki melanin pigmentinin azalmasıyla melanosit hücrelerinin yok olması gibi nedenlerle ortaya çıkar. Saç köklerinde rengi veren bu pigment yapısı bozulduğunda, üretimi pigmentsiz olarak gerçekleşir ve vücudun saç-tüy barındıran bölgelerinde belirgin beyaz tutamlar meydana gelir.

Poliosis şu nedenlerle ortaya çıkar:

• Genetik faktörler
• Otoimmün ve iltihabi hastalıklar
• İlaç kullanımı
• Saç folikülü hasarı ve diğer durumlar

Genetik Faktörler

Piebaldism, Tuberous Sclerosis ve Waardenburg Sendromu gibi kalıtsal hastalıklar, doğumdan itibaren ya da erken çocukluk döneminde poliosis oluşumuna yol açabilir. Bu genetik durumlarda, melanin üreten melanosit hücrelerinin yokluğu ya da işlev bozukluğu saç ve ciltte renk değişimlerine neden olur.

Otoimmün ve İltihabi Hastalıklar

Vücudun bağışıklık sistemini vitiligo, alopecia areata ve romatoid artrit gibi rahatsızlıklar renk pigmentlerinin kaybına yol açarak poliosisi tetikleyebilir.

İlaç Kullanımı

Bazı tıbbi tedaviler ve ilaçlar yan etki olarak saç köklerindeki pigmentasyonu bozabilir. Bazı antibiyotik türleri, sedef tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ve bazı kanser ilaçları poliosis gelişimini tetikleyebilir.

Saç Folikülü Hasarı ve Diğer Durumlar

Saç köklerinin fiziksel yaralanması, radyasyon tedavisine maruz kalma, blefarit veya zona gibi enfeksiyonlar foliküllere zarar vererek beyaz yamaların oluşmasına neden olabilir.

Poliosis Belirtileri Nelerdir?

Poliosis belirtileri saç derisinde, kaşlarda, kirpiklerde ve vücudun tüy barındıran diğer herhangi bir bölgesinde, doğal saç renginin arasında aniden ya da doğuştan ortaya çıkan beyaz-gri renkli kıl yamaları şeklinde kendini gösterir. Kendi başına ağrı, kaşıntı gibi başka hiçbir fiziksel rahatsızlığa ve semptoma yol açmayan bu durum, yalnızca pigment kaybına bağlı olarak gözle görülebilen renk değişimiyle fark edilir.

Poliosis belirtileri şunlardır:

• Saç derisinde, kaşlarda, kirpiklerde ve vücudun kıl içeren diğer bölgelerinde beyaz ya da gri kıl tutamları
• Normal renkteki saçların arasında belirgin, renksiz kıl kümelerinin varlığı
• Ağrı, kaşıntı ya da başka bir fiziksel rahatsızlık hissinin olmaması

Poliosis Nasıl Teşhis Edilir?

Poliosis teşhisi, doktorun etkilenen saç ve cilt alanını fiziki olarak muayene etmesi, kişinin tıbbi geçmişini, kullandığı ilaçları ve ailesindeki benzer durumları incelemesiyle konur. Teşhisi kesinleştirmek ve altında yatabilecek olası hastalıkları tespit etmek amacıyla cilt ve kafa derisindeki melanin varlığını veya yokluğunu tespit eden Wood lambası (siyah ışık) incelemesi yapılabilir. Ayrıca ilişkili genetik ve tıbbi durumları belirlemeye yönelik kan testleri ve saç foliküllerinde melanosit kaybı ile vitiligo veya alopesi gibi durumların varlığını mikroskop altında incelemek için yapılan cilt biyopsisi yöntemlerinden yararlanılır.

Poliosis Tedavi Edilebilir mi?

Poliosis için tüylere kalıcı olarak rengini geri kazandıran kesin ve kalıcı bir tedavi yöntemi bulunmaz. Etkilenen kıl kökleri pigmentini kaybettiği için durum genellikle kalıcıdır ve birçok kişi herhangi bir tıbbi müdahaleye ihtiyaç duymadan beyaz kalan saçlarını olduğu gibi bırakmayı tercih eder. Bununla birlikte, beyazlayan alanı gizlemek ve doğal saç rengiyle uyumlu hale getirmek isteyen kişiler için kozmetik kapatıcı çözümler oldukça yaygın ve pratik bir seçenek olarak bilinir.

Tıbbi açıdan bakıldığında ise poliosise neden olan altındaki rahatsızlıkların tedavi edilmesi veya yoğun terapiler, bazı vakalarda pigmentin kısmen geri kazanılmasına yardımcı olabilir. Örneğin vitiligo ile birlikte seyreden poliosis durumlarında, deri nakli ardından 4 ila 11 ay süren ışık tedavisi tercih edilebilir. Ayrıca lazer seansları, merhem ve oral ilaç kombinasyonları ile melanin üretiminin yeniden uyarıldığı gözlemlenmiştir. Ancak bu tür tıbbi tedavi süreçleri oldukça zaman alıcı, yoğun ve zahmetli olduğu için, doktor muayenesiyle ciddi bir sağlık riski bulunmadığı doğrulandıktan sonra süreci kozmetik yöntemlerle yönetmek ya da saçları doğal haliyle bırakmak en çok tercih edilen yaklaşımdır.

Poliosis Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Gözde poliosis nedir?

Gözde poliosis, kirpiklerde ve kaşlarda melanin pigmenti eksikliğine bağlı olarak beyaz ya da gri kıl yamalarının oluşması durumudur. Kendi başına zararsız olsa da bazen uveit gibi göz içi iltihaplanmaları ve Vogt-Koyanagi-Harada gibi hastalıkların bir habercisi olabileceği için doktor muayenesi gerektirebilir.

Saçtaki pigment eksikliği nasıl giderilir?

Saçtaki pigment eksikliğini kalıcı olarak gidermenin bilinen kesin bir yöntemi bulunmaz. Durumun altında yatan rahatsızlığa bağlı olarak cilt nakli ve ışık/lazer tedavileri gibi yoğun tıbbi süreçlerle rengin geri gelmesi denenebilir. Pratik ve yaygın bir çözüm olarak ise kıl köklerindeki renk kaybını kapatmak amacıyla kozmetik ürünler tercih edilen yöntemler arasındadır.

Poliosis nasıl geçer?

Poliosis vakalarının çoğunda durum kalıcıdır ve kendiliğinden ya da basit yöntemlerle tamamen geçmez. Ancak vitiligo gibi ilişkili bir rahatsızlık varsa, buna yönelik uygulanan uzun süreli lazer, merhem ve ışık tedavileriyle bazı kişilerde pigment üretimi kısmen yeniden sağlanabilir.

Poliosis genetik midir?

Evet, poliosis doğuştan gelen ve aileden aktarılan genetik faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bazı nadir görülen genetik hastalıklar poliosis gelişimine doğrudan yol açabilir.