Seboreik Dermatit Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Seboreik Dermatit Nedir?

Seboreik dermatit, özellikle kafa derisi, yüz, burun kenarları, kaşlar ve kulaklar gibi yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgeleri etkileyen kronik ve iltihaplı bir cilt hastalığıdır. Ciltte kızarıklık, yağlı ve sarımsı pullanma, kaşıntı ve kepeklenme gibi belirtilerle kendini gösterir. Bebeklerde “konak” olarak adlandırılan formda görülürken, yetişkinlerde daha yaygın ve tekrarlayıcı olabilir.

Seboreik dermatit vakalarının bir kısmında durum herhangi bir tedavi uygulanmadan kendiliğinden ortadan kaybolabilirken, diğer vakalarda belirti ve semptomlar kaybolmadan önce çok sayıda tekrarlanan tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Durum daha sonra tekrar edebilir. Hassas ciltlere uygun bir sabun ve şampuanla günlük temizlik, deride yağlılık ile ölü cilt birikimini azaltmaya yardımcı olabilir.

Seboreik dermatit ayrıca kepek, seboreik egzama ve seboreik sedef hastalığı olarak da adlandırılır. Seboreik dermatit bebeklerde de görülebilir ve bebeğin kafa derisinde kabuklu, pullu lekelere neden olur.

Seboreik Dermatit Neden Olur?

Seboreik dermatitin olası nedenleri arasında derideki yağ salgısında bulunan malassezia adı verilen bir tür mantar ya da bağışıklık sisteminin bir tepkisi bulunur. Aynı zamanda bazı nörolojik bozukluklar, psikiyatrik durumlar, bağışıklık zayıflatıcı ilaçların kullanımı, HIV/AIDS, pankreatit, bazı kanser hastalarında görülen zayıflamış bir bağışıklık sistemi, yoğun stres ve çeşitli ilaçların kullanımı olası nedenler arasındadır.

Seboreik dermatitin nedenleri arasında şunlardır:

Malassezia adlı maya artışı: Ciltte doğal olarak bulunan bu maya bazı kişilerde fazla çoğalarak iltihaplanmaya ve kepeklenmeye yol açar.
Yağlı cilt yapısı: Sebum üretiminin artması, mantar büyümesi için uygun ortam oluşturarak belirtileri şiddetlendirebilir.
Genetik yatkınlık: Ailede seboreik dermatit veya benzer cilt sorunları olan kişilerde görülme olasılığı daha yüksektir.
Stres ve yorgunluk: Bağışıklık sistemini zayıflatarak alevlenmeleri tetikleyebilir.
Mevsim değişiklikleri: Soğuk ve kuru hava cilt bariyerini bozarak pullanmayı artırabilir.
Hormon dalgalanmaları: Yağ bezlerinin çalışma düzenini etkileyerek ciltteki yağ dengesini değiştirebilir.

Seboreik Dermatit Belirtileri

Seboreik dermatit belirtileri arasında kafa derisinde, saçta, kaşlarda, sakalda veya bıyıkta pullanma ve kepek oluşumu bulunur. Seboreik dermatitin diğer belirtileri arasında yüz, burun kenarları, kaşlar, kulaklar, göz kapakları, göğüs, koltuk altı gibi bölgelerde beyaz veya sarı pullanma, yağlı cilt lekeleri, kaşıntı ve deride kızarıklık yer alır. Seboreik dermatitin belirtileri bireyin stresli olduğu dönemlerde daha şiddetli olabilir ya da soğuk ve kuru mevsimlerde alevlenme eğilimi gösterebilir.

Seboreik dermatitin en yaygın belirtileri şunlardır:

Kızarıklık ve tahriş
Yağlı görünümlü ve sarımsı kepeklenme
Saç derisinde hassasiyet
Kaşıntı
Burun kenarları, kaş araları ve sakal bölgesinde döküntü
Pullanma ve kabuklanma

Seboreik Dermatit Nasıl Teşhis Edilir?

Seboreik dermatit hastalığının tanısının konulması için doktor öncelikle bir fizik muayene gerçekleştirir ve hastanın sağlık geçmişi hakkındaki bilgileri soracağı çeşitli sorular ile öğrenmeyi hedefler. Birey gözlemlediği bütün belirtilerini bu muayene sürecinde doktor ile konuşmalı ve sahip olabileceği diğer koşullar veya hastalıklarla ilgili bilgileri paylaşmalıdır.

Doktor fizik muayene sırasında bireyin cildini inceleyerek seboreik dermatitiniz olup olmadığını belirleyebilecektir. Doktor seboreik dermatite benzer semptomları olan durumları dışlamak üzere laboratuvarda incelenmeleri için cilt hücrelerini kazıyarak bir biyopsi örneği alabilir.

Seboreik Dermatit Tedavisi

Seboreik dermatit tedavisi medikal şampuanlar, antifungal kremler ve losyonlar ile yapılır. Rutin bakım, doğru ürün seçimi ve tetikleyici faktörlerden uzak durmak tedavinin etkinliğini azaltarak semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Şampuan ve kremlerin faydalı olmadığı durumlarda ilaç tedavisi gibi yöntemler tercih edilebilir.

Etkilenen bölgeye ve bireyin semptomlarının ciddiyetine bağlı olarak, doktor yüzde 2 ketokonazol veya yüzde 1 siklopiroks içeren antifungal jeller, kremler veya başka bir ilaçla dönüşümlü şampuanları reçete edebilir. Bazı vakalarda doktor her iki ürünü de dönüşümlü olarak reçete edebilir.

Durumunuz diğer tedavilerle düzelmeyen bireyler için, doktor hap şeklinde mantar hastalığı önleyici bir ilaç önerebilir. Bunlar olası yan etkiler ve ilaç etkileşimleri nedeniyle tedavi için ilk seçenek değildir.

Seboreik Dermatit İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Birçok vakada seboreik dermatiti yaşam tarzı değişiklikleri ve reçetesiz satılan ürünler ile kontrol etmek mümkündür. Bireyin durumunu düzeltmeden önce farklı ürünleri veya ürün kombinasyonlarını denemesi gerekebilir.

Birey için en iyi yaklaşım cilt tipine, durumun ciddiyetine ve semptomların kafa derisini veya vücudun diğer bölgelerini etkileyip etkilemediğine bağlıdır. Ancak durum düzelse bile, bir noktada geri gelmesi muhtemeldir. Bu sebeple semptomlar takip edilmeli ve durum tekrarlarsa tedavi sürecine yeniden başlanmalıdır.

Saçları düzenli olarak şampuanla yıkamak etki bir ilk adım olabilir. Eğer normal şampuanlar kepek oluşumuna yardımcı olmazsa, reçetesiz satılan kepek şampuanlarını denemek birey için etkili olabilir. Birey belirtileri ve semptomları azalmaya başlayana kadar her gün şampuan kullanmalı, ardından belirti ve semptomların ortadan kalkmaya başlaması ile birlikte haftada bir ila üç kez kullanmalıdır.

Bazı vakalarda bir şampuan türü belirli bir süre işe yarar ve ardından etkinliğini kaybedebilir. Bu tür durumlarda iki veya daha fazla tür arasında geçiş yapmayı denemek gereklidir. Şampuan ile yıkama sürecinde şampuan önerilen süre boyunca etkilenen bölgede tutulmalıdır. Bu şampuanın bileşenlerinin etkin bir şekilde çalışmasına izin verir. Şampuanlar yüze, kulaklara ve göğüse ve diğer etkilenen bölgelere nazikçe sürülebilir ve tamamen durulanabilir.

Çeşitli kişisel bakım ipuçları bireyin seboreik dermatiti kontrol etmesine yardımcı olabilir. Örneğin saçları zeytinyağı ya da uygun mineral yağları ile yumuşatıp, ardından kepekleri temizlemek için saçları taramak, fırçalamak ve yıkamak bireye yardımcı olabilir. Cilt düzenli yıkanmalı, yıkandıktan sonra sabun ciltten ve saçtan tamamen durulanmalıdır. Sert sabunlardan kaçınmak ve nemlendirici kullanmak faydalı olabilir.

Hijyen alışkanlıklarına dikkat etmek ile durumun düzelmediği vakalarda etkilenen bölge üzerinde hafif bir kortikosteroid kremi denemek, o işe yaramazsa mantar önleyici kremlere başvurmak ta etkili olabilir. Bu kremler gözlerden uzak tutulmalıdır.

Sakal veya bıyığı olan bireyler düzenli olarak bunları şampuanlamalıdır. Seboreik dermatit bıyık ve sakal altında daha ağır seyredebilir. Belirtileriniz düzelene kadar günlük yüzde 1 ketokonazol içeren şampuan kullandıktan sonra haftada bir kez şampuanlamaya geçmek kişi için etkili olabilir. Düzenli traş olmak ve temiz bir yüzle kalmak bireyin semptomlarını hafifletebilir.

Seboreik dermatiti olan bireyler şekillendirici ürünlerden kaçınmalı ve tedavi süreci boyunca saç spreyleri, jeller ve diğer şekillendirici ürünleri kullanmayı bırakmalıdır. Benzer şekilde alkol içeren cilt ve saç ürünlerinden kaçınmak gereklidir. Bunlar hastalığın alevlenmesine neden olabilir.

Düz dokulu, pamuklu giysileri tercih etmek temiz havanın bireyin cildinin etrafında serbest bir şekilde dolaşmasına yardımcı olur ve tahrişi azaltır.

Göz kapaklarında kızarıklık veya pullanma belirtileri olan bireyler, göz kapaklarını her gece nazikçe bebek şampuanı ile yıkamalı, deri pullarını pamuklu çubukla silmelidir. Sıcak kompres göz kapağının rahatlamasına yardımcı olabilecek bir başka yöntemdir.

Seboreik dermatit görülen bebekleri saç derisi günde bir kez ilaçsız bebek şampuanı ile nazikçe yıkanmalıdır. Şampuanı durulamadan önce küçük, yumuşak kıllı bir fırça ile kabuk ve deri pullarını nazikçe gevşetmek mümkün olabilir. Eğer pullanma devam ederse önce kafa derisine birkaç saat doktorun önereceği uygun mineral yağını uygulamak etkili olabilir.

Bazı vakalarda çay ağacı yağı, balık yağı takviyeleri ve aloe vera kullanımının bireye yardımcı olduğu görülmüştür. Ancak bu yöntemlerin etkinliği kesin kanıtlanmamıştır. Kişiler bireysel bakım rutinlerine herhangi bir alternatif ilaç eklemeden önce mutlaka doktora başvurmalıdır.

Seboreik Dermatit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Seboreik dermatit nasıl geçer?

Seboreik dermatiti tamamen geçirebilecek bir tedavi bulunmaz, ancak bazı rutin değişiklikler seboreik dermatit belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir. Bunun için genellikle medikal şampuanlar, topikal kremler ve düzenli bakım gerekir. Aynı zamanda seboreik dermatitin şiddetlenmemesi için stres ve diğer tetikleyicilerden uzak durulması önemlidir.

Seboreik dermatit neyin habercisi?

Bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi ve ciltteki maya artışıyla ilişkilidir. Bazı kişilerde stres, yorgunluk veya hormonal değişimler sonucu belirginleşebilir.

Seboreik dermatit ne yememeli?

Şeker, işlenmiş gıdalar ve yüksek yağ içerikli yiyecekler belirtileri artırabilir. Rafine karbonhidratlar da ciltteki yağ dengesini olumsuz etkileyebilir.

Seboreik dermatit için hangi ilaçlar kullanılır?

Seboreik dermatit tedavisinde ketokonazol, siklopiroks, kortikosteroid veya kalsinörin inhibitörü içeren kremler ve şampuanlar sık tercih edilir. Doktor gerekli durumlarda daha güçlü topikal tedavilere yönlendirebilir.

Seboreik dermatit sebebi nedir?

Seboreik dermatit nedenleri arasında ciltte bulunan Malassezia adlı maya türünün artışı ve cilt bariyerinin zayıflaması yer alır. Genetik yatkınlık ve stres de süreci tetikleyebilir.

Seboreik dermatitten nasıl kurtulurum?

Düzenli tedavi, uygun şampuan seçimi ve cilt bakım rutini belirtileri seboreik dermatit semptomlarını kontrol altına alabilir. Tetikleyici faktörlerden kaçınmak da şikayetlerin azalmasına yardımcı olur.

Seboreik dermatit ile egzama aynı mı?

Seboreik dermatit bir egzama türüdür, ancak atopik egzama ile aynı değildir. Etkilenen bölgeler ve ortaya çıkış mekanizmaları farklılık gösterir.

Seboreik dermatit geçer mi?

Seboreik dermatit tamamen kaybolmasa da kontrol altına alınabilir bir cilt rahatsızlığıdır. Düzenli bakım ve uygun tedaviyle belirtiler uzun süre hafifleyebilir.

Seboreik dermatit için hangi şampuan iyi gelir?

Seboreik dermatit tedavisinde ketokonazol, çinko pirition, salisilik asit veya katran içeren şampuanlar etkili olabilir. Haftada birkaç kez düzenli kullanım sonuçları güçlendirir.