Seboreik Keratoz Nedir? Seboreik Keratoz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Seboreik Keratoz Nedir?

Seboreik keratoz, cildin üst tabakasında yer alan hücrelerin çoğalmasıyla oluşan iyi huylu deri lezyonlarıdır. Bu oluşumlar kanser değildir ve kansere dönüşmez. Genellikle yaşla birlikte ortaya çıkar ve zamanla sayıları artabilir.

Seboreik keratozlar, çoğunlukla açık kahverengiden siyaha kadar değişen renklerde, kabarık veya pullu bir görünüme sahiptir. Cilt üzerine yapışmış gibi görünen bu lezyonlar genellikle yüz, gövde, sırt, omuz ve boyun gibi bölgelerde görülür.

Bu cilt büyümeleri bulaşıcı değildir, başka kişilere geçmez ve genellikle zararsızdır. Ancak kıyafet sürtünmesi, kaşınma veya tahriş nedeniyle rahatsızlık verebilir. Estetik kaygı veya tahriş durumunda dermatoloji uzmanları tarafından kolaylıkla tedavi edilebilir.

Seboreik Keratoz Türleri

Seboreik keratoz, ciltteki en yaygın iyi huylu lezyonlardan biridir. Seboreik keratozların bazı alt türleri, belirli görünümler veya oluşum biçimleri ile diğerlerinden farklılık gösterir.

• Yaygın seboreik keratoz: Seboreik keratozların en yaygın türüdür. Yüzeyi genellikle mat veya donuk görünür.
• Retiküler seboreik keratoz: Bu tür, içinde keratin kistleri bulunan bir yapıya sahiptir ve incelemelerde belirgin bir retiküler (ağsı) doku yapısı gösterir.
• Stucco Keratozu: Genellikle beyazımsı veya açık kahverengi renkte olup, genellikle ayak bilekleri, alt bacaklar gibi bölgelerde görülür.
• Klonal Seboreik Keratoz: Yuvarlak, gevşek şekilde kümelenmiş hücreler gösteren bir türdür. Diğer seboreik keratoz türlerinden genellikle daha az belirgin bir görünüme sahiptir.
• İrrite Seboreik Keratoz: Bu tür seboreik keratozlar, ciltte kızarıklık, kabuklanma ve iltihaplanma belirtileriyle kendini gösterir.

Seboreik Keratoz Belirtileri

Seboreik keratozun en sık görülen belirtileri, cilt yüzeyinde ortaya çıkan kahverengi veya siyah tonlarda, cilde yapışmış gibi görünen kabarıklıklar şeklindedir. Bu lezyonlar genellikle zararsızdır ancak estetik rahatsızlık verebilir, kaşınabilir veya giysilerle temas ettiğinde tahriş olabilir.

Seboreik keratozun yaygın belirtileri şunlardır:

• Yüz, gövde, sırt veya omuzlarda görülen oval ya da yuvarlak kabarık lezyonlar
• Açık kahverengiden siyaha kadar değişebilen renk tonları
• Pürüzlü, mumsu veya pullu yüzey görünümü
• Ciltte yapıştırılmış veya cilde eklenmiş izlenimi
• Tek bir lezyon veya birden fazla kümelenmiş büyüme
• 1 mm’den birkaç santimetreye kadar değişebilen büyüklük
• Kaşıntı, tahriş veya kanama (özellikle sürtünmeye maruz kalan bölgelerde)
• Koyu tenli bireylerde, özellikle yüz çevresinde görülen çok sayıda küçük siyah lezyonlar

Seboreik Keratoz Neden Olur?

Seboreik keratozun nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, bu cilt büyümelerinin oluşumunda genetik faktörler, yaşlanma ve çevresel etkenler önemli rol oynar. Seboreik keratoz bulaşıcı değildir, virüs kaynaklı değildir ve cilt kanseri ile ilişkili değildir. Ancak bazı kişilerde genetik yatkınlık ve güneş ışığına uzun süreli maruz kalma gibi faktörler, bu lezyonların daha sık görülmesine yol açabilir.

Seboreik keratozun başlıca nedenleri şunlardır:

• Genetik yatkınlık
• Yaşlanma süreci
• Güneş ışığına maruz kalma
• Cilt sürtünmesi ve tahriş
• Bazı ilaçlara bağlı cilt reaksiyonları
• Nadir durumlarda iç hastalıklarla ilişkili paraneoplastik sendrom

Genetik Yatkınlık

Seboreik keratoz, genellikle ailesel eğilim gösteren bir cilt problemidir. Ailesinde bu hastalık bulunan kişilerde seboreik keratoz görülme riski artar. Bu genetik yatkınlık, özellikle çok sayıda lezyonun erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilir.

Yaşlanma Süreci

Seboreik keratozun en güçlü risk faktörü yaşlanmadır. 50 yaş üzerindeki bireylerin büyük çoğunluğunda en az bir seboreik keratoz bulunur. Ciltteki hücre yenilenme mekanizmalarının yavaşlaması bu tip lezyonların oluşmasına neden olur.

Güneş Işığına Maruz Kalma

Uzun süreli güneş maruziyeti, özellikle yüz, boyun ve eller gibi açık bölgelerde seboreik keratoz gelişimini hızlandırabilir. UV ışınları, cilt hücrelerinde DNA değişikliklerine yol açarak lezyon oluşumuna katkıda bulunur. Ancak seboreik keratozlar yalnızca güneşe maruz kalan bölgelerde görülmez. Bu nedenle güneş ışığı tek neden değildir.

Cilt Sürtünmesi ve Tahriş

Cilt kıvrımları, kol altı, göğüs altı veya kasık gibi sürtünmenin sık olduğu bölgelerde, seboreik keratozlar daha sık ortaya çıkabilir. Sürekli sürtünme veya irritasyon, cilt yüzeyindeki hücrelerin çoğalmasını uyararak bu tür lezyonlara zemin hazırlayabilir.

Bazı İlaçlara Bağlı Cilt Reaksiyonları

Bazı kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar ciltte seboreik keratoz gelişimine yol açabilir. Bu durumda birden fazla lezyon kısa sürede ortaya çıkar. Bu ilaç reaksiyonu genellikle tedaviye bağlı geçici bir yan etkidir.

Seboreik Keratoz Teşhisi Nasıl Konulur?

Seboreik keratozun teşhisi genellikle dermatolojik muayene ile kolaylıkla konur. Dermatolog, lezyonu genellikle çıplak gözle tanıyabilir. Ancak bazı durumlarda, özellikle koyu renkli veya hızlı büyüyen lezyonlarda deri kanseriyle karışma ihtimali olduğunda ek incelemeler gerekebilir.

Tanıda sıklıkla dermoskopi kullanılır. Dermatoskop adı verilen büyütmeli ve ışıklı bir cihazla cilt yüzeyi detaylı incelenir. Seboreik keratozlarda dermoskopik olarak genellikle düzensiz yapılar, beyaz kistler, kahverengi veya turuncu renkli odaklar ve beyin kıvrımlarını andıran oluklar görülür. Bu bulgular, seboreik keratozun diğer cilt lezyonlarından ayırt edilmesine yardımcı olur.

Seboreik Keratoz Tedavisi

Seboreik keratoz genellikle tedavi gerektirmeyen, iyi huylu bir cilt lezyonudur. Ancak estetik kaygılar, kaşıntı, tahriş veya kanama gibi durumlarda tedavi tercih edilebilir. Tedavinin amacı lezyonu tamamen ortadan kaldırmak, kozmetik görünümü düzeltmek ve olası tahrişleri önlemektir.

Uygulanacak yöntem, lezyonun kalınlığına, rengine, bulunduğu bölgeye ve hastanın cilt tipine göre belirlenir. En sık kullanılan tedavi yöntemleri arasında kriyoterapi, küretaj, elektrokoter ve lazer tedavisi uygulaması bulunur.

Kriyoterapi (Dondurma Tedavisi)

Kriyoterapi, ince ve yüzeysel seboreik keratozların tedavisinde en sık tercih edilen yöntemdir. Bu yöntemde lezyon, sıvı azot kullanılarak dondurulur. Dondurma işlemi sonrası hücreler ölür ve lezyon birkaç gün içinde kabuklanarak düşer.

Uygulama genellikle ağrısızdır, ancak işlem sonrası hafif kızarıklık ve kabuklanma görülebilir. Koyu tenli kişilerde, kriyoterapi sonrası pigment kaybı oluşabileceği için dikkatli uygulanmalıdır.

Küretaj ve Elektrokoter (Kazıma ve Yakma)

Küretaj ve elektrokoter yönteminde lezyon lokal anestezi altında küret adı verilen küçük bir cerrahi aletle kazınır. Ardından, kalan hücrelerin yok edilmesi ve kanamanın durdurulması amacıyla elektrokoter cihazı kullanılarak bölgeye hafif elektrik akımı uygulanır. Bu yöntem genellikle kalın, kabarık veya tahriş olmuş seboreik keratozlarda tercih edilir. İşlem sonrası ciltte küçük bir yara oluşabilir, bu da kısa sürede kabuklanarak iyileşir.

Lazer Tedavisi

Lazer, seboreik keratozların estetik olarak en iyi sonuç veren tedavi yöntemlerinden biridir. Lazer ışığı, lezyonun üst tabakasındaki hücreleri hedef alarak bu hücreleri buharlaştırır. Özellikle yüz ve boyun gibi görünür bölgelerdeki lezyonlarda tercih edilir. Lazer tedavisi hızlıdır, kanama ve enfeksiyon riski düşüktür, ayrıca genellikle iz ve leke bırakmaz. Ancak uygulama sonrası hafif hassasiyet ve kızarıklık görülebilir.

Seboreik Keratoz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Keratoz tehlikeli mi?

Seboreik keratoz tehlikeli bir hastalık değildir, çünkü tamamen iyi huylu (benign) bir cilt büyümesidir. Ancak bazen görünüm olarak cilt kanserine benzeyebilir, bu nedenle şüpheli lezyonların dermatolog tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Seboreik siğiller nasıl görünür?

Seboreik siğiller genellikle kahverengi, siyah veya ten renginde, yüzeyi mumsu ya da pütürlü lezyonlardır. Ciltte yapıştırılmış gibi dururlar ve zamanla kalınlaşarak kabarık hale gelebilirler.

Keratoz nasıl tedavi edilir?

Keratozun tedavisi genellikle gerekmez, ancak estetik rahatsızlık veya tahriş durumunda kriyoterapi, küretaj ve lazer tedavileri uygulanabilir. Tedaviyle lezyonlar tamamen ortadan kaldırılabilir ve genellikle iz bırakmadan iyileşir.

Seboreik keratoz nasıl geçer?

Seboreik keratoz kendiliğinden geçmez, ancak tıbbi müdahaleyle kolayca tedavi edilebilir. Doktor tarafından uygulanan dondurma, kazıma veya lazer işlemleriyle lezyon tamamen temizlenir.

Keratoz kanser mi?

Seboreik keratoz kanser değildir ve kansere dönüşme riski taşımaz. Ancak bazı cilt kanseri türleri seboreik keratoza benzeyebileceği için ayırıcı tanı yapılması gerekir.

Keratoz neden olur?

Seboreik keratozun nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak genetik yatkınlık, yaşlanma ve güneş ışığına maruz kalma en önemli etkenlerdir.

Seboreik keratoz benign mi?

Seboreik keratoz tamamen benign (iyi huylu) bir cilt lezyonudur. Kanserle ilişkili değildir ve vücuda zarar vermez.

Seboreik keratoz ne iyi gelir?

Seboreik keratoz için evde etkili bir tedavi bulunmaz, ancak dermatolojik tedaviler güvenli ve kalıcı çözümler sunar. Cildi tahrişten korumak ve güneşten düzenli olarak koruyucu kullanmak da faydalıdır.

Seboreik keratoz yayılır mı?

Seboreik keratoz bulaşıcı değildir ve bir bölgeden diğerine yayılmaz. Ancak genetik yatkınlık veya yaşla birlikte vücudun farklı bölgelerinde yeni lezyonlar oluşabilir.